حدیث دربارهبهتر از مال

عنه عليه السلام:العِلمُ أفضَلُ مِنَ المالِ بِسَبعَةٍ: الأَوَّلُ: أنَّهُ ميراثُ الأَنبِياءِ، وَالمالَ ميراثُ الفَراعِنَةِ؛ الثّاني: العِلمُ لا يَنقُصُ بِالنَّفَقَةِ، وَالمالُ يَنقُصُ بِها؛ الثّالِثُ: يَحتاجُ المالُ إلَى الحافِظِ، وَالعِلمُ يَحفَظُ صاحِبَهُ؛ الرّابِعُ: العِلمُ يَدخُلُ فِي الكَفَنِ، ويَبقَى المالُ؛ الخامِسُ: المالُ يَحصُلُ لِلمُؤمِنِ وَالكافِرِ، وَالعِلمُ لا يَحصُلُ إلاّ لِلمُؤمِنِ؛ السّادِسُ: جَميعُ النّاسِ يَحتاجونَ إلَى العالِمِ في أمرِ دينِهِم، ولا يَحتاجونَ إلى صاحِبِ المالِ؛ السّابِعُ: العِلمُ يُقَوِّي الرَّجُلَ عَلَى المُرورِ عَلَى الصِّراطِ، وَالمالُ يَمنَعُهُ. ۱
امام على عليه السلام:دانش، در هفت چيز بر مال برترى دارد: نخست اين كه دانش، ميراث پيامبران است و مال، ميراث فراعنه. دوم اين كه دانش به بخشش كاستى نپذيرد و مال، بدان كاستى مى گيرد. سوم اين كه مال به نگهبان نياز دارد و دانش، دارنده اش را نگه مى دارد. چهارم اين كه دانش، همراه مرده مى رود و مال، مى مانَد. پنجم اين كه مال به چنگ مؤمن و كافر مى آيد، ولى دانش، تنها نصيب مؤمن مى شود. ششم اين كه همه مردم در كار دين خود به عالم نياز دارند، ولى به صاحب مال، نيازى ندارند. هفتم اين كه دانش، آدمى را در گذشتن از صراط نيرو مى بخشد، ولى مالْ مانع اوست.
۱.منية المريد: ص 110.

احادیث دیگر این موضوع

۴
نهج البلاغةـ به نقل از كميل بن زياد ـ: اميرمؤمنان، على بن ابى طالب عليه السلام دست مرا گرفت و به بيابان برد. هنگامى كه به صحرا رسيد، آهى سوزناك كشيد و فرمود: «. آنچه به تو مى گويم، از من به ياد دار: مردم، سه گروه اند: دانشمند ربّانى؛ دانشجوى در راه رستگارى؛ و بى سر و پاهايى كه دنباله رو هر بانگى باشند و با هر بادى بچرخند. اينان از روشنى دانش، پرتوى برنگرفته اند و به پايه اى استوار، پناه نبرده اند. اى كميل! دانش، بهتر از مال است. دانش، تو را پاسبانى مى كند، حال آن كه تو مال را پاس مى دهى. مال با دهش، كاهش و دانش با بخشش، افزايش مى يابد و پرورده مال با رفتن مال مى رود. اى كميل بن زياد! شناخت دانش، آيينى است كه [خدا] بدان عبادت مى شود و آدمى به وسيله آن در زندگى طاعت را، و پس از مرگش نام نيك را به دست مى آورد. دانش، فرمانده است و مال، فرمانبر. اى كميل! مال اندوزان، اگر چه [به ظاهر]زنده اند، در حقيقت، مُرده اند، حال آن كه تا روزگار بپايد، دانشمندان باقى اند. پيكرهايشان گم مى شود، ولى نمود و نشانه هايشان در دل ها وجود دارد. هان! اين جا (به سينه خود اشاره كرد) دانشى انبوه است. اى كاش حاملانى براى آن مى يافتم!
المواعظ العدديّة:روايت شده است كه چهار تن از راهبان نزد على عليه السلام آمدند تا او را بيازمايند. گفتند: معناى واحدى را با لفظ واحدى از او مى پرسيم. اگر پاسخ واحدى داد، وى ناقص است. يكى از آنها داخل شد و پرسيد: گردآورى مال بهتر است يا گردآورى دانش؟ فرمود: «البته گردآورى دانش؛ زيرا مال با دهش، كاهش مى يابد، ولى دانش، افزايش مى يابد». فرد دوم وارد شد و همين را پرسيد. امام عليه السلام پاسخ داد: «البته دانش؛ چرا كه دانش، دارنده اش را نگه دارى مى كند و دارنده مال به نگه دارى مالش مشغول است». آن گاه سومى داخل شد و همين پرسش را كرد. امام عليه السلام فرمود: «البته دانش؛ زيرا آن كس كه به گردآورى دانش بپردازد، فروتنى اش افزون مى شود و آن كس كه به جمع آورى مال سرگرم شود، تكبرش فزون مى گردد». آن گاه فرد چهارم وارد شد و همان سؤال را طرح كرد. امام عليه السلام فرمود: «البته دانش بهتر است؛ زيرا كسى كه در گردآورى دانش بكوشد، دوستانش فراوان شوند و آن كه به ثروت اندوزى بپردازد، دشمنانش فراوان گردند».