گفتنِ «نمى دانم»

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارشش به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! هرگاه از دانشى پرسيده شدى كه آن را نمى دانى، بگو: «نمى دانم» تا از پيامدهاى آن، رهايى يابى و در آنچه نمى دانى، به مردم فتوا مده تا از كيفر روز قيامت بِرَهى.

امام على عليه السلام:گفتن «نمى دانم»، نيمى از دانش است.

امام على عليه السلام:هان! هرگز آن كه از چيزى پرسيده شد كه نمى داند، گفتن «نمى دانم» را زشت نشمارد.

امام على عليه السلام:اگر نادانى، ياد بگير و اگر از چيزى كه نمى دانى پرسيده شدى، بگو: «خدا و پيامبرش داناترند».

سنن الدارمىـ به نقل از رزين پدر نعمان ـ: امام على عليه السلام فرمود: «چون از آنچه نمى دانيد، پرسيده شديد، بگريزيد». گفتند: گريز چگونه است، اى اميرمؤمنان؟ فرمود: «مى گوييد: خدا، داناتر است».

امام على عليه السلام:هرگاه يكى از شما از چيزى كه نمى داند، پرسيده شود، از گفتن «نمى دانم» خجالت نكشد.

امام على عليه السلام:دانشمند هنگامى كه از آنچه نمى داند پرسيده شد، از گفتن «خداوند داناتر است» خجالت نكشد.

امام على عليه السلام:دانشمند، هنگامى كه از آنچه نمى داند پرسيده شد، از گفتن «از آن آگاهى ندارم»، خجالت نكشد.

امام على عليه السلام:چهار چيز است كه اگر براى آنها چنان بر مركوب ها بتازند تا لاغر شوند، باز اندك است: بنده، جز از پروردگارش اميدى نداشته باشد؛ و جز از گناهش نترسد؛ و نادان، از آموختن حيا نكند؛ و دانشمند، چون از آنچه نمى داند، پرسيده شد، از گفتن «نمى دانم» خجالت نكشد.

امام على عليه السلام:هركس گفتن «نمى دانم» را وا گذارد، به هلاكتگاه خود درآيد.

امام باقر عليه السلام:آنچه را مى دانيد، بگوييد و آن گاه كه نمى دانيد، بگوييد: «خداوند، داناتر است».

امام صادق عليه السلام:هركس از دانشى پرسيده شود و بگويد: «نمى دانم»، دانش را به نيمه رسانده است.

امام صادق عليه السلام:هر گاه مردى از شما از چيزى كه نمى داند پرسيده شود، بايد بگويد: «نمى دانم» و نگويد: «خدا، داناتر است» تا در دل پرسشگر، شك بيندازد و هرگاه پرسش شونده گفت: «نمى دانم»، پرسشگر او را متّهم نمى كند.

امام صادق عليه السلام:هنگامى كه از چيزى پرسيده مى شوى كه نمى دانى، بگو: «نمى دانم» كه نمى دانم، بهتر از فتوا دادن [جاهلانه] است.

امام صادق عليه السلام:دانشمند، مى تواند هنگامى كه از چيزى كه نمى داند پرسيده شود، بگويد: «خدا، داناتر است» و براى غير دانشمند، اين حق نيست.

سنن الدارمىـ به نقل از عزره تميمى ـ: امام على عليه السلام سه بار فرمود: «چه خوش گوار است». گفتند: چه چيزى اى اميرمؤمنان؟ فرمود: «اين كه از انسان چيزى بپرسند كه وى نمى داند و بگويد: خدا، داناتر است».