تصميم
16 حدیث
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:و لكِنَّ اللّهَ سُبحانَهُ جَعَلَ رُسُلَهُ اُولي قُوَّةٍ في عَزائمِهِم، و ضَعَفَةً فيما تَرَى الأعيُنُ مِن حالاتِهِم. ۱
امام على عليه السلام:امّا خداوند سبحان فرستادگان خود را در تصميماتشان نيرومند قرار داد و در ظاهر، ناتوان و فقير گردانيد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 192.
عنه عليه السلامـ في صِفَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله ـ: قائما بِأمرِكَ، مُستَوفِزا في مَرضاتِكَ، غَيرَ ناكِلٍ عَن قُدُمٍ، و لا واهٍ في عَزمٍ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف پيامبر صلى الله عليه و آله ـفرمود: برپا دارنده كار و فرمان تو بود و شتابنده در تحصيل رضايت تو، بى آن كه از پيشروى بترسد و عقب بنشيند و در عزم و تصميمش سستى نشان دهد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 72.
عنه عليه السلامـ في صِفَةِ المَلائكَةِ ـ: و لا تَعدو على عَزيمَةِ جِدِّهِم بَلادَةَ الغَفَلاتِ، و لا تَنتَضِلُ في هِمَمِهِم خَدائعُ الشَّهَواتِ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف فرشتگان ـفرمود: سستىِ ناشى از غفلتها بر تصميم آنها به كوشش [در عبادت]چيره نگردد و تيرهاى خدعه آلود شهوتها و خواهشهاى نفسانى، همّتهاى آنان را آماج خود قرار ندهد.
۱.نهج البلاغة: الخطبة91.
عنه عليه السلام:فتَداوَ مِن داءِ الفَترَةِ في قَلِبكَ بِعَزيمَةٍ، و مِن كَرَى الغَفلَةِ في ناظِرِكَ بِيَقظَةٍ. ۱
امام على عليه السلام:بيمارىِ سستىِ دلِ خود را با تصميم قوى درمان كن و خوابِ غفلتِ ديده بصيرتت را با بيدارى.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 223.
عنه عليه السلام:و لا تَجتَمِعُ عَزيمَةٌ و وَليمَةٌ، ما أنقَضَ النَّومَ لِعَزائمِ اليَومِ، و أمحى الظُّلمَ لِتَذاكيرِ الهِمَمِ! ۱
امام على عليه السلام:عزم و تصميم [براى رسيدن به كمالات و مقامات عالى] با سور چرانى (راحت طلبى) سازگار نيست. چه بسيار خوابهاى شبانگاهى كه تصميمات روز را بر هم زده و چه بسيار تاريكيهايى كه ياد همّتهاى بلند را از خاطره ها زدوده است!
۱.نهج البلاغة: الخطبة 241.
عنه عليه السلام:مَن ساءَ عَزمُهُ رَجَعَ عَلَيهِ سَهمُهُ. ۱
امام على عليه السلام:هر كه تصميمش بد باشد، تيرش به خود او بر گردد.
۱.غرر الحكم: 8315.
عنه عليه السلام:لا تَعزِم عَلى ما لَم تَستَبِنِ الرُّشدَ فيهِ. ۱
امام على عليه السلام:به كارى كه درستى آن برايت روشن نيست، تصميم مگير.
۱.غرر الحكم: 10183.
عنه عليه السلام:أصلُ العَزمِ الحَزمُ، و ثَمَرَتُهُ الظَفَرُ. ۱
امام على عليه السلام:ريشه تصميم، دورانديشى [يا قاطعيت] است و ميوه آن، كاميابى.
۱.غرر الحكم: 3095.
عنه عليه السلام:ضادّوا التَّوانِيَ بِالعَزمِ. ۱
امام على عليه السلام:با تصميم، به جنگ سستى برويد.
۱.غرر الحكم: 5927.
عنه عليه السلام:عَلى قَدرِ الرَّأيِ تَكونُ العَزيمَةُ. ۱
امام على عليه السلام:تصميم، بستگى به اندازه انديشه دارد.
۱.غرر الحكم: 6173.
عنه عليه السلام:الحَمدُ للّهِِ الّذي شَرَعَ الإسلامَ فسَهَّلَ شَرائعَهُ لِمَن وَرَدَهُ، و أعَزَّ أركانَهُ عَلى مَن غالَبَهُ، فجَعَلَهُ أمنا لِمَن عَلَقَهُ. و آيَةً لِمَن تَوَسَّمَ، و تَبصِرَةً لِمَن عَزَمَ. ۱
امام على عليه السلام:ستايش خدايى را كه شريعت اسلام را پديد آورد و دسترسى به آبشخورهاى آن را براى وارد شوندگانش آسان گردانيد و پايه هاى آن را در برابر چيره جويانِ بر آن، استوار ساخت و آن را براى كسى كه بدان بپيوندند جايگاهى امن قرار داد. و براى جوياىِ نشانِ [راه حق و رستگارى] نشانه و براى افراد مصمّم مايه بينش.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 106.
عنه عليه السلامـ في التَّحذيرِ مِنَ الشَّيطانِ ـ: فاجعَلوا عَلَيهِ حَدَّكُم، و لَهُ جَدَّكُم. و أجلَبَ بِخَيلِهِ عَلَيكُم، و قَصَدَ بِرَجِلِهِ سَـبيلَكُم، يَقتَنِـصونَكُم بِكُلِّ مَكانٍ، و يَضرِبونَ مِنكُم كُلَّ بَنانٍ، لا تَمتَنِعونَ بِحيلَةٍ، و لا تَدفَعونَ بِعَزيمَةٍ، في حَومَةِ ذُلٍّ. ۱
امام على عليه السلامـ در برحذر داشتن از شيطان ـفرمود: پس خشم و جدّيت خود را عليه او به كار گيريد ۲. سواران خود را بر ضدّ شما فراخواند و با پيادگانش قصد راه شما را نمود [تا از راه راست منحرفتان سازد]، در هر نقطه اى شما را شكار مى كنند و سر انگشتانتان را قطع مى كنند، با هيچ حيله و با هيچ عزمى نمى توانيد [ضربات و گزندهاى] آنان را از خود دفع سازيد؛ اين همه در حالى است كه شما در محاصره انبوهى از عوامل ذلّت آور هستيد.
عنه عليه السلامـ في صِفَةِ آدَمَ عليه السلام ـ: ثُمّ أسكَنَ سُبحانَهُ آدَمَ دارا أرغَدَ فيها عَيشَهُ، و آمَنَ فيها مَحَلَّتَهُ، و حَذَّرَهُ إبليسَ و عَداوَتَهُ، فَاغتَرَّهُ عَدُوُّهُ نَفاسَةً عَلَيهِ بِدارِ المُقامِ، و مُرافَقَةِ الأبرارِ، فباعَ اليَقينَ بِشَكِّهِ، و العَزيمَةَ بِوَهنِهِ. ۱
امام على عليه السلامـ در وصف آدم عليه السلام ـفرمود: سپس، خداوند سبحان آدم را در سرايى جاى داد و وسايل زندگيش را در آن جا فراوان ساخت و جايگاهش را امن كرد و او را از ابليس و دشمنى او برحذر داشت. اما دشمن او، كه به زندگى آدم در سراى جاويدان و همدميش با نيكان رشك مى بُرد، او را فريفت. پس [آدم]، يقين را به شك فروخت و تصميم را به سستى و ضعف.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 1.
عنه عليه السلام:فَيا لَها أمثالاً صائبَةً، و مَواعِظَ شافِيَةً، لَو صادَفَت قُلوبا زاكِيَةً، و أسماعا واعِيَةً، و آراءً عازِمَةً، و ألبابا حازِمَةً! ۱
امام على عليه السلام:چه مَثَلهاى درست و اندرزهاى شفابخشى! البته اگر به دلهاى پاك و گوشهاى شنوا و انديشه هاى مصمّم و خردهاى استوار و دورانديش برسند!
۱.نهج البلاغة: الخطبة 83.
كشف الغمّه:امام زين العابدين عليه السلام هر گاه آيه «اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از خدا بترسيد و با راستگويان همراه باشيد» را تلاوت مى كرد، مى گفت: بار خدايا! مرا به بالاترين درجات اين دعوت بالا ببر و با عطا كردن تصميمى استوار، ياريم كن.