فرمان نبرد
2 حدیث
مروج الذهبـ في ذِكرِ قِتالِ الخَوارِجِ ـ: لَمّا أشرَفَ [عَلِيٌّ عليه السلام] عَلَيهِم قالَ: اللّهُ أكبَرُ، صَدَقَ اللّهُ ورَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله.
فَتَصافَّ القَومُ، ووَقَفَ عَلَيهِم بِنَفسِهِ، فَدَعاهُم إلَى الرُّجوعِ وَالتَّوبَةِ، فَأَبَوا ورَمَوا أصحابَهُ، فَقيلَ لَهُ: قَد رَمَونا.
فَقالَ: كُفّوا.
فَكَرَّرُوا القَولَ عَلَيهِ ثَلاثا وهُوَ يَأمُرُهُم بِالكَفِّ، حَتّى اُتِيَ بِرَجُلٍ قَتيلٍ مُتَشَحِّطٍ بِدَمِهِ.
فَقالَ عَلِيٌّ: اللّهُ أكبَرُ، الآنَ حَلَّ قِتالُهُمُ، احمِلوا عَلَى القَومِ. ۱
مروج الذّهبـ در بيان جنگ با خوارج ـ: چون على عليه السلام بر خوارج فراز آمد، گفت: «اللّه اكبر! خدا و پيامبرش راست گفته اند».
پس دو سپاه، روياروى هم صف آراستند و على عليه السلام خود، پيشاپيش آنان ايستاد و ايشان را به بازگشت و توبه فراخواند و آنان، پرهيز كردند و به سوى يارانِ او تير انداختند. به امام عليه السلام گفته شد: آنان، ما را تيرباران كردند.
پس گفت: «دست باز داريد!».
ياران على عليه السلام، آن گفته را سه بار نزد وى تكرار كردند و او [همچنان] از ايشان خواست كه دست باز دارند، تا زمانى كه مردى آغشته به خون نزد وى آورده شد.
على عليه السلام گفت: «اللّه اكبر! اينك جنگ با آنان روا شد. بر ايشان بتازيد».
۱.مروج الذهب: ج 2 ص 416.
شرح نهج البلاغة عن أبي عبيدةـ فِي الخَوارِجِ ـ: اِستَنطَقَهُم عَلِيٌّ عليه السلام بِقَتلِ عَبدِ اللّهِ بنِ خَبّابٍ، فَأَقَرّوا بِهِ.
فَقالَ: انفَرِدوا كَتائِبَ لِأَسمَعَ قَولَكُم كَتيبَةً كَتيبَةً.
فَتَكَتَّبوا كَتائِبَ، وأقَرَّت كُلُّ كَتيبَةٍ بِمِثلِ ما أقَرَّت بِهِ الاُخرى مِن قَتلِ ابنِ خَبّابٍ، وقالوا: ولَنَقتُلَنَّكَ كَما قَتَلناهُ!
فَقالَ عَلِيٌّ: وَاللّهِ، لَو أقَرَّ أهلُ الدُّنيا كُلُّهُم بِقَتلِهِ هكَذا وأنَا أقدِرُ عَلى قَتلِهِم بِهِ لَقَتَلتُهُم. ثُمَّ التَفَتَ إلى أصحابِهِ فَقالَ لَهُم: شُدّوا عَلَيهِم، فَأَنَا أوَّلُ مَن يَشُدُّ عَلَيهِم. ۱
شرح نهج البلاغةـ به نقل از ابوعبيده، درباره خوارج ـ: على عليه السلام خوارج را به دليل قتل عبد اللّه بن خبّاب بازخواست كرد و آنان به آن [جنايت]، اقرار نمودند.
گفت: «به دسته هايى درآييد تا دسته دسته، سخنتان را بشنوم».
پس به دسته هايى درآمدند و هر دسته، همانند دسته ديگر، به قتل [عبد اللّه]ابن خبّاب اعتراف كردند و گفتند: همان گونه كه او را كشتيم، هر آينه تو را نيز مى كشيم!
على عليه السلام گفت: «به خدا سوگند، اگر همه مردم دنيا، چنين، به قتل او اعتراف كنند و من بتوانم همه ايشان را بكشم، چنين مى كنم».
سپس به يارانش روى نمود و به آنان گفت: «به ايشان حمله بَريد كه من، خود، نخستين حمله برَنده به ايشانم».
۱.شرح نهج البلاغة: ج 2 ص 282؛ بحار الأنوار: ج 33 ص 355 ح 587، مستدرك الوسائل: ج 18 ص 213 ح 22534، نفس الرحمن في فضائل سلمان: ص 62 وفيهما إلى «لقتلتهم».