فروتنى

18 حدیث
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:لا حَسَبَ إلاّ بِتَواضُعٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:شرافت خانوادگى، جز به فروتنى نيست.
۱.. بحار الأنوار: 77/168/6.
تنبيه الخواطر:عنه صلى الله عليه و آله: مالي لا أرى علَيكُم حَلاوَةَ العِبادَةِ؟! قالوا: و ما حَلاوَةُ العِبادَةِ؟ قالَ: التَّواضُعُ. ۱
تنبيه الخواطر:پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: چه شده است كه حلاوت عبادت را در شما نمى بينم؟! عرض كردند: حلاوت عبادت چيست؟ فرمود: فروتنى.
۱.تنبيه الخواطر: 1/201.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:لا حَسَبَ كالتَّواضُعِ. ۱
امام على عليه السلام:هيچ شرافت خانوادگى اى چون فروتنى نيست.
۱.. نهج البلاغة: الحكمة 113.
عنه عليه السلام:التَّواضُعُ زِينَةُ الحَسَبِ. ۱
امام على عليه السلام:فروتنى، زيور شرافت خانوادگى است.
۱.بحار الأنوار: 78/80/65.
عنه عليه السلام:زِينَةُ الشَّريفِ التَّواضُعُ. ۱
امام على عليه السلام:زيور انسان شريف (بزرگ زاده) فروتنى است.
۱.. بحار الأنوار: 75/120/11.
عنه عليه السلام:التَّواضُعُ زَكاةُ الشَّرَفِ. ۱
امام على عليه السلام:فروتنى، زكات شرافت (بزرگ زادگى) است.
۱.غرر الحكم: 939.
عنه عليه السلام:التَّواضُعُ أفضَلُ الشَّرَفَينِ. ۱
امام على عليه السلام:فروتنى، برترين شرافت (نجيب زادگى) است.
۱.غرر الحكم: 1643.
عنه عليه السلام:التَّواضُعُ يَنشُرُ الفَضيلَةَ. ۱
امام على عليه السلام:فروتنى، باعث بر سر زبان افتادن فضايل [انسان متواضع در ميان مردم]مى شود.
۱.غرر الحكم: 522.
عنه عليه السلام:علَيكَ بِالتَّواضُعِ؛ فإنّهُ مِن أعظَمِ العِبادَةِ. ۱
امام على عليه السلام:بر تو باد فروتنى؛ زيرا كه آن از بزرگترين عبادت هاست.
۱.بحار الأنوار: 75/119/5.
عنه عليه السلامـ في العِبرَةِ بِالماضِينَ ـ: و لكنَّهُ سُبحانَهُ كَرَّهَ إلَيهِمُ التَّكابُرَ، و رَضِيَ لَهُمُ التَّواضُعَ، فألصَقوا بالأرضِ خُدودَهُم، و عَفَّروا في التُّرابِ وُجوهَهُم، و خَفَضوا أجنِحَتَهُم لِلمُؤمِنينَ. ۱
امام على عليه السلامـ درباره درس آموختن از گذشتگان ـفرمود: اما خداوند سبحان بزرگى فروختن را ناخوشايند ايشان قرار داد و فروتنى را برايشان پسنديد، پس گونه هاى خود را بر زمين نهادند و چهره هاى خويش را بر خاك ماليدند و بال هاى [فروتنى]خود را براى مؤمنان گستردند.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 192.
عنه عليه السلامـ في صِفَةِ المُتَّقينَ ـ: و مَلبَسُهُمُ الاقتِصادُ، و مَشيُهُمُ التَّواضُعُ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف پرهيزگاران ـفرمود: پوشاكشان ميانه روانه است و راه رفتن و رفتارشان فروتنانه.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 193.
عنه عليه السلامـ في صِفَةِ المَلائكَةِ ـ: جَعَلَهُمُ اللّهُ فيما هُنالِكَ أهلَ الأمانَةِ على وَحيِهِ، و حَمَّلَهُم إلَى المُرسَلينَ وَدائعَ أمرِهِ و نَهيِهِ. و أشعَرَ قُلوبَهُم تَواضُعَ إخباتِ السَّكِينَةِ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف فرشتگان ـفرمود: خداوند آنها را در جاى خود امين وحى خويش گردانيد و حاملان امانت هاى امر و نهى خود به سوى فرستادگانش قرار داد. و تواضع، آرامش و سكونت را پوششى براى دلهايشان ساخت.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 91.
عنه عليه السلامـ في بَيانِ فَلسفَةِ العِباداتِ ـ: و لِما في ذلكَ مِن تَعفيرِ عِتاقِ الوُجوهِ بِالتُّرابِ تَواضُعا، و التِصاقِ كَرائمِ الجَوارِحِ بالأرضِ تَصاغُرا، و لُحوقِ البُطونِ بِالمُتونِ مِن الصِّيامِ تَذَلُّلاً. ۱
امام على عليه السلامـ درباره حكمت عبادات ـفرمود: چون نماز باعث مى شود كه چهره هاى شريف و بزرگوار فروتنانه بر خاك ماليده شوند و اعضا و اندام هاى ارجمند (هفت موضع سجده) از روى ذلّت به زمين چسبند. و روزه سبب مى شود كه شكم ها براى اظهار خضوع و ذلّت به پشت ها برسند.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 192.
عنه عليه السلامـ في ذِكرِ الحَجِّ ـ: و جَعلَهُ سُبحانَهُ عَلامَةً لتَواضُعِهِم لِعَظَمَتِهِ، و إذعانِهِم لِعِزَّتِهِ. ۱
امام على عليه السلامـ درباره حج ـفرمود: خداوند سبحان كعبه و زيارت آن را نشانه اى براى فروتنى مردم در برابر عظمت خويش و اذعان آنان به عزّت خود قرار داد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 1.
الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلام:لا حَسَبَ لقُرَشِيٍّ و لا لِعَرَبيٍّ إلاّ بِتَواضُعٍ. ۱
امام زين العابدين عليه السلام:هيچ شرافتى براى مرد قرشى يا عرب جز با فروتنى نيست.
۱.الخصال: 18/62.
بحار الأنوار عن أبي النَّصرِ:سَألتُ عبدَ اللّهِ بنَ محمّدِ بنِ خالدٍ عَن محمّدِ بنِ مُسلمٍ فقالَ: كانَ رجُلاً شَريفا مُوسِرا، فقالَ لَهُ أبو جعفرٍ عليه السلام: تَواضَعْ يا مُحمّدُ، فلَمّا انصَرَفَ إلَى الكوفَةِ أخَذَ قَوصَرَةً مِن تَمرٍ مَع المِيزانِ، و جَلَسَ على بابِ مَسجِدِ الجامِعِ و صارَ يُنادي علَيهِ، فأتاهُ قَومُهُ فقالوا لَهُ: فَضَحتَنا! فقالَ: إنّ مَولاي أمَرَني بأمرٍ فلَن اُخالِفَهُ، و لَن أبرَحَ حتّى أفرَغَ مِن بَيعِ ما في هذهِ القَوصَرةِ. فقالَ لَهُ قَومُهُ: إذا أبَيتَ إلاّ أن تَشتَغِلَ بِبَيعٍ و شِراءٍ فاقعُدْ في الطَّحّانِينَ، فهَيّأَ رَحىً و جَمَلاً و جَعلَ يَطحَنُ. ۱
بحار الأنوارـ به نقل از ابو نصر ـ: از عبد اللّه بن محمّد بن خالد درباره محمّد بن مسلم سؤال كردم. گفت: او مردى محترم و ثروتمند بود. حضرت باقر عليه السلام به وى فرمود: فروتن باش اى محمّد! و او چون به كوفه برگشت زنبيلى از خرما با ترازويى برداشت و جلو در مسجد جامع نشست و شروع به داد كشيدن و فروختن خرما كرد. خويشانش آمدند و گفتند: تو آبروى ما را بردى. محمّد گفت: سرورم مرا فرمانى داده است و من هرگز از فرمانش سرپيچى نخواهم كرد و تا همه خرماهاى اين زنبيل را نفروشم، اين جا را ترك نمى كنم. خويشانش گفتند: حالا كه حاضر نيستى دست از خريد و فروش بردارى پس لااقل به كار آسيابانى بپرداز. محمّد آسيابى و شترى خريد و به كار آسيابانى پرداخت.
۱.بحار الأنوار: 75/121/13.
الإمامُ العسكريُّ عليه السلام:التَّواضُعُ نِعمَةٌ لا يُحسَدُ علَيها. ۱
امام عسكرى عليه السلام:فروتنى، نعمتى است كه به آن حسادت نمى شود.
۱.تحف العقول: 489.
بحار الأنوار:عنه عليه السلام: أعرَفُ النّاسِ بحُقوقِ إخوانِهِ و أشَدُّهُم قَضاءً لَها أعظَمُهُم عِندَ اللّهِ شَأنا، و مَن تَواضَعَ في الدُّنيا لإخوانِهِ فهُو عِندَ اللّهِ مِن الصِّدِّيقينَ، و مِن شِيعَةِ عليِّ بنِ أبي طالبٍ عليه السلام حَقّا. و لَقَد وَرَدَ على أميرِ المؤمِنينَ أخَوانِ لَهُ مُؤمنانِ: أبٌ و ابنٌ، فقامَ إلَيهِما و أكرَمَهُما و أجلَسَهُما في صَدرِ مَجلِسهِ و جَلَسَ بَينَ يَدَيهِما، ثُمّ أمَرَ بطَعامٍ فاُحضِرَ فأكَلا مِنهُ، ثُمّ جاءَ قَنبَرُ بِطَستٍ و إبريقَ خَشَبٍ و مِنديلٍ لِيُيْبِسَ. و جاءَ لِيَصُبَّ على يدِ الرّجُلِ، فوَثَبَ أميرُ المؤمنينَ عليه السلام و أخَذَ الإبريقَ لِيَصُبَّ على يدِ الرّجُلِ، فتَمَرَّغَ الرّجُلُ في التُّرابِ و قالَ: يا أميرَ المؤمنينَ، اللّهُ يَراني و

بحار الأنوار:امام عسكرى عليه السلام فرمود: كسى كه به حقوق برادران خود آشناتر باشد و در گزاردن آن حقوق تلاش بيشترى كند، منزلتش نزد خداوند بزرگتر از ديگران است و هر كه در دنيا براى برادران خود فروتنى كند، در پيشگاه خداوند از صدّيقان است و از شيعيان راستين على بن ابى طالب باشد. پدر و پسرى از برادرانِ ايمانى امير المؤمنين عليه السلام خدمت ايشان رسيدند. حضرت برايشان بلند شد و با احترام آن دو را در بالاى مجلس نشاند و خود مقابل آنها نشست. سپس دستور داد غذايى آوردند و آن دو غذا خورند، پس از غذا قنبر، آفتابه و لگنى چوبى و حوله اى براى خشك كردن دست هايشان آورد و جلو آمد كه روى دست مرد آب بريزد. امير المؤمنين عليه السلام از جا جَست و آفتابه را گرفت تا به دست مرد آب بريزد، اما مرد خودش را به خاك افكند

۱.بحار الأنوار: 75/117/1.