نكوهش كسى كه از راه علم ارتزاق كند
11 حدیث
تنبيه الخواطر:ذُكِرَ عِندَ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله رَجُلانِ مِن بَني إسرائيلَ كانَ أحَدُهُما يُصَلّي المَكتوبَةَ ثُمَّ يَجلِسُ فيُعَلِّمُ النّاسَ الخَيرَ، و كانَ الآخَرُ يَصومُ النَّهارَ و يَقومُ اللَّيلَ، فقالَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: فَضلُ الأوَّلِ عَلى الثّاني كَفَضلي عَلى أدناكُم! ۱
تنبيه الخواطر:در حضور پيامبر صلى الله عليه و آله از دو مرد بنى اسرائيلى سخن به ميان آمد و چنين گفته شد كه يكى از آنها نماز فريضه را مى گزارد و سپس مى نشيند و به مردم خوبيها را آموزش مى دهد، امّا ديگرى روزها را روزه مى گيرد و شبها را به عبادت مى گذراند. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: برترى اوّلى بر دوّمى همچون برترى من است بر كمترين فرد شما!
۱.تنبيه الخواطر: 2/212.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:مُعَلِّمُ الخَيرِ يَستَغفِرُ لَهُ دَوابُّ الأرضِ، و حِيتانُ البُحورِ، و كُلُّ صَغيرَةٍ و كَبيرَةٍ في أرضِ اللّهِ و سَمائهِ. ۱
امام باقر عليه السلام:جنبندگان زمين و ماهيان درياها و هر موجود ريز و درشتى در زمين و آسمان خدا، براى آموزگار خوبيها آمرزش مى طلبند.
۱.ثواب الأعمال: 159/1.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:مَكتوبٌ فِي الكِتابِ الأوّلِ: يَا بنَ آدَمَ، عَلِّمْ مَجّانا كَما عُلِّمتَ مَجّانا. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در نخستين كتاب نوشته شده است: اى فرزند آدم! به رايگان آموزش ده؛ همچنان كه به رايگان آموزش داده شدى.
۱.كنز العمّال: 29279.
عنه صلى الله عليه و آله:عَلَّمَ اللّهُ تَعالى آدَمَ ألفَ حِرفَةٍ مِنَ الحِرَفِ، و قالَ لَهُ: قُل لِوُلدِكَ و ذُرِّيَّتِكَ: إن لَم تَصبِروا فَاطلُبوا الدّنيا بِهذِه الحِرَفِ، و لا تَطلُبوها بِالدِّينِ فإنَّ الدِّينَ لي وَحدي خالِصا، وَيلٌ لِمَن طَلَبَ الدّنيا بِالدِّينِ، وَيلٌ لَهُ! ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال هزار حرفه به آدم ياد داد و به او فرمود: به فرزندان و نسل خود بگو: اگر صبر نداريد، با اين حرفه ها و پيشه ها دنيا را بجوييد و دين را وسيله رسيدن به آن قرار ندهيد؛ زيرا دين يكسره از آنِ من است. واى بر كسى كه دنيا را با دين بجويد، واى بر او!
۱.كنز العمّال: 29091.
عنه صلى الله عليه و آله:وَيلٌ لاُِمَّتي مِن عُلَماءِ السُّوءِ يَتَّخِذونَ هذا العِلمَ تِجارَةً يَبيعونَها مِن اُمَراءِ زَمانِهِم رِبحا لِأنفُسِهِم، لا أربَحَ اللّهُ تِجارَتَهُم! ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:واى بر علماى نابكار امّت من، كه اين علم را وسيله سوداگرى قرار مى دهند و آن را براى منافع شخصى خود به زمام داران روزگار خويش مى فروشند؛ خداوند سَودايشان را سود ندهاد!
۱.كنز العمّال: 29084.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن طَلَبَ الدّنيا بِعَمَلِ الآخِرَةِ فلَيسَ لَهُ فِي الآخِرَةِ مِن نَصيبٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه با كار آخرت دنيا را بطلبد، در آخرت هيچ بهره اى برايش نباشد.
۱.كنز العمّال: 29067.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أكَلَ بِالعِلمِ طَمَسَ اللّهُ عَلى وَجهِه، و رَدَّهُ عَلى عَقِبَيهِ، و كانَتِ النّارُ أولى بِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كه به وسيله دانش [دينى]ارتزاق كند، خداوند چهره اش را مسخ كند و او را به قهقرايش برگرداند و آتش برايش سزاوارتر باشد.
۱.كنز العمّال: 29034.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن كَتَمَ عِلما عِندَهُ، أو أخَذَ عَلَيهِ اُجرَةً، لَقِيَ اللّهَ تَعالى يَومَ القِيامَةِ مُلجَما بِلُجامٍ مِن نارٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس دانشى را كه نزد اوست مخفى نگه دارد، يا براى [آموختن]آن مزد بگيرد، روز قيامت در حالى كه لگامى از آتش بر او زده شده است خداوند متعال را ديدار كند.
۱.كنز العمّال: 29150.
عنه صلى الله عليه و آله:تَعَلَّموا القُرآنَ و لا تَأكُلوا بِهِ، و لا تَستَكبِروا بِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:قرآن را بياموزيد و به وسيله آن ارتزاق نكنيد و با آن بزرگى نفروشيد.
۱.تنبيه الخواطر: 2/120.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:لَعَنَ رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله مَن نَظَرَ إلى فَرْجِ امرَأةٍ لا تَحِلُّ لَهُ، و رَجُلاً خانَ أخاهُ فِي امرَأتِه، و رَجُلاً احتاجَ النّاسُ إلَيهِ لِيُفَقِّهَهُم فسَألَهُمُ الرُّشوَةَ. ۱
امام باقر عليه السلام:رسول خدا صلى الله عليه و آله نفرين كرد كسى را كه به شرمگاه زنى بنگرد كه بر او حلال نيست و مردى را كه به زنِ برادر [دينى]خود خيانت كند و مردى را كه مردم براى آموختن علوم [دينى]خود به او نياز پيدا كنند و او از آنها مزد بطلبد.
۱.بحار الأنوار: 2/62/3.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:مَنِ احتاجَ النّاسُ إلَيهِ لِيُفَقِّهَهُم في دِينِهِم فيَسألُهُمُ الاُجرَةَ، كانَ حَقيقا عَلَى اللّهِ تَعالى أن يُدخِلَهُ نارَ جَهَنَّمَ. ۱
امام صادق عليه السلام:هر كس كه مردم براى فهم دين خود به او نياز پيدا كنند و او از آنان مزد طلب كند، سزاوار است كه خداوند متعال او را به آتش دوزخ برد.
۱.عوالي اللآلي: 4/71/42.