حدیث دربارهمنع شده هاى پيامبرصلى الله عليه وآله
ثواب الأعمال عن أبي هريرة و عبدِ اللّهِ بن عبّاسٍ:خَطَبَنا رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله قَبلَ وَفاتِهِ ـ و هِيَ آخِرُ خُطبَةٍ خَطَبَها بالمَدينَةِ حتّى لَحِقَ باللّهِ عَزَّ و جلَّ ـ فوَعَظَ بمَواعِظَ ذَرَفَت مِنها العُيونُ، و وَجِلَت مِنها القُلوبُ، و اقشَعَرَّت مِنها الجُلودُ، و تَقَلقَلَت مِنها الأحشاءُ، أمرَ بِلالاً فَنادى: الصّلاةَ جامِعَةً، فاجتَمعَ النّاسُ، و خَرجَ رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله حتَّى ارتَقَى المِنبَرَ فقالَ: أيُّها النّاس، اُدْنوا و وَسِّعوا لِمَن خَلفَكُم (قالَها ثَلاثَ مَرّاتٍ)، فدَنا النّاسُ و انضَمَّ بَعضُهُم إلى بَعضٍ، فالتَفَتوا فلَم يَرَوا خَلفَهُم أحَدا، ثُمّ قالَ:
يا أيُّها النّاسُ، اُدْنُوا و وَسِّعوا لِمَن خَلفَكُم، فقالَ رجُلٌ: يا رسولَ اللّهِ، لِمَن نُوَسِّعُ؟ قالَ: للمَلائكَةِ، فقالَ: إنّهُم إذا كانوا مَعَكُم لَم يَكونوا مِن بَينِ أيديكُم و لا مِن خَلفِكُم و لكنْ يَكونونَ عَن أيمانِكُم و عَن شَمائلِكُم، فقالَ رجُلٌ: يا رسولَ اللّهِ، لِمَ لا يَكونونَ مِن بَينِ أيدينا و لا مِن خَلفِنا، أ مِن فَضلِنا علَيهِم أم فَضلِهِم علَينا؟ قالَ: أنتُم أفضَلُ مِن المَلائكَةِ، اِجلِسْ فجَلسَ الرّجُلُ فخَطَبَ رسولُ اللّهِ فقالَ:
الحَمدُ للّهِ نَحمَدُهُ و نَستَعينُهُ، و نُؤمِنُ بهِ و نَتَوكَّلُ علَيهِ، و نَشهَدُ أن لا إله إلاّ اللّهُ وَحدَهُ لا شَريكَ لَهُ، و أنّ محمّدا عَبدُهُ و رَسولُهُ، و نَعوذُ باللّهِ مِن شُرورِ أنفُسِنا و مِن سَيّئاتِ أعمالِنا، مَن يَهدِ اللّهُ فَلا مُضِلَّ لَهُ، و مَن يُضلِلْ فلا هادِيَ لَهُ. أيُّها النّاسُ إنّهُ كائنٌ في هذهِ الاُمّةِ ثَلاثونَ كَذّابا، أوّلُ مَن يَكونُ مِنهُم صاحِبُ صَنعاءَ و صاحِبُ اليَمامَةِ. ۱ يا أيُّها النّاسُ إنّهُ مَن لَقِيَ اللّهَ عَزَّ و جلَّ يَشهَدُ أن لا إلهَ إلاّ اللّهُ مُخلِصا لَم يَخلِطْ مَعَها غَيرَها دَخَلَ الجَنّةَ.
فقامَ عليُّ بنُ أبي طالبٍ عليه السلام فقالَ: يا رسولَ اللّهِ، بأبي أنتَ و اُمّي، كَيفَ يَقولُها مُخلِصا لا يَخلِطُ مَعَها غَيرَها؟ فَسِّرْ لَنا هذا حتّى نَعرِفَهُ، فقالَ: نَعَم، حِرصا علَى الدُّنيا و جَمعا لَها مِن غَيرِ حِلِّها، و رِضىً بِها، و أقوامٌ يَقولونَ أقاوِيلَ الأخيارِ و يَعمَلونَ عَملَ الجَبابِرَةِ (و الفُجّارِ)، فمَن لَقِيَ اللّهَ عَزَّ و جلَّ و لَيسَ فيهِ شيءٌ مِن هذهِ الخِصالِ و هُو يَقولُ: لا إلهَ إلاّ اللّهُ فلَهُ الجَنّةُ، فإنْ أخَذَ الدُّنيا و تَرَكَ الآخِرَةَ فلَهُ النّارُ. ۲
ثواب الأعمالـ به نقل از ابو هريره و عبد اللّه بن عباس ـ: رسول خدا صلى الله عليه و آله پيش از وفات خود در آخرين خطبه اى كه در مدينه ايراد كرد و بعد از آن به خداوند عزّ و جلّ پيوست، اندرزهايى داد كه به سبب آنها چشم ها گريان شد و دل ها تپيد و بدن ها لرزيد و جان ها بيتاب گرديد. آن حضرت به بلال دستور سردادن نداى نماز جماعت را داد و مردم جمع شدند و رسول خدا صلى الله عليه و آله بيرون آمد و بر منبر رفت و سه بار فرمود: اى مردم! نزديكتر آييد و جا براى پشت سرى هاى خود باز كنيد. مردم نزديك شدند و به هم چسبيدند، اما چون برگشتند و پشت سر خود را نگاه كردند كسى را نديدند. حضرت سپس فرمود:
اى مردم! نزديكتر آييد و جا براى پشت سرى هاى خود باز كنيد. مردى عرض كرد: اى رسول خدا! براى چه كسى جا باز كنيم؟ فرمود: براى فرشتگان. آنگاه فرمود: آنان هرگاه با شما باشند، در جلو شما و يا پشت سرتان قرار نمى گيرند، بلكه در سمت راست و چپ شما جا مى گيرند. مردى عرض كرد: اى رسول خدا! چرا در جلو و پشت سر ما قرار نمى گيرند؟ آيا به خاطر فضيلت و برترى ما بر آنهاست يا به خاطر فضيلت و برترى آنها بر ما؟ فرمود: شما از فرشتگان برتريد، بنشين. آن مرد نشست؛ آنگاه رسول خدا صلى الله عليه و آله به ايراد خطبه پرداخت و فرمود:
ستايش مخصوصِ خداوند است. او را مى ستاييم و از او مدد مى جوييم، به او ايمان داريم و به او توكّل مى كنيم و گواهى مى دهيم كه معبودى جز خدا نيست، يگانه است و بى شريك. و گواهى مى دهيم كه محمّد بنده و فرستاده اوست و از بدى هاى نفْس هايمان و زشتى هاى اعمالمان به خدا پناه مى بريم. هر كه را خدا هدايت كند كسى نتواند گمراهش سازد و هر كه را او گمراه كند هيچ كس نتواند هدايتش نمايد. اى مردم! در ميان اين امّت سى دروغگو پديد خواهند آمد، نخستين آنها آن مرد صنعايى و آن مرد يمامى ۳ است. اى مردم! هر كس با گواهى اى خالص و بى آميغ به يگانگى خداوند عزّ و جلّ او را ديدار كند، به بهشت رود.
على بن ابى طالب عليه السلام برخاست و عرض كرد: اى رسول خدا! پدر و مادرم فدايت باد، چگونه آن را خالص و ناميخته با چيزى ديگر بگويد؟ برايمان توضيح فرما تا بدانيم. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: آرى، حرص به دنيا و جمع كردن آن از غير حلال و دل خوش كردن به دنيا. مردمانى هستند كه سخنان نيكان را مى گويند ولى مانند جبّاران (گنهكاران) عمل مى كنند. پس، هر كه خداوند عزّ و جلّ را ديدار كند و چيزى از اين خصلت ها در او نباشد و گواهى دهد كه هيچ خدايى جز اللّه نيست، بهشتى باشد، اما اگر دنيا را بچسبد و آخرت را وا گذارد دوزخى باشد.
۱.المراد بصاحب صنعاء الأسود بن كعب العنسيّ الذي يدّعي النبوّة، و بصاحب اليمامة مسيلمة الكذّاب الذي قتله وحشيّ مولى جُبير بن مطعم قاتل حمزة. (كما في هامش المصدر).
۲.ثواب الأعمال: 330 / 1.
۳.مقصود از مرد صنعايى اسود بن كعب عنسى است كه ادّعاى نبوّت كرد و منظور از مرد يمامى مسيلمه كذّاب است كه به دست وحشى، غلام جبير بن مطعم و قاتل حمزه عليه السلام، كشته شد (نقل از پاورقى ثواب الأعمال).