نيّت مؤمن بهتر از عمل اوست
14 حدیث
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:إذا عَلِمَ اللّهُ تعالى حُسنَ نِيَّةٍ مِن أحَدٍ، اكتَنَفَهُ بالعِصمَةِ. ۱
امام باقر عليه السلام:هرگاه خداوند متعال در كسى حسن نيّتى ببيند، او را در پناه خود نگه دارد.
۱.. أعلام الدين: 301.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:إنّما قَدَّرَ اللّهُ عَونَ العِبادِ على قَدرِ نِيّاتِهِم، فمَن صَحَّت نِيَّتُهُ تَمَّ عَونُ اللّهِ لَهُ، و مَن قَصُرَت نِيَّتُهُ قَصُرَ عَنهُ العَونُ بقَدرِ الّذي قَصُرَ. ۱
امام صادق عليه السلام:در حقيقت، خداوند يارى خود به بندگان را به اندازه نيّت هاى آنان قرار داده است. پس هركه نيّتش درست باشد، يارى خدا به او كامل رسد و هر كه نيّتش كاستى داشته باشد، يارى خدا نيز به همان اندازه كاستى نيّت او، از وى كاسته شود.
۱.بحار الأنوار: 70 / 211 / 34.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن، بهتر از عمل اوست.
۱.كنز العمّال: 7236.
عنه صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ، و عَمَلُ المُنافِقِ خَيرٌ من نِيَّتِهِ، و كُلٌّ يَعمَلُ على نِيَّتِهِ، فإذا عَمِلَ المُؤمنُ عَمَلاً نارَ في قَلبِهِ نُورٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن بهتر از عمل اوست و عمل منافق بهتر از نيّت اوست و هر كس مطابق نيّت خود عمل مى كند. پس هرگاه مؤمن عملى انجام دهد، در دلش نورى تابيدن گيرد.
۱.. كنز العمّال: 7237.
عنه صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ، و نِيَّةُ الفاجِرِ شَرٌّ مِن عَمَلِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن، بهتر از عمل اوست و نيّت فاجر، بدتر از عمل اوست.
۱.كنز العمّال: 7271.
عنه صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ، و نِيَّةُ الكافِرِ شَرٌّ مِن عَمَلِهِ، و كُلُّ عامِلٍ يَعمَلُ على نِيَّتِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن، بهتر از عمل اوست و نيّت كافر، بدتر از عمل اوست و هر عمل كننده اى مطابق نيّت خود عمل مى كند.
۱.الكافي: 2 / 84 / 2.
عنه صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمنِ أبلَغُ مِن عَمَلِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن، رساننده تر از عمل اوست.
۱.كنز العمّال: 7269.
عنه صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمنِ أبلَغُ مِن عَمَلِهِ، و كذلكَ الفاجِرُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن، رساننده تر از عمل اوست و همين طور فاجر (كافر).
۱.الأمالي للطوسيّ: 454 / 1013.
عنه صلى الله عليه و آله:نِيَّةُ المُؤمِنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ، و إنّ اللّهَ عَزَّ و جلَّ لَيُعطي العَبدَ على نِيَّتِهِ ما لا يُعطيهِ على عَمَلِهِ، و ذلكَ أنَّ النِّيَّةَ لا رِياءَ فيها، و العَمَلَ يُخالِطُهُ الرِّياءُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيّت مؤمن، بهتر از عمل اوست. خداوند عزّ و جلّ به خاطر نيّت بنده به او آن مى دهد كه به خاطر عملش نمى دهد و علّتش اين است كه در نيّت ريا راه ندارد، امّا عمل [گاه] با ريا آميخته مى شود.
۱.كنز العمّال: 7270.
الإمامُ عليٌّ عليه السلامـ في صِفَةِ المُؤمنِ ـ: لا يَبلُغُ بِنِيَّتِهِ إرادَتَهُ في الخَيرِ، يَنوي كَثيرا مِن الخَيرِ و يَعمَلُ بِطائفةٍ مِنهُ، و يَتَلَهَّفُ على ما فاتَهُ مِن الخَيرِ كَيفَ لَم يَعمَلْ بهِ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف مؤمن ـفرمود: به تمام كارهاى خوبى كه نيّت انجام آنها را دارد، نمى رسد، كارهاى نيك بسيارى را در سر مى پروراند، اما درباره بخشى از آنها توفيق عمل مى يابد و براى آنچه از كَفَش رفته است افسوس مى خورد كه چرا انجام نداده است.
۱.تحف العقول: 212.
عنه عليه السلام:رُبَّ نِيَّةٍ أنفَعُ مِن عَمَلٍ. ۱
امام على عليه السلام:بسا نيّتى كه از عملى سودمندتر است.
۱.غرر الحكم: 5297.
الإمامُ الباقرُ عليه السلام:نِيَّةُ المُؤمنِ أفضَلُ مِن عَمَلِهِ؛ و ذلكَ لأنّهُ يَنوي مِن الخَيرِ ما لا يُدرِكُهُ، و نِيَّةُ الكافِرِ شَرٌّ مِن عَمَلِهِ؛ و ذلكَ لأنَّ الكافِرَ يَنوي الشَّرَّ و يأمَلُ مِن الشَّرِّ ما لا يُدرِكُهُ. ۱
امام باقر عليه السلام:نيّت مؤمن برتر از عمل اوست؛ چون گاه نيّت كارهاى خير مى كند، اما موفق به انجام آنها نمى شود و نيّت كافر بدتر از عمل اوست؛ زيرا كافر نيّت بد در سر مى پروراند و به انجام بدى هايى اميد مى بندد ليكن امكان به كار بستن آنها را نمى يابد.
۱.علل الشرائع: 524 / 2.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلامـ في الجَوابِ عَن عِلَّةِ فَضلِ نِيَّةِ المُؤمنِ على عَملِهِ ـ: لأنَّ العَمَلَ رُبَّما كانَ رِياءً لِلمَخلوقينَ، و النِّيَّةُ خالِصَةٌ لرَبِّ العالَمينَ، فيُعطي تَعالى علَى النِّيَّةِ ما لا يُعطي علَى العَمَلِ. ۱
امام صادق عليه السلامـ در پاسخ به سؤال از علّت برترى نيّت مؤمن بر عمل او ـفرمود: چون عمل گاه ممكن است براى ريا و خودنمايى به مخلوقين صورت گيرد، اما نيّت به طور خالص از آنِ پروردگار جهانيان است. بنا بر اين، خداى متعال براى نيّت چيزى عطا مى كند كه براى عمل عطا نمى كند.
۱.علل الشرائع: 524 / 1.
بحار الأنوار عن العالِمِ عليه السلامـ في تفسيرِ نِيَّةِ المُؤمنِ خَيرٌ ـ: إنّهُ رُبَّما انتَهَت بالإنسانِ حالَةٌ مِن مَرَضٍ أو خَوفٍ، فتُفارِقُهُ الأعمالُ و مَعَهُ نِيَّتُهُ، فلِذلكَ الوَقتِ نِيَّةُ المُؤمنِ خَيرٌ مِن عَمَلِهِ.
و في وَجهٍ آخَرَ أنّها لا يُفارِقُهُ عَقلُهُ أو نَفسُهُ، و الأعمالُ قَد يُفارِقُهُ قَبلَ مُفارَقَةِ العَقلِ و النَّفسِ. ۱
بحار الأنوار:امام كاظم عليه السلام در تفسير معناى اين سخن كه نيّت مؤمن بهتر است فرمود: زيرا گاهى اوقات براى انسان حالاتى چون بيمارى يا ترس پيش مى آيد و با آنكه نيّت انجام كارى را دارد نمى تواند انجامش دهد، در چنين وقتى است كه نيّت مؤمن بهتر از عمل اوست.
در شكلى ديگر [از اين حديث] آمده است: چون عقل يا نفْس مؤمن از او جدا نمى شود، امّا اعمال گاهى اوقات، پيش از جدا شدن عقل و نفْس، از او جدا مى شود (توانايى و امكان انجام عمل را از دست مى دهد).
۱.بحار الأنوار: 70 / 210 / 31.