مهربان ترينِ مهربانان
8 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:يا أللّهُ يا أَرحَمَ الرّاحِمينَ، يا سامِعَ كُلِّ صَوتٍ، يا أَبصَرَ النّاظِرينَ، يا أَسرَعَ الحاسِبينَ، يا أَحكَمَ الحاكِمينَ، يا خَيرَ الغافِرينَ، يا خَيرَ الشّاكِرينَ، يا خَيرَ الفاصِلينَ، يا خَيرَ الرّازِقينَ، يا رازِقَ المُقِلّينَ، يا راحِمَ المُذنِبينَ، يا مُقيلَ عَثرَةِ العاثِرينَ. أَنتَ المُستَعانُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى خدا، اى مهربان ترينِ مهربانان، اى شنونده هر آوا، اى بيناترينِ نگرندگان، اى پُر شتاب ترينِ حسابگران، اى حاكم ترينِ حاكمان، اى بهترينِ آمرزندگان، اى بهترينِ سپاس گزاران، اى بهترين جدا كننده [ى حق از باطل]، اى بهترين روزى رسان، اى روزى رسانِ تنگ دستان، اى رحم كننده بر گناهكاران، اى درگذرنده از لغزشِ لغزندگان!. تويى مستعان.
۱.البلد الأمين: ص 421، بحار الأنوار: ج 93 ص 267 ح 1.
الأدب المفرد عن أبي هريرة:أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله رَجُلٌ ومَعَهُ صَبِيٌّ، فَجَعَلَ يَضُمُّهُ إِلَيهِ، فَقالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: أَتَرحَمُهُ؟
قالَ: نَعَم.
قالَ: فَاللّهُ أَرحَمُ بِكَ مِنكَ بِهِ، وهُوَ أَرحَمُ الرَّاحِمينَ. ۱
الأدب المفردـ از ابو هريره ـ: مردى در حالى كه كودكى با او بود، به حضور پيامبر صلى الله عليه و آلهآمد و او را در آغوش خود فشرد. پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «آيا به او مهر مى ورزى؟».
گفت: بله.
فرمود: «خدا به تو، از تو به او مهربان تر است و او مهربان ترينِ مهربانان است».
۱.الأدب المفرد: ص 119 ح 377 وراجع: الأمالي للطوسي: ص 173 ح 292 وبشارة المصطفى: ص 97.
الإمام عليّ عليه السلامـ في خُطبَتِهِ الَّتي يَذكُرُ فيهَا الإيمانَ ـ:. اللّهَ اللّهَ ما أَوسَعَ ما لَدَيهِ مِنَ التَّوبَةِ وَالرَّحمَةِ وَالبُشرى وَالحِلمِ العَظيمِ، وما أَنكَرَ ما لَدَيهِ مِنَ الأَنكالِ وَالجَحيمِ وَالعِزَّةِ وَالقُدرَةِ وَالبَطشِ الشَّديدِ، فَمَن ظَفِرَ بِطاعَةِ اللّهِ اختارَ كَرامَتَهُ، ومَن لَم يَزَل في مَعصِيَةِ اللّهِ ذاقَ وَبيلَ نِقمَتِهِ. هُنالِكَ عُقبَى الدّارِ. ۱
امام على عليه السلامـ در سخنرانى اى كه در آن، به ياد كرد ايمان مى پردازد ـ:. خدا را خدا را [پروا كنيد]! چه گسترده است آنچه از توبه پذيرى و رحمت و نويد و بردبارىِ سترگ كه نزد اوست، و چه ناگوار است آنچه از پابندها و آتش شعله ور و عزّتمندى و توانايى و سخت گرفتن كه نزد اوست! پس هر كه به فرمان بردارى از خدا دست يافت، كرامت او را برگزيد و هر كه همچنان در نافرمانىِ خداست، عذابِ سخت او را چشيد. فرجامِ سرا [ى دنيا] آن جاست.
۱.تحف العقول: ص 169، بحار الأنوار: ج 68 ص 385 ح 32.
عنه عليه السلام:البَرُّ الرَّحيمُ بِمنَ لَجأَ إِلى ظِلِّهِ وَاعتَصَمَ بِحَبلِهِ. ۱
امام على عليه السلام:[خداوند،] نيكى كننده مهربان است به كسى كه به سايه [رحمت] او پناه آورَد و به رشته او چنگ بزند.
۱.البلد الأمين: ص 93، بحار الأنوار: ج 90 ص 139 ح 7.
امام زين العابدين عليه السلامـ از دعاى وى در بامداد و شامگاه ـ: بى گمان، تويى بسيار بخشنده [نعمت] بزرگ [بى درخواست]، آمرزنده [گناه]سترگ و تو مهربان تر از هر مهربانى. پس بر محمّد و خاندان پاكِ پاكيزه نيكِ نژاده اش درود فرست.
امام باقر عليه السلام:خداوندا! برايم بيامرز آنچه [از گناه]پيش انداختم و آنچه پس انداختم و آنچه غفلت ورزيدم و آنچه به عمد انجام دادم و آنچه سستى كردم و آنچه آشكار نمودم و آنچه پنهان داشتم، اى مهربان ترينِ مهربانان!
الإمام الصادق عليه السلام:اللّهُ أَعظَمُ مِن كُلِّ شَيءٍ، وأَرحَمُ مِن كُلِّ شَيءٍ، وأَعلى مِن كُلِّ شَيءٍ، وأَملَكُ مِن كُلِّ شَيءٍ، و أَقدَرُ مِن كُلِّ شَيءٍ. ۱
امام صادق عليه السلام:خدا از همه چيز سترگ تر، از همه كس مهربان تر، از همه چيز والاتر، از همه كس فرمان رواتر و از همه چيز تواناتر است.
۱.الدروع الواقية: ص 86، بحار الأنوار: ج 97 ص 188 ح 3.
الإقبال عن أبي عمرو محمّد بن محمّد بن نصر السكوني:سَألتُ أبابَكرٍ أحمَدَ بنَ مُحَمَّدِ بنِ عُثمانَ البَغداديَّ رحمه الله أن يُخرِجَ إلَيَّ أدعِيَةَ شَهرِ رَمَضانَ الَّتي كانَ عَمُّهُ أبو جَعفَرٍ مُحَمَّدُ بنُ عُثمانَ بنِ السَّعيدِ العَمرِيُّ ـ رضي اللّه عنه وأرضاه ـ يدعو بها، فَأَخرَجَ إلَيَّدَفتَرا مُجلَّدا بِأَحمَرَ، فَنَسَختُ مِنهُ أدعِيَةً كَثيرَةً وكانَ مِن جُملَتِها: «وتَدعو بِهذا الدُّعاءِ. وأَيقَنتُ أَنَّكَ أَرحَمُ الرّاحِمينَ فيمَوضِعِ العَفوِ وَالرّحمَةِ، وأَشَدُّالمُعاقِبينَ في مَوضِعِ النَّكالِ وَالنَّقِمَةِ، وأَعظَمُ المُتَجَبِّرينَ في مَوضِعِ الكِبرياءِ وَالعَظَمَةِ» ۱. ۲
الاقبالـ به نقل از ابو عمرو محمّد بن محمّد بن نصر سَكونى ـ: از ابو بكر احمد بن محمّد بن عثمان بغدادى ـ كه خداىْ رحمتش كُناد ـ خواستم كه دعاهاى ماه رمضان را كه عمويش ابو جعفر محمّد بن عثمان بن سعيد عَمْرى ـ كه خداوند از او خشنود باد و او را خشنود سازد ـ با آنها دعا مى كرد، برايم بياورد. او دفترى را كه جلدى قرمز داشت، برايم آورد و من از روى آن، دعاهاى زيادى را نوشتم و از جمله آنها اين بود: «و اين دعا را مى خوانى:. و يقين كردم كه تو در جايگاه گذشت و رحمت، مهربان ترينِ مهربانانى و در جايگاهِ كيفر و عذاب، سخت ترينِ كيفرْ دهندگانى و در جايگاه بزرگى و سترگى، سترگ ترينِ چيرگانى». ۳
۱.هذا الدعاء وإن لم يكم مرويا عن أهل البيت عليهم السلام لكن بما أن محمّد بن عثمان أحد النوّاب الأربعة للإمام عليه السلامفيحتمل قويا أن يكون من أدعية صاحب الأمر (عج).
۲.الإقبال: ج 1 ص 138، تهذيب الأحكام: ج 3 ص 108 ح 266، مصباح المتهجّد: ص 577 ح 690 كلّها من دون إسناد للمعصوم.
۳.اين دعا، اگر چه از اهل بيت عليهم السلام روايت نشده است، اما از آن جا كه محمّد بن عثمان، يكى از چهار نائب امام زمان عليه السلام است، احتمال قوى مى رود كه از دعاهاى آن حضرت باشد.