شرايط كسى كه امر به معروف مى كند
6 حدیث
عنه عليه السلام:مَن شَهِدَ أمرا فكَرِهَهُ كانَ كمَن غابَ عَنهُ، و مَن غابَ عَن أمرٍ فرَضِيَهُ كانَ كمَن شَهِدَهُ. ۱
امام جواد عليه السلام:كسى كه شاهد كارى باشد و آن را ناخوش بدارد مانند كسى است كه شاهد آن نبوده است و كسى كه شاهد كارى نباشد اما به آن راضى باشد، مانند كسى است كه شاهد آن بوده است.
۱.تحف العقول: 456.
رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:لا يَأمُرُ بِالمَعروفِ و لا يَنهى عَنِ المُنكَرِ إلاّ مَن كانَ فيهِ ثَلاثُ خِصالٍ: رَفيقٌ بِما يَأمُرُ بِهِ رَفيقٌ فيما يَنهى عَنهُ، عَدلٌ فيما يَأمُرُ بِهِ عَدلٌ فيما يَنهى عَنهُ، عالِمٌ بِما يَأمُرُ بِهِ عالِمٌ بِما يَنهى عَنهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:امر به معروف و نهى از منكر نكند مگر كسى كه سه خصلت در او باشد: در امر و نهى خود، طريق مدارا پيش گيرد. در امر و نهى خود، به عدالت رفتار كند و به آنچه امر و نهى مى كند، دانا باشد.
۱.النوادر للراوندي: 143/195.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن أمَرَ بِمَعروفٍ فليَكُنْ أمرُهُ ذلكَ بِمَعروفٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كسى كه به كار خوبى فرمان مى دهد، بايد اين فرمان دادن را با شيوه خوبى انجام دهد.
۱.كنز العمّال: 5523.
امام باقر عليه السلام:در آخر الزمان مردمى آيند كه در ميان آنان عدّه اى رياكار و مدّعى قرآن دانى و عبادت گزارى پيرويشان كنند و ناپخته و سبك سرند، آنان امر به معروف و نهى از منكر را فقط زمانى واجب مى دانند كه گزندى به آنها نرسد و براى خود عذرها و بهانه ها مى تراشند.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:إنَّما يَأمُرُ بِالمَعروفِ و يَنهى عَنِ المُنكَرِ مَن كانَت فيهِ ثَلاثُ خِصالٍ: عامِلٌ بِما يَأمُرُ بِهِ و تارِكٌ لِما يَنهى عَنهُ، عادِلٌ فيما يَأمُرُ عادِلٌ فيما يَنهى، رَفيقٌ فيما يَأمُرُ و رَفيقٌ فيما يَنهى. ۱
امام صادق عليه السلام:كسى [بايد] امر به معروف و نهى از منكر كند كه سه خصوصيت در او باشد: به آنچه فرمان مى دهد، خود عمل كند. آنچه را نهى مى كند، خود نيز ترك گويد. در امر و نهى خود عدالت را رعايت كند و در امر و نهيش، طريق ملايمت پيش گيرد.
۱.الخصال: 109/79.
بحار الأنوار:سُئلَ عَن الإمامِ الصّادقِ عليه السلام: عَن الأمرِ بِالمَعروفِ و النَّهيِ عَنِ المُنكَرِ أ واجبٌ هوَ عَلَى الاُمَّةِ جَميعا؟ قالَ: لا، فَقيلَ: و لِمَ؟ قالَ: إنَّما هُوَ عَلَى القَوِيِّ المُطاعِ العالِمِ بِالمَعروفِ مِنَ المُنكَرِ، لا عَلَى الضَّعَفَةِ الّذينَ لا يَهتَدونَ سَبيلاً، إلى أيٍّ مِن أيٍّ يَقولُ، إلَى الحَقِّ أم إلَى الباطِلِ؟! و الدَّليلُ عَلى ذلكَ مِن كِتابِ اللّهِ قَولُ اللّهِ عَزَّ و جلَّ: «وَ لْتَكُنْ مِنكُمْ اُمَّةٌ يَدْعونَ إلَى الخَيْرِ.» ۱. ۲
بحار الأنوار:از امام صادق عليه السلام سؤال شد: آيا امر به معروف و نهى از منكر بر همه امت واجب است؟ حضرت فرمود: واجب نيست. عرض شد: چرا؟ فرمود: زيرا اين كار بر عهده كسى است كه قدرت داشته باشد، از او حرف شنوى داشته باشند و خوب را از بد باز شناسد؛ نه بر افراد ناتوانى كه راه و چاه را تشخيص نمى دهند و نمى دانند از چه به چه دعوت كنند، به باطل يا به حق. دليل اين سخن از كتاب خداوند، اين سخن خداوند عزّ و جلّ است كه مى فرمايد: «بايد از ميان شما گروهى باشند كه به خير دعوت كنند.».