آنكه از مردم نيست

1 حدیث
الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ لرجُلٍ قالَ لَهُ: أ تَرى هذا الخَلقَ كُلَّهُ مِن النّاسِ؟: اِلقَ مِنهُمُ التّارِكَ للسِّواكِ، و المُتَرَبِّعَ في مَوضِعِ الضِّيقِ، و الدّاخِلَ فيما لا يَعنيهِ، و المُماريَ فيما لا عِلمَ لَهُ، و المُتَمَرِّضَ مِن غَيرِ عِلَّةٍ، و المُتَشَعِّثَ مِن غَيرِ مُصيبَةٍ، و المُخالِفَ على أصحابِهِ في الحَقِّ و قَدِ اتَّفَقوا علَيهِ، و المُفتَخِرَ يَفتَخِرُ بآبائهِ و هُو خِلْوٌ مِن صالِحِ أعمالِهِم، فهُو بمَنزِلَةِ الخَلَنجِ ۱ يُقشَرُ لِحاءً عَن لِحاءٍ حتّى يُوصَلَ إلى جَوهَريَّتِهِ، و هُو كما قالَ اللّهُ عَزَّ و جلَّ: «إنْ هُمْ إلاّ كالأنْعامِ بَلْ هُمْ أضَلُّ سَبيلاً» ۲. ۳

امام صادق عليه السلامـ به مردى كه عرض كرد: آيا اين خلايق همه در شمار آدميانند؟ ـفرمود: از شمار آنان بيفكن كسى را كه مسواك نمى زند، كسى كه در جاى تنگ چهار زانو مى نشيند، كسى كه به چيزهاى بى ربط و بيهوده مى پردازد، كسى كه در موضوعاتى كه نمى داند بحث و مجادله مى كند، كسى كه بى جهت خود را در بستر بيمارى مى اندازد، كسى كه بدون مصيبتى سر و وضعش ژوليده و پريشان باشد، كسى كه با ياران خود درباره حقيقتى كه همه آنها بر آن همداستانند مخالفت كند، كسى كه به مفاخر پدران خود ببالد اما از كارهاى نيك و شايسته آنان بى بهره باشد، چنين كسى به خَلنگ ۴ مى ماند كه پوسته هاى آن لايه لايه برداشته شود تا به مغزش برسد و نيز چنان است كه خداوند عزّ و جلّ فرموده است: «اينان نيستند مگر مانند چارپايان و بلكه اينان

۱.الخَلَنْج شجرٌ، فارسي معرّب، تتّخذ من خشبه الأواني. (لسان العرب: 2 / 261).
۲.الفرقان: 44.
۳.الخصال: 409 / 9.
۴.گياهى است بصورت درختچه يا علف كه در نواحى گرم و معتدل مى رويد. (فرهنگ معين: 1 / 1437).