حدیث دربارهپرسيدن از چيزهايى كه پاسخش زيانبار است

الكافي عن أبي الجارود:قالَ أبو جَعفَرٍ عليه السلام: إذا حَدَّثتُكُم بِشَيءٍ فَاسأَلوني مِن كِتابِ اللّهِ. ثُمَّ قالَ في بَعضِ حَديثِهِ: إنَّ رَسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آله نَهى عَنِ القيلِ وَالقالِ، وفَسادِ المالِ، وكَثرَةِ السُّؤالِ. فَقيلَ لَهُ: يَابنَ رَسولِ اللّهِ، أينَ هذا مِن كِتابِ اللّهِ؟ قالَ: إنَّ اللّهَ عز و جل يَقولُ: «لاَّ خَيْرَ فِى كَثِيرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ إِلاَّ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَـحِم بَيْنَ النَّاسِ» ۱ وقالَ: «وَلاَ تُؤْتُواْ السُّفَهَآءَ أَمْوَ لَكُمُ الَّتِى جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَـمً» ۲ وقالَ: «لاَ تَسْـئلُواْ عَنْ أَشْيَآءَ إِن تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ». ۳

الكافىـ به نقل از ابو جارود ـ: امام باقر عليه السلام فرمود: «هنگامى كه درباره چيزى با شما سخن گفتم، دليل آن را از كتاب خدا از من بخواهيد». پس امام در يكى از سخنانش فرمود: «پيامبر خدا، از قيل و قال و تباه كردن مال و فراوانىِ سؤال، نهى فرمود». گفته شد: اى فرزند پيامبر خدا! اين در كجاى كتاب خداست؟ فرمود: «خداوند عز و جل مى گويد: «در بسيارى از نجواى ايشان، خيرى نيست، مگر آن كه به صدقه دادن يا نيكى و يا اصلاح ميان مردم فرمان دهد» و مى فرمايد: «اموالى را كه خدا مايه قوام شما قرار داده، به دست نابخردان مسپاريد» . همچنين مى فرمايد: «از چيزهايى مپرسيد كه اگر آشكار شود، ناراحتتان مى كند» ».

۱.النساء: 114.

۲.النساء: 5.

۳.الكافي: ج 1 ص 60 ح 5 وج 5 ص 300 ح 2، تهذيب الأحكام: ج 7 ص 231 ح 1010، المحاسن: ج 1 ص 419 ح 962، الاحتجاج: ج 2 ص 169 ح 198 كلّها عن أبي الجارود، بحار الأنوار: ج 46 ص 303 ح 50.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های عقلی و علمی عقل و جهل آنچه شایسته جاهل است +4 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:در آنچه خدا سكوت كرده، سكوت كنيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند متعال، حدودى را براى شما تعيين نموده است؛ از آنها فراتر نرويد و واجباتى را بر شما واجب ساخته، پس آنها را تباه مكنيد و سنّت هايى را براى شما بنا نهاده، پس از آنها پيروى كنيد و حرام هايى را بر شما حرام كرده، پس هتك حرمت نكنيد و پاره اى چيزها را از روى رحمتش به شما بخشيده است، بى آن كه فراموش كرده باشد. پس خود را براى آنها به زحمت ميندازيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آنچه را رها كرده ام، وا گذاريد. آنچه پيشينيانِ شما را هلاك كرد، پرسيدن و اختلاف آنها با پيامبرانشان بود. پس هرگاه شما را از چيزى باز داشتم، از آن دورى كنيد و هرگاه به كارى فرمان دادم، به اندازه توان خود، آن را انجام دهيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اگر نبود كه بنى اسرائيل گفتند: «و بى گمان، اگر خدا بخواهد، ما ره يافتگانيم» ، هرگز به مقصود نمى رسيدند و اگر آنان، گاوى از ميان گاوها مى گرفتند و آن را ذبح مى كردند، كفايتشان مى كرد؛ ولى آنها سخت گرفتند. پس خدا هم بر آنها سخت گرفت.

مسند أبى يعلىـ به نقل از ابن عمر ـ: شنيدم كه پيامبر خدا فرمود: «همواره، اين عشيره قريش در امان باشند تا خويشاوندان كافر را از دينشان بازگردانند». مردى برخاست و گفت: اى پيامبر خدا! آيا من بهشتى ام يا جهنّمى؟ فرمود: «تو در بهشتى». سپس ديگرى برخاست و گفت: آيا من بهشتى ام يا جهنّمى؟ فرمود: «تو در جهنّمى». سپس فرمود: «در آنچه من ساكت ماندم، شما هم ساكت باشيد واگر نبود كه همديگر را دفن نمى كرديد، جهنّميان شما را معرفى مى كردم، تا آنان را هنگام مرگ بشناسيد و اگر به اين كار فرمان مى يافتم، بى گمان، انجام مى دادم».

امام رضا عليه السلام:مردى از بنى اسرائيل، يكى از خويشان خود را كُشت و جسدش را بر سرِ راه برترينِ خاندان بنى اسرائيل افكند. سپس به خونخواهى اش آمد. به موسى عليه السلام گفتند: فلان خاندان، فلانى را كشته اند. ما را از قاتلش آگاه كن. فرمود: «ماده گاوى برايم بياوريد». «گفتند: آيا ما را به ريشخند مى گيرى؟ فرمود: به خدا پناه مى برم از اين كه از نادانان باشم» . اگر آنان هر گاوى را قصد مى كردند، كفايتشان مى كرد؛ ولى سخت گرفتند. خدا هم بر آنان سخت گرفت. «گفتند: پروردگار خود را بخوان تا براى ما روشن كند كه آن چگونه است. گفت: خداوند مى فرمايد: «آن، ماده گاوى است نه پير و از كار افتاده و نه تازه سال، ميان اين دو» يعنى نه كوچك و نه بزرگ. اگر آنان هر گاوى را قصد مى كردند، كفايتشان مى كرد؛ ولى سخت گرفتند. خدا هم بر آنان سخت گرفت. «گفتند: پروردگارت را بخوان تا براى ما روشن كند كه رنگش چگونه است؟ گفت: خداوند مى فرمايد: «آن، ماده گاوى است زرد روشن كه رنگش مايه سرور بينندگان مى گردد»» . اگر آنها هر گاوى را قصد مى كردند، كفايتشان مى كرد؛ ولى سخت گرفتند. خدا هم بر آنها سخت گرفت. «گفتند: پروردگارت را بخوان تا براى ما روشن كند كه آن چگونه است؟ ماده گاو بر ما مشتبه شده است و بى گمان، اگر خدا بخواهد، ما ره يافتگانيم. گفت: خداوند مى فرمايد: «آن، ماده گاوى است كه نه رام است تا زمين را شخم زند، و نه كشتزار را آبيارى كند. سالم است و هيچ لكّه اى در آن نيست». گفتند: اكنون، حقّ مطلب را آوردى» . پس به جستجويش پرداختند و آن را نزد جوانى از بنى اسرائيل يافتند. جوان گفت: آن را نمى فروشم، جز در برابر آن كه پوستش را پُر از طلا كنيد. پس نزد موسى عليه السلام آمدند و مطلب را برايش گفتند. فرمود: «آن را بخريد». پس آن را خريدند و آوردند. وى به ذبحش فرمان داد. سپس دستور داد كه با دُم آن به جسد مرده بزنند. چون چنين كردند، مقتول زنده شد و گفت: اى پيامبر خدا! پسر عمويم مرا كشته است، نه كسى كه متّهم به قتل من شده است. بدين وسيله، قاتلش را شناختند. سپس پيامبر خدا، موسى بن عمران عليه السلام، به يكى از يارانش فرمود: «اين ماده گاو، داستانى دارد». وى گفت: آن چيست؟ فرمود: «جوانى از بنى اسرائيل نسبت به پدرش مهربان و نيكوكار بود. روزى گوساله اى يك ساله خريد و نزد پدرش آمد [تا بهاى آن را بپردازد]؛ ولى كليدها [ى گاوصندوق] را زير سرِ پدرش ديد و چون بيدار كردنش را ناخوش داشت، از خريد آن منصرف شد. پس پدرش بيدار شد و پسر، او را آگاه كرد. پدرش گفت: آفرين! اين ماده گاو را به جاى آنچه از دستت رفته است، بگير». سپس پيامبر خدا، موسى بن عمران عليه السلام، به صحابى اش فرمود: «بنگر كه نيكى با اهلش چه مى كند».

امام على عليه السلام:هنگامى كه اين آيه نازل شد: «حجّ اين خانه براى خدا بر هر كه توانايى رفتن به سوى آن را دارد، واجب است» ، پرسيدند: اى پيامبر خدا! آيا در هر سال؟ ايشان، خاموش ماند. باز گفتند: آيا در هر سال؟ باز ساكت ماند. سپس باز هم پرسيدند: آيا در هر سال؟ فرمود: «نه؛ و اگر مى گفتم: آرى، بى گمان، واجب مى شد». سپس خداوند متعال، اين آيه را نازل فرمود: «اى كسانى كه ايمان آورديد! از چيزهايى مپرسيد كه اگر بر شما آشكار شود، ناراحتتان مى كند.» .

سنن ابن ماجةـ به نقل از انس بن مالك ـ: گفتند: اى پيامبر خدا! آيا حج در هر سال بر ما واجب است؟ فرمود: «اگر مى گفتم آرى، بى گمان، واجب مى شد و اگر واجب مى شد، از عهده اش بر نمى آمديد و اگر بدان نمى پرداختيد، عذاب مى شديد».