حدیث دربارهتوانگرىِ حقيقى
الترغيب و الترهيب عن أبي ذرٍّ:قالَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله: يا أبا ذَرٍّ، أ تَرى كَثرَةَ المالِ هُو الغِنى؟ قلتُ: نَعَم يا رسولَ اللّهِ. قالَ: فَتَرى قِلَّةَ المالِ هُو الفَقرَ؟ قلتُ: نَعَم يا رسولَ اللّهِ. قالَ: إنّما الغِنى غِنَى القَلبِ، و الفَقرُ فَقرُ القَلبِ.
ثُمّ سَألَني عن رجُلٍ مِن قُرَيشٍ، قالَ: هل تَعرِفُ فلانا؟ قلتُ: نَعَم يا رسولَ اللّهِ. قالَ: فكيفَ تَراهُ ـ أو تُراهُ؟ قلتُ: إذا سَألَ اُعطِيَ، و إذا حَضَرَ اُدخِلَ.
قالَ: ثمّ سَألني عن رَجُلٍ مِن أهلِ الصُّفَّةِ، فقالَ: هل تَعرِفُ فلانا؟ قلتُ: لا و اللّهِ، ما أعرِفُهُ يا رسولَ اللّهِ. فما زالَ يُجَلِّيهِ و يَنعَتُهُ حتّى عَرَفتُهُ، فقلتُ: قد عَرَفتُهُ يا رسولَ اللّهِ. قالَ: فكيفَ تَراهُ ـ أو تُراهُ؟ قلتُ: هُو رجُلٌ مِسكينٌ مِن أهلِ الصُّفَّةِ، فقالَ: هُو خَيرٌ مِن طِلاعِ الأرضِ ۱ مِن الآخَرِ. ۲
الترغيب و الترهيبـ به نقل از ابوذر ـ: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به من فرمود: اى ابوذر! آيا فكر مى كنى كه داشتن ثروت زياد توانگرى است؟ عرض كردم: آرى، اى پيامبر خدا. فرمود: پس به نظر تو تنگدستى همان فقر و نيازمندى است؟ عرض كردم: آرى، اى پيامبر خدا. فرمود: جز اين نيست كه توانگرى [واقعى]، توانگرىِ دل است و نيازمندى [واقعى]، نيازمندىِ دل.
حضرت سپس درباره مردى از قريش از من پرسيد و فرمود: آيا فلانى را مى شناسى؟ عرض كردم: آرى، اى پيامبر خدا. فرمود: او را چگونه مى بينى، يا درباره اش چه گمان مى برى؟ عرض كردم: هرگاه چيزى بخواهد، به او مى دهند و هرگاه وارد جايى شود، او را با عزّت و احترام جا مى دهند.
پيامبر خدا سپس از من درباره مردى از اهل صُفّه پرسيد و فرمود: فلانى را مى شناسى؟ عرض كردم: نه، به خدا، او را نمى شناسم، اى پيامبر خدا. حضرت مرتب نشانيهايش را به من مى داد تا اين كه او را شناختم و عرض كردم: شناختمش اى پيامبر خدا. فرمود: او را چگونه مى بينى، يا درباره اش چه گمان مى برى؟ عرض كردم: مرد بينوايى است از اهل صفّه. فرمود: او به اندازه آنچه روى زمين است، از آن ديگرى بهتر است.