حدیث دربارهدل شب

الإمام عليّ عليه السلامـ لِنَوفٍ البِكالِيِّ ـ: يا نَوفُ، إنَّ داوُودَ عليه السلام قامَ في مِثلِ هذِهِ السّاعَةِ مِنَ اللَّيلِ فَقالَ: إنَّها لَساعَةٌ لا يَدعو فيها عَبدٌ إلاَّ استُيجبَ لَهُ، إلاّ أن يَكونَ عَشّارا أو عَريفا أو شُرطِيّا، أو صاحِبَ عَرطَبَةٍ ۱ أو صاحِبَ كوبَةٍ ۲. ۳

امام على عليه السلامـ به نَوف بِكالى ـ: اى نوف! داوود عليه السلام در چنين لحظه اى از شب برخاست و گفت: «اين، لحظه اى است كه هر بنده اى در آن دعا كند، دعايش مستجاب مى شود، مگر آن كه باجگير يا نماينده حاكم ۴ يا پاسبان ۵ يا تَنبورنواز و يا تُنبك زن باشد».

۱.قال الشريف الرضي قدس سره: وهي الطنبور.

۲.قال الشريف الرضي قدس سره: وهي الطبل. وقد قيل أيضا: إنّ العرطبة الطبل، والكوبة الطنبور.

۳.نهج البلاغة: الحكمة 104، خصائص الأئمّة عليهم السلام: ص 97، الأمالي للمفيد: ص 134 ح 1 وفيه «شاعرا» بدل «عشّارا و شرطيّا»، الخصال: ص 338 ح 40، إرشاد القلوب: ص 20 كلاهما نحوه وفيهما «رسول اللّه صلى الله عليه و آله» بدل «داوود عليه السلام» وكلّها عن نوف البكالي، بحار الأنوار: ج 70 ص 316 ح 22؛ حلية الأولياء: ج 1 ص 79 عن نوف البكالي وزاد فيه «جابيا» بعد «شرطيّا».

۴.عَريف ـ كه در متن عربى حديث آمده ـ، به معناى خبرچين، پيش خدمت، سرجوخه و نيز نماينده حكومت در يك منطقه و يا قبيله است. به قرينه سياق، در اين جا مراد بايد كسى باشد كه از مسئوليتش سوء استفاده مى كند و چون در گذشته، حاكم يك منطقه و يا قبيله نوعا رفتار ظالمانه داشت، در اين روايت هم با توجّه به آن واقعيت، به صورت مطلق ياد شده است.

۵.پاسبان هم از آن جهت كه در گذشته، رفتارِ خودسر و ظالمانه اى داشته، ذكر شده است.

کلیدواژه‌ها یاد کردن و فراموش کردن خدا مهم ترین اوقات یاد خدا دل شب

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شبى كه به آسمان برده شدم. به من ندا آمد كه: «. اى محمّد! هر كس به من يا غير من حاجتى محرمانه داشته باشد، هر حاجتى كه باشد، در خلوت دل شب، با حالِ طهارت، مرا بخواند و بگويد:.».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بنده هر گاه در دلِ شب تار با سروَرش خلوت كند و به راز و نياز با او پردازد، خداوند، نور را در دلش استوار مى گردانَد و هر گاه بگويد: «خداى من، خداى من!»، خداوند جليل مى فرمايد: «بله، بنده من! از من بخواه تا عطايت كنم؛ به من توكّل كن، تا كارسازى كنم».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ مسلمانى نيست كه شب را با طهارت و ذكر بخوابد و پاسى از شب برخيزد و از خداوند، خيرى از دنيا و آخرت بخواهد، مگر اين كه آن را به او عطا فرمايد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر گاه نيمى از شب يا يكْ سومِ شب گذشت، خداوند عز و جل به منادى اى مى فرمايد كه ندا دهد: «آيا كسى هست كه دعا كند تا دعايش مستجاب شود؟ آيا كسى هست كه درخواست كند تا درخواستش برآورده شود؟ آيا كسى هست كه آمرزش طلبد تا او را بيامرزم؟ آيا كسى هست كه توبه كند تا توبه اش پذيرفته گردد؟».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، مهلت مى دهد تا آن گاه كه چون نيمى از شب يا دو سومِ آن گذشت، مى فرمايد: زنهار! بندگانم از غير من نخواهند. هر كس مرا بخواند، پاسخش مى دهم. هر كس از من بخواهد، به او دهم. هر كس از من آمرزش بطلبد، او را مى آمرزم، تا آن گاه كه سپيده بدمد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در شب، ساعتى است كه هيچ مرد مسلمانى در آن ساعت، خيرى از امور دنيا و آخرت از خداوند نخواهد، مگر اين كه آن را به او عطا مى فرمايد. اين ساعت، در هر شبى هست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:پيامبرِ خدا داوود عليه السلام را پاسى از شب بود كه در آن، خانواده اش را بيدار مى كرد و مى فرمود: «اى خانواده داوود! برخيزيد و نماز بخوانيد؛ زيرا اين، پاسى است كه خداوند در آن، دعا را مستجاب مى كند، مگر دعاىِ جادوگر يا باجگير را».

امام باقر عليه السلامـ در سفارش به جابر جُعفى ـ: با بازگشتِ (/ توبه) نيكو، خويشتن را در معرض رحمت و عفو خدا قرار ده، و براى بازگشت نيكو از دعاى خالصانه و مناجات در دلِ شب، كمك بگير.