معناى بسط و قبض خداوند
1 حدیث
التوحيد عن سليمان بن مِهران:سَأَلتُ أَبا عَبدِاللّهِ عليه السلام عَن قَولِ اللّهِ عز و جل: «وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَـمَةِ». ۱
فَقالَ: يَعني مِلكَهُ، لا يَملِكُها مَعَهُ أَحَدٌ.
وَالقَبضُ مِنَ اللّهِ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ في مَوضِعٍ آخَرَ: المَنعُ، وَالبَسطُ مِنهُ: الإِعطاءُ وَالتَّوسيعُ، كَما قالَ عز و جل: «وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُـطُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ» ۲ يَعني يُعطي ويُوَسِّعُ ويَمنَعُ ويُضَيِّقُ. وَالقَبضُ مِنهُ عز و جل في وَجهٍ آخَرَ: الأَخذُ، وَالأَخذُ في وَجهٍ القَبولُ مِنهُ، كَما قالَ: «وَ يأْخُذُ الصَّدَقَـتِ» ۳ أَي يَقبَلُها مِن أَهلِها ويُثِيبُ عَلَيها. ۴۵
التوحيدـ به نقل از سليمان بن مهران ـ: از امام صادق عليه السلام از سخن خدا عز و جل: «و زمين در روز رستاخيز، يكسره در قبضه اوست» پرسيدم.
فرمود: «يعنى [تمام زمين،] ملك خداست كه با او، كسى مالك آن نيست.
و قبض كردن خداوند والا و بلندمرتبه، در مورد ديگر، [به معناى] باز داشتن است و بسط دادن خداوند، [به معناى]عطا كردن و گسترش دادن است، همچنان كه فرمود: «و خداوند، قبض مى كند و بسط مى دهد و به سوى او باز گردانده مى شويد» ؛ يعنى عطا مى كند و گسترش مى دهد و باز مى دارد و تنگ مى گيرد. و قبض كردن خداوند عز و جل به معناى ديگر، گرفتن است و گرفتن به معناى قبول عمل به وسيله اوست، همچنان كه فرمود: «و صدقه ها را مى گيرد» ؛ يعنى آنها را از اهلش مى پذيرد و به سبب آنها پاداش مى دهد».
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های اعتقادیایمان به خداشناخت اسما و صفات خدا +2 مورد دیگر