رأى داوران
2 حدیث
تاريخ الطبري عن أبي جناب الكلبي:إنَّ عَمرا وأبا موسى حَيثُ التَقَيا بِدومَةِ الجَندَلِ، أخَذَ عَمرٌو يُقَدِّمُ أبا موسى فِي الكَلامِ، يَقولُ: إنَّكَ صاحِبُ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله وأنتَ أسَنُّ مِنّي، فَتَكَلَّم وأتَكَلَّمُ؛ فَكانَ عَمرٌو قَد عَوَّدَ أبا موسى أن يُقَدِّمَهُ في كُلِّ شَيءٍ، اغتَزى بِذلِكَ كُلِّهِ أن يُقَدِّمَهُ، فَيَبدَأَ بِخَلعِ عَلِيٍّ. قالَ: فَنَظَرَ في أمرِهِما ومَا اجتَمَعا عَلَيهِ، فَأَرادَهُ عَمرٌو عَلى مُعاوِيَةَ فَأَبى، وأرادَهُ عَلَى ابنِهِ فَأَبى، وأرادَ موسى عَمرا عَلى عَبدِ اللّهِ بنِ عُمَرَ فَأَبى عَلَيهِ، فَقالَ لَهُ عَمرٌو: خَبِّرني ما رَأيُكَ؟ قالَ: رَأيي أن نَخلَعَ هذَينِ الرَّجُلَينِ، ونَجعَلَ الأَمرَ شورى بَينَ المُسلِمينَ، فَيَختارَ المُسلِمونَ
تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو جَناب كَلبى ـ: آن گاه كه عمرو و ابو موسى در دومَةُ الجَندَل با هم ديدار كردند، عمرو كوشيد تا ابو موسى را در سخن گفتن پيش اندازد و به او گفت: همانا تو از اصحاب پيامبر خدا هستى و سنّ تو بيش از من است. پس نخست تو سخن گو و سپس من سخن خواهم گفت.
و عمرو او را عادت مى داد كه در هر كار، بر وى پيش افتد و از اين شيوه، در پى آن بود كه وى نخست، على عليه السلام را خلع كند.
پس ابو موسى در كار داورى كه به سبب آن گرد آمده بودند، انديشيد و عمرو او را به پذيرش معاويه فرا خواند، وى نپذيرفت. سپس او را به پذيرش پسرش فرا خواند، باز هم نپذيرفت.
ابو موسى هم عبد اللّه بن عُمَر را به عمرو پيشنهاد كرد؛ ولى وى سر باز زد.
پس عمرو به او گفت: به من بگو انديشه ات چيست؟
ابو موسى گفت:
تاريخ اليعقوبي:تَنادَى النّاسُ: حَكَمَ وَاللّهِ الحَكَمانِ بِغَيرِ ما فِي الكِتابِ وَالشَّرطُ عَلَيهِما غَيرُ هذا. وتَضارَبَ القَومُ بِالسِّياطِ، وأخَذَ قَومٌ بِشُعورِ بَعضٍ، وَافتَرَقَ النّاسُ.
ونادَتِ الخَوارِجُ: كَفَرَ الحَكَمانِ، لا حُكمَ إلّا للّهِِ. ۱
تاريخ اليعقوبى:مردم ندا در دادند: به خدا سوگند، دو داور به چيزى جز آنچه در قرآن است، حكم كردند؛ امّا جز اين بر ايشان شرط شده بود. سپس افراد با تازيانه به جان هم افتادند و برخى، موى هاى يكديگر را مى كشيدند. آن گاه پراكنده گشتند.
و خوارج ندا در دادند: دو داور، كافر شدند. حكم، تنها از آنِ خداست!
۱.تاريخ اليعقوبي: ج 2 ص 190.