حدیث دربارهروزِ سوم نبرد
تاريخ الطبري عن القاسم مولى يزيد بن معاوية:خَرَجَ اليَومَ الثّالِثَ عَمّارُ بنُ ياسِرٍ، وخَرَجَ إلَيهِ عَمرُو بنُ العاصِ، فَاقتَتَلَ النّاسُ كَأَشَدِّ القِتالِ، وأخَذَ عَمّارٌ يَقولُ: يا أهلَ العِراقِ! أ تُريدونَ أن تَنظُروا إلى مَن عادَى اللّهَ ورَسولَهُ وجاهَدَهُما، وبَغى عَلَى المُسلِمينَ، وظاهَرَ المُشرِكينَ، فَلَمّا رَأَى اللّهَ عَزَّ وجَلَّ يُعِزُّ دينَهُ ويُظهِرُ رَسولَهُ أتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله فَأَسلَمَ، وهُوَ فيما نَرى راهِبٌ غَيرُ راغِبٍ؟ ثُمَّ قَبَضَ اللّهُ عَزَّ وجَلَّ رَسولَهُ صلى الله عليه و آله! فَوَاللّهِ، إن زالَ بَعدَهُ مَعروفا بِعَداوَةِ المُسلِمِ، وهَوادَةِ المُجرِمِ. فَاثبُتوا لَهُ وقاتِلوهُ فَإِنَّهُ يُطفِئُ نورَ اللّهِ، ويُظاهِرُ أعداءَ اللّهِ عَزَّ وجَلَّ.
فَكانَ مَعَ عَمّارٍ زِيادُ بنُ النَّضرِ عَلَى الخَيلِ، فَأَمَرَهُ أن يَحمِلَ فِي الخَيلِ، فَحَمَلَ، وقاتَلَهُ النّاسُ وصَبَروا لَهُ، وشَدَّ عَمّارٌ فِي الرِّجالِ، فَأَزالَ عَمرَو بنَ العاصِ عَن مَوقِفِهِ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از قاسم، غلامِ يزيد بن معاويه ـ: روز سوم، عمّار بن ياسر به ميدان آمد و عمرو بن عاص به مقابله اش برون شد. سپاهيان به نبردى بس سخت پرداختند. عمّار سخن گفتن آغاز كرد: اى عراقيان! آيا مى خواهيد كسى را بنگريد كه با خدا و پيامبرش دشمنى ورزيد و با آنان جنگيد و بر مسلمانان ستم رانْد و مشركان را پشتيبانى كرد و آن گاه كه ديد خداوند عز و جل، دينش را شكوه مى بخشد و پيامبرش را چيره مى سازد، وى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و اسلام آورْد، حال آن كه ما ديديم از بيم، اسلام پذيرفت، نه با رغبت؛ و هنگامى كه خداوند عز و جل جان پيامبرش را ستاند، به خدا سوگند، همچنان از آن پس، به دشمنى با مسلمان [ها] و دوستى با مجرم [ها]شناخته شد؟ پس در برابرش پايدارى بورزيد و با وى بجنگيد، كه همانا وى [به زعم خود] نور خدا را خاموش مى كند و دشمنان خداوند عز و جل را پشتيبان است.
همراهِ عمّار، زياد بن نضر، سواران را فرماندهى مى كرد. پس عمّار به وى فرمان داد كه با سواران يورش آورَد. وى يورش آورد و سپاهيان با وى نبرد كردند و پايدارى ورزيدند و عمّار [نيز] با پياده نظام، هجوم بُرد و عمرو بن عاص را از قرارگاهش برانْد.
۱.تاريخ الطبري: ج 5 ص 12، الكامل في التاريخ: ج 2 ص 371؛ وقعة صفّين: ص 214 وراجع مروج الذهب: ج 2 ص 388.