حدیث دربارهعبد العزيز بن حارث جُعفى

وقعة صفّين:إنَّ خَيلَ أهلِ الشّامِ حَمَلَت عَلى خَيلِ أهلِ العِراقِ فَاقتَطَعوا مِن أصحابِ عَلِيٍّ عليه السلام ألفَ رَجُلٍ أو أكثَرَ، فَأَحاطوا بِهِم وحالوا بَينَهُم وبَينَ أصحابِهِم فَلَم يَرَوهُم، فَنادى عَلِيٌّ عليه السلام يَومَئِذٍ: ألا رَجُلٌ يَشري نَفسَهُ للّهِِ ويَبيعُ دُنياهُ بِآخِرَتِهِ؟ فَأَتاهُ رَجُلٌ مِن جُعفٍ يُقالُ لَهُ عَبدُ العَزيزِ بنُ الحارِثِ عَلى فَرَسٍ أدهَمَ كَأَ نَّهُ غُرابٌ، مُقَنَّعا فِي الحَديدِ لا يُرى مِنهُ إلا عَيناهُ، فَقالَ: يا أميرَ المُؤمِنينَ مُرني بِأَمرٍ، فَوَاللّهِ ما تَأمُرُني بِشَيءٍ إلا صَنَعتُهُ. فَقالَ عَلِيٌّ عليه السلام: سَمِحتَ بِأَمرٍ لا يُطاقُ حَفيظَةًوصِدقا وإخوانُ الحِفاظِ قَليلُ جَزاكَ إلهُ النّاسِ خَيرا فَقَد وَفَتيَداكَ بِفَضلٍ ما هُناكَ جَزيلِ يا أبَا الحارِثِ! شَدَّ اللّهُ رُكنَكَ ۱، اِحمِل عَلى أهلِ الشّامِ حَتّى تَأتِيَ أصحابَكَ فَتَقولَ لَهُم: أميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام يَقرَأُ عَلَيكُمُ السَّلامَ. ۲
وقعة صفّين:سواران شامى [حاضر در سپاه معاويه] بر سواران عراقى تاختند و هزار تن يا شمارى بيشتر از ياران على عليه السلام را دور زدند و آنان را در ميان گرفتند و ميان آنان و ديگر يارانشان جدايى افكندند، به طورى كه آنها را نمى ديدند. در اين هنگام، على عليه السلام فرياد زد: «آيا مردى نيست كه جان خويش را با خدا معامله كند و دنيايش را به آخرتش بفروشد؟». مردى از قبيله جُعف، به نام عبد العزيز بن حارث، سوار بر اسبى به سياهى كلاغ، در حالى كه نقابى آهنين بر سر و روى داشت و فقط چشمانش نمايان بود، پيش آمد و گفت: اى امير مؤمنان! هر فرمانى داريد، بفرماييد، كه به خدا سوگند، هر دستورى بدهيد، انجامش مى دهم. على عليه السلام فرمود: «تو از سر غيرت و راستى، مسئوليت دشوارى را پذيرفتى و برادران غيرتمند، اندك شمارند خداى مردم، بهترين پاداشت دهاد؛ چرا كه دستان تو، لطف بسيار نمودند اى ابو حارث! خداوند، گامَت را استوار بدارد! بر شاميان بتاز و خود را به يارانت برسان و به آنان بگو: امير مؤمنان به شما سلام مى رساند».
۱.الرُّكْن: الجانب الأقوى، وما يُقوَّى به من مَلِك وجند وغيره، والعزّ، والمِنعة (القاموس المحيط: ج 4 ص 229 «ركن»).
۲.وقعة صفّين: ص 307، بحار الأنوار: ج 32 ص 483 ح 419؛ شرح نهج البلاغة: ج 5 ص 242.