حدیث دربارهدارندگانِ اين صفات

الإمام الباقر عليه‏السلام: قالَ لي عَلِيُّ بنُ الحُسَينِ صَلَواتُ اللّه‏ِ عَلَيهِما: يا بُنَيَّ، اُنظُر خَمسَةً فَلا تُصاحِبهُم، و لا تُحادِثهُم، و لا تُرافِقهُم في طَريقٍ. فَقُلتُ: يا أبَه مَن هُم؟ قالَ: إيّاكَ ومُصاحَبَةَ الكَذّابِ؛ فَإِنَّهُ بِمَنزِلَةِ السَّرابِ؛ يُقَرِّبُ لَكَ البَعيدَ، و يُباعِدُ لَكَ القَريبَ. و إيّاكَ ومُصاحَبَةَ الفاسِقِ؛ فَإِنَّهُ بائِعُكَ بِاُكلَةٍ أو أقَلَّ مِن ذلِكَ. و إيّاكَ و مُصاحَبَةَ البَخيلِ؛ فَإِنَّهُ يَخذُلُكَ في مالِهِ أحوَجَ ما تَكونُ إلَيهِ. و إيّاكَ و مُصاحَبَةَ الأَحمَقِ؛ فَإِنَّهُ يُريدُ أن يَنفَعَكَ فَيَضُرَّكَ. و إيّاكَ و مُصاحَبَةَ القاطِعِ لِرَحِمِهِ؛ فَإِنّي وَجَدتُهُ مَلعونا في كِتابِ اللّه‏ِ عز و جل في ثَلاثِ مَواضِعَ: قالَ اللّه‏ُ عز و جل: «فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِن تَوَلَّيْتُمْ أَن تُفْسِدُواْ فِى الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُواْ أَرْحَامَكُمْ * أُوْلَـئكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمَى أَبْصَـرَهُمْ» ۱ و قالَ: «الَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنم بَعْدِ مِيثَـقِهِ وَ يَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِى الْأَرْضِ أُوْلَـئكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ» ۲ و قالَ فِي البَقَرَةِ: «الَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنم بَعْدِ مِيثَـقِهِ وَ يَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِى الْأَرْضِ أُوْلَـئكَ هُمُ الْخَـسِرُونَ» ۳. ۴

امام باقر عليه‏السلام: [پدرم] على بن الحسين ـ صلوات اللّه‏ عليهما ـ به من فرمود: «پسركم! بنگر كه با پنج تن، نه دوستى كن، نه هم‏سخن شو و در هيچ راهى [نيز]با آنان همراه مشو». گفتم: پدر! آنان كيان‏اند؟ فرمود: «از مصاحبت با دروغگو بپرهيز، كه چونان سراب است. دور را برايت نزديك مى‏نماياند و نزديك را برايت دور نشان مى‏دهد. از مصاحبت با فاسق بپرهيز، كه تو را به لقمه‏اى ـ و حتّى كمتر از آن ـ مى‏فروشد. از مصاحبت با بخيل بپرهيز، كه تو را آن هنگام كه بيشترين نياز را به مال او دارى، رها مى‏كند. از مصاحبت با احمق بپرهيز، كه مى‏خواهد به تو سودى برساند، امّا به تو زيان مى‏زند. از مصاحبت با بُرنده پيوند خويشانْ بپرهيز، كه در سه جاى كتاب خداى عز و جل ديده‏ام كه لعنت (نفرين) شده است: «آيا اگر به قدرت رسيديد، مى‏خواهيد در زمين، فساد كنيد و پيوند خويشاوندى‏تان را ببُريد؟ اينان‏اند كه خدا لعنتشان كرده است و گوش‏هايشان را كَر و چشمانشان را كور ساخته است» . نيز مى‏فرمايد: «و آنان كه پيمان خدا را پس از استوار كردنش مى‏شكنند و آنچه را كه خدا به پيوستن آن فرمان داده، مى‏گسلند و در زمين، فساد مى‏كنند. لعنت بر آنهاست و بدفرجامى در آن سرا، بهره ايشان» . همچنين در سوره بقره مى‏فرمايد: «كسانى كه پيمان خدا را پس از استوار كردنش مى‏شكنند و آنچه را خداوند فرمان به پيوستن آن داده، مى‏گسلند و در زمين، فساد مى‏كنند، آنان، خود، زيانكارند» ».

۱.محمّد: 22 و 23.

۲.الرعد: 25.

۳.البقرة: 27.

۴.الكافي: 2 / 376 / 7 و ص 641 / 7 كلاهما عن محمّد بن مسلم أو (و) أبي حمزة، الاختصاص: 239 عن محمّد بن مسلم نحوه وكلّها عن الإمام الصادق عليه‏السلام، تحف العقول: 279 عن الإمام زين العابدين عليه‏السلاموفيه «قال لبعض بنيه» وفيه إلى «ملعونا في كتاب اللّه‏»؛ تاريخ دمشق: 41 / 409 عن أبي حمزة الثمالي عنه عليه‏السلام.

کلیدواژه‌ها دوستی مردم احکام دوستی دارندگان این صفات

احادیث دیگر این موضوع

رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: از مصاحبت با هر آن كه خيرش ضعيف، شرّش نيرومند و جانش پليد است، خود را نگه داريد؛ آن كه هرگاه بترسد، نهان مى‏شود و چون ايمن گردد، يورش مى‏برد.

امام على عليه‏السلام: دوستى عوام، همچون ابر، پراكنده و همچون سراب، ناپديد مى‏شود.

امام على عليه‏السلام: در مصاحبت با آن كه در او شش خصلت جمع است، خيرى نيست: اگر با تو سخن بگويد، دروغ مى‏گويد؛ و اگر با او سخن بگويى، سخنت را دروغ مى‏شمارد؛ و اگر او را امانتدار خود سازى، به تو خيانت مى‏كند؛ و چون تو را امانتدار خود سازد، [به خيانتْ]متّهمت مى‏كند؛ و اگر به او بخشش كنى، ناسپاسى مى‏كند؛ و چون به تو بخشش كند، بر تو منّت مى‏گذارد.

امام صادق عليه‏السلام: چون امير مؤمنان بر منبر بالا مى‏رفت، مى‏فرمود: «شايسته مسلمان، آن است كه از برادرى با سه تن بپرهيزد: بدكارِ بى‏شرم، احمق و دروغگو. امّا بدكارِ بى‏شرم، رفتار خود را برايت مى‏آرايد و دوست دارد كه تو نيز چون او باشى، در كار دين و قيامتت به تو كمك نمى‏كند و نزديك شدن به او، مايه جفا و سخت‏دلى است و رفت و آمدش ننگى است براى تو. امّا احمق، تو را به خيرى راهنمايى نمى‏كند، و گرچه خود را رنجه و خسته كند، انتظار آن كه بدى را از تو دور كند، از او نمى‏رود و چه بسا بخواهد به تو سودى برساند، امّا به تو ضرر بزند؛ پس مرگش بهتر از زندگى‏اش و خاموشى‏اش بهتر از سخن گفتنش و دورى‏اش بهتر از نزديكى‏اش است. امّا دروغگو، با او زندگى برايت گوارا نخواهد بود. سخنت را پيش ديگران مى‏برد و سخن ديگران را نزد تو مى‏آورد. هرگاه دروغى ببافد و آن را به سر رساند، آن را با دروغ ديگرى همچون آن، درمى‏پيوندد، تا آن جا كه گاه، سخنِ راست مى‏گويد؛ امّا تصديقش نمى‏كنند. ميان مردم، با دشمنى جدايى مى‏اندازد و در دل‏ها تخم كينه مى‏كارد. پس، از خداى عز و جلبترسيد و خود را بپاييد».