آنچه مانع فريب خوردن و غفلت انسان مى شود
6 حدیث
عنه عليه السلام:إذا استَولَى الفَسادُ على الزَّمانِ و أهلِهِ، فَأحسَنَ رجُلٌ الظَّنَّ بِرجُلٍ، فَقَد غَرَّرَ. ۱
امام على عليه السلام:هرگاه نادرستى بر روزگار و مردم آن چيره گردد و با چنين وضعى انسانى به انسان ديگر خوش بين باشد، بي گمان فريب خورده است.
۱.نهج البلاغة: الحكمة 114.
عنه عليه السلام:لا تَغتَرَّنَّ بكَثرَةِ المَساجِدِ، و جَماعَةِ أقوامٍ أجسادُهُم مُجتَمِعةٌ و قُلوبُهُم شَتّى. ۱
امام على عليه السلام:فريب فراوانى مسجدها و نماز جماعت مردمى را كه بدنهايشان در كنار هم و دلهايشان پراكنده است، مخور.
۱.الأمالي للصدوق: 424/560.
عنه عليه السلام:فإنّهُ و اللّهِ الجِدُّ لا اللَّعِبُ، و الحَقُّ لا الكَذِبُ، و ما هُو إلاّ المَوتُ أسمَعَ داعِيهِ، و أعجَلَ حادِيهِ، فلا يَغُرَّنَّكَ سَوادُ الناسِ مِن نفسِكَ. ۱
امام على عليه السلام:سوگند به خدا كه اين جدّى است نه شوخى و راست است نه دروغ. منظورم چيزى جز مرگ نيست كه دعوت كننده اش نداى خود را به گوش همگان رسانيد و ساربانش همگان را [به سوى مرگ]شتاباند. پس، [مشاهده]انبوه مردمان تو را از خويشتن غافل نسازد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 132.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:لا تَغُرَّنَّكَ الناسُ مِن نفسِكَ؛ فإنّ الأمرَ يَصِلُ إلَيكَ دُونَهُم. ۱
امام باقر عليه السلام:مبادا مردم تو را از خود غافل سازند؛ زيرا زيان اين غفلت به تو مى رسد نه به آنان.
۱.بحار الأنوار: 72/323/2.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:لا يَغُرَّنَّكَ بُكاؤهُم؛ فإنّ التَّقوى فِي القَلبِ. ۱
امام صادق عليه السلام:گريه هاى آنان تو را نفريبد؛ زيرا كه تقوا در دل است.
۱.بحار الأنوار: 70/283/4.
مصباحُ الشريعةـ فيما نسبه إلى الإمام الصّادق عليه السلام ـ: المَغرورُ في الدنيا مِسكينٌ، و في الآخِرَةِ مَغبونٌ؛ لأنّهُ باعَ الأفضَلَ بالأدنى، و لا تَعجَبْ من نفسِكَ، فَرُبّما اغتَرَرتَ بمالِكَ و صِحَّةِ جِسمِكَ أن لَعَلَّكَ تَبقى.
و رُبّما اغتَرَرتَ بِطُولِ عُمُرِكَ و أولادِكَ و أصحابِكَ لعلَّكَ تَنجُو بِهِم.
و رُبّما اغتَرَرتَ بحالِكَ و مُنيَتِكَ، و إصابَتِكَ مَأمُولَكَ و هَواكَ، و ظَنَنتَ أنّكَ صادِقٌ و مُصِيبٌ.
و رُبّما اغتَرَرتَ بما تُرِي الخَلقَ مِن النَّدَمِ على تَقصيرِكَ فِي العِبادَةِ، و لَعَلَّ اللّهَ تعالى يَعلَمُ مِن قلبِكَ بخِلافِ ذلكَ.
و رُبَّما أقَمتَ نفسَكَ علَى العِبادَةِ مُتَكَلِّفا و اللّهُ يُريدُ الإخلاصَ.
و رُبّما افتَخَرتَ بعِلمِكَ و نَسَبِكَ، و أنتَ غافِلٌ
مصباح الشريعةـ در آنچه به امام صادق عليه السلام نسبت داده است ـ: آدم فريب خورده [از دنيا] در دنيا بينواست و در آخرت بازنده؛ زيرا چنين كسى ارزشمندترين چيز (آخرت) را به بى ارزشترين چيز (دنيا) فروخته است؛ و از خود راضى و مغرور مباش؛ زيرا گاه فريب ثروت و تندرستى خويش را مى خورى و خيال مى كنى كه براى هميشه زنده اى. گاه فريب عمر دراز و فرزندان و دوستان و يارانت را مى خورى، به اين خيال كه اينها موجب نجات تو هستند. گاه فريب وضعيت خود و آرزوها و دست يافتن به اميد و خواسته ات را مى خورى و مى پندارى كه تيرت به هدف خورده و راه درست را رفته اى. گاه فريب اين را مى خورى كه به مردم وانمود مى كنى از كوتاهى كردن در عبادت پشيمانى، حال آن كه خداوند متعال مى داند كه خلاف آن در دل تو مى گذرد. گاه با زحمت نفست را