حدیث درباره«نمى دانم» نصف دانش است

عنه عليه السلام:إنَّ مَن أجابَ في كُلِّ ما يُسألُ عَنهُ لَمَجنُونٌ ۱. ۲

امام صادق عليه السلام:هر كس به هر سؤالى كه از او مى شود پاسخ دهد، ديوانه است. ۳

۱.بحار الأنوار: 2/117/15.

۲.عنِ القاسمِ بنِ محمّدِ بنِ أبي بكرٍ ـ أحَدِ فُقَهاءِ المَدينةِ المُتَّفَقِ على عِلمِهِ و فِقهِهِ بينَ المسلمينَ ـ أنّه سُئلَ عَن شيءٍ فقالَ: لا اُحسِنُهُ، فقال السائلُ: إنّي جِئتُ إلَيكَ لا أعرِفُ غَيرَكَ! فقالَ القاسمُ: لا تَنظُرْ إلى طُولِ لِحيَتي و كَثرَةِ الناسِ حَولي و اللّه ِ ما اُحسِنُهُ، فقالَ شَيخٌ مِن قُريشٍ جالسٌ إلى جَنبِهِ: يا ابنَ أخي الزَمْها، فقال: فو اللّه ِ ما رَأيْتُكَ في مجلسٍ أنْبَلَ منكَ اليومَ! فقالَ القاسمُ: و اللّه ِ لأن يُقطَعَ لِساني أحَبُّ إلَيَّ أن أتَكَلَّمَ بِما لا عِلمَ لي بِهِ!! بحار الأنوار: 2/123/50.

۳.از قاسم بن محمّد بن ابى بكر ـ كه يكى از فقهاى مدينه بود و همه مسلمانان او را به علم و فقاهت قبول داشتند ـ درباره موضوعى سؤال شد. گفت: جوابش را نمى دانم. سؤال كننده گفت: من پيش تو آمده ام و جز تو كسى را قبول ندارم! قاسم گفت: به ريش بلند و جمعيت زياد دور و بر من نگاه نكن. به خدا قسم كه جوابش را نمى دانم. يكى از شيوخ قريش كه كنار او نشسته بود گفت: عمو جان، ادامه بده! به خدا قسم تو را در هيچ محفلى بزرگوارتر از محفل امروز نديدم! قاسم گفت: به خدا قسم، اگر زبانم بريده شود، خوشتر دارم از اين كه چيزى بگويم كه بدان علم ندارم!

کلیدواژه‌ها فهرست موضوعات عربی پرسیدن دانش جویی نمی دانم نصف دانش است

احادیث دیگر این موضوع

امام على عليه السلام:بپرسيد از من، پيش از آن كه مرا از دست دهيد؛ زيرا درباره هر چيزى، جز [زيرِ]عرش، از من سؤال شود، جوابش را بدهم. هر كه پس از من اين سخن را بگويد، يا مدّعى است يا دروغگو و افترا زننده.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابوذر ـفرمود: اى ابوذر! اگر درباره چيزى از تو سؤال شد كه نمى دانى، بگو: نمى دانم، تا از پيامدهاى آن خلاص شوى و درباره آنچه نمى دانى فتوا مده، تا از عذاب خدا در روز قيامت نجات يابى.

امام على عليه السلام:عالم هر گاه از او سؤالى شود كه پاسخش را نمى داند، از اين كه بگويد: «پاسخش را نمى دانم»، شرم نمى كند.

امام على عليه السلام:هر كه جمله «نمى دانم» را ترك گويد، به هلاكت درافتد.

امام على عليه السلام:گفتنِ «نمى دانم»، نصف دانش است.

امام باقر عليه السلام:آنچه مى دانيد بگوييد و هرگاه چيزى نمى دانيد، بگوييد: خدا داناتر است. همانا مرد، آيه اى از قرآن بيرون مى كشد و [ندانسته به تفسير آن مى پردازند و با اين كار]از آن، به فاصله اى دورتر از آسمان [تا زمين]، سقوط مى كند (منحرف مى شود).

امام صادق عليه السلام:هرگاه از يكى از شما سؤالى شد كه پاسخش را نمى داند، بگويد: نمى دانم، و نگويد: خدا داناتر است؛ زيرا با اين جمله، در دل دوست خود شك و ترديد مى افكند؛ امّا هر گاه كسى كه از او سؤال شده بگويد: نمى دانم، پرسنده به او بد گمان نمى شود.

امام صادق عليه السلام:عالم حق دارد كه هرگاه سؤالى از او شود كه پاسخش را نمى داند، بگويد: خدا داناتر است، اما غير عالم حق ندارد چنين بگويد. [بلكه بايد بگويد: نمى دانم].