حدیث دربارهسندِ داورى

تاريخ الطبري عن أبي جعفر:كُتِبَ كِتابُ القَضِيَّةِ بَينَ عَلِيٍّ ومُعاوِيَةَ يَومَ الأَربَعاءِ لِثَلاثِ عَشرَةَ خَلَت مِن صَفَرٍ سَنَةَ سَبعٍ وثَلاثينَ مِنَ الهِجرَةِ عَلى أن يُوافِيَ عَلِيٌّ ومُعاوِيَةُ مَوضِعَ الحَكَمَينِ بِدومَةِ الجَندَلِ في شَهرِ رَمَضانَ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از ابو جعفر ـ: سند داورى ميان على عليه السلام و معاويه، روز چهارشنبه سيزدهم صفر سال 37 هجرى نگاشته شد، با اين قرار كه على عليه السلام و معاويه در ماه رمضان، در دُومَةُ الجَندَل به جايگاه داوران درآيند.
۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 56، الكامل في التاريخ: ج 2 ص 389، البداية والنهاية: ج 7 ص 277 وراجع وقعة صفّين: ص 507 و ص 511.
کلیدواژه‌ها گزینش داورسند داوری

احادیث دیگر این موضوع

۴
الأمالى، طوسىـ به نقل از جُندَب ـ: آن گاه كه بر آن شدند تا فيصله نامه اى ميان امير مؤمنان و معاوية بن ابى سفيان نگاشته شود، عمرو بن عاص با مردانى از شام، و عبد اللّه بن عبّاس با مردانى از عراق، گرد هم آمدند. امير مؤمنان به كاتب گفت: «بنويس: اين، توافق نامه اى است ميان امير مؤمنان على بن ابى طالب و معاوية بن ابى سفيان». عمرو بن عاص گفت: نام او و پدرش را بنويس و لقب امير مؤمنان را برايش منگار، كه او امير ايشان است نه ما! احنف بن قيس [به امام عليه السلام] گفت: اين نام را پاك مكن، كه اگر كنى، بيم دارم ديگر هرگز به تو باز نگردد. امير مؤمنان از محو آن لقب، خوددارى كرد و بسيارى از روز، بگو مگو بر سرِ آن ادامه يافت. اشعث بن قيس گفت: اين نام را پاك كن، كه خدا [صاحب]آن را غمگين كُناد! امير مؤمنان گفت: «اللّه اكبر! سنّت برابرِ سنّت و مانند به مانند! من در روز حديبيّه، كاتب پيامبر خدا بودم و او به من املا فرمود: اين، توافق نامه محمّد پيامبر خدا با سهيل بن عمر است. سهيل به وى گفت: لقب پيامبر خدا را بزدا، كه ما آن را براى تو نمى پذيريم و پيامبرىِ تو را گواهى نمى دهيم. تنها نام خود و پدرت را بنگار. من از زدودن آن ابا كردم؛ امّا پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: اى على! آن را بزُدا. زود است كه تو نيز به چنين امرى خوانده شوى، حال آن كه بر آن مجبورى». عمرو بن عاص گفت: سبحان اللّه! چنين كارى، به آن [حكايت] تشبيه مى گردد، حال آن كه ايشان كافر بودند و ما مؤمنيم؟! امير مؤمنان گفت: «اى پسر نابغه [ى نابكار]! چه هنگام، تو ياور فاسقان و دشمنِ مؤمنان نبوده اى؟ آيا جز به مادرت شباهت دارى كه تو را پس انداخت؟». عمرو گفت: بى شك، پس از اين، ميان من و تو نشستى نخواهد بود. امير مؤمنان گفت: «به خدا سوگند، من اميدوارم كه خداوند، مجلسم را از تو و همانندانت پاك گردانَد». سپس توافق نامه نوشته شد و مردم بازگشتند.
تاريخ الطبرىـ به نقل از عبد الرّحمان بن جُندَب، از پدرش در بيان مُفاد سند داورى ـ: سند داورى از اين قرار بود: به نام خداوند بخشنده مهربان. اين، توافق نامه اى است ميان على بن ابى طالب و معاوية بن ابى سفيان. على، آن را بر كوفيان و همراهان مؤمن و مسلمانشان نافذ مى داند؛ و معاويه، بر شاميان و همراهان مؤمن و مسلمانشان. [آن توافق اين است:] ما به حكم خداى عز و جل و كتاب او سر فرود مى آوريم و هيچ چيز، جز آن، مايه وحدت ما نيست. كتاب خداى عز و جل از آغاز تا پايان، ميان ما داور است؛ آنچه را زنده داشته، زنده مى داريم؛ و آنچه را ميرانده، مى ميرانيم. [وتوافق كرديم كه] آنچه اين دو داور، ابو موسى اشعرى عبد اللّه بن قيس و عمرو بن عاص قرشى، در كتاب خداى عز و جل بيابند، به آن عمل كنند و آن جا كه در كتاب خداى عز و جل حكمى نيابند، به سنّت عادلانه كه مايه اتّفاق باشد و نه پراكندگى، رفتار نمايند. دو داور از على و معاويه و لشكريانشان عهد و پيمان، و از مردمْ اطمينان مى ستانند كه خويش و خاندانشان در امان باشند و امّت، آن دو را بر آنچه بدان حكم مى كنند، يارى دهد. به موجب عهد و پيمان خدايى، بر مؤمنان و مسلمانانِ هر دو طرف واجب است كه آنچه را در اين پيمان نامه مى آيد و حكم آن دو داور بر مؤمنان ايجاب مى كند، بپذيرند. پس تضمين امنيّت، پيروى از حق، و فرو نهادنِ سلاح، تعهّدى است كه ايشان براى خود، خويشاوندان، اموال، و حاضر و غايب خويش مى پذيرند. و به موجب عهد و پيمان خدايى، بر عبد اللّه بن قيس و عمرو بن عاص واجب است كه ميان اين امّت، داورى كنند و آن را به جنگ و تفرقه نكشانند كه [اگر چنين كنند،] به عصيان مى افتند. سرآمدِ زمان داورى، [ماه مبارك]رمضان است و اگر بخواهند آن را تمديد كنند، بايد با رضايت هر دو باشد. اگر يكى از دو داور [در اين مدّت]وفات يابد، اميرِ هر گروه از ميان عدالت پيشگان دادگر، براى وى جانشينى بر مى گزيند. مكان داورىِ ايشان كه در آن به حكميّت مى نشينند، جايى است كه با كوفيان و شاميان به يك اندازه فاصله داشته باشد؛ و اگر موجب خشنودى و پسند آن دو باشد، جز كسانى كه آن دو بخواهند، كسى در آن مكان حضور نيابد و هر كه را بخواهند، به گواهى مى گيرند و آن گاه، اين دو، گواهىِ خويش را بر اين پيمان نامه مى نگارند. و هر كس از مفاد اين پيمان نامه سرپيچد و راه انكار و ستم در پيش گيرد، امّت را بر ايشان غلبه خواهد بود. بار خدايا! ما از تو، روياروى آن كس كه از اين پيمان نامه سرپيچد، يارى مى طلبيم!