حدیث دربارهآنچه خرد را كامل مى كند
عنه صلى الله عليه و آله:لَم يُعبَدِ اللّهُ عَزَّ و جلَّ بِشَيءٍ أفضَلَ مِنَ العَقلِ، و لا يَكونُ المُؤمِنُ عاقِلاً حَتّى يَجتَمِعَ فيهِ عَشرُ خِصالٍ: الخَيرُ مِنهُ مَأمولٌ، و الشَّرُّ مِنهُ مَأمونٌ، يَستَكثِرُ قَليلَ الخَيرِ مِن غَيرِهِ، و يَستَقِلُّ كَثيرَ الخَيرِ مِن نَفسِهِ، و لا يَسأمُ مِن طَلَبِ العِـلمِ طولَ عُمرِهِ، و لا يَتَبَرَّمُ بِطُلاّبِ الحَوائجِ قِبَلَهُ، الذُّلُّ أحَبُّ إلَيهِ مِنَ العِزِّ، و الفَقرُ أحَبُّ إلَيهِ مِنَ الغِنى، نَصيبُهُ مِنَ الدّنيا القُوتُ، و العاشِرَةُ و ما العاشِرَةُ: لا يَرى أحَدا إلاّ قالَ: هُوَ خَيرٌ مِنّي و أتقى.، فإذا رَأى مَن هُوَ خَيرٌ مِنهُ و أتقى، تَواضَعَ لَهُ، لِيَلحَقَ بِهِ، و إذا لَقِيَ الّذي هُوَ شَرٌّ مِنهُ و أدنى قالَ: عَسى خَيرُ هذا باطِنٌ، و شَرُّهُ ظاهِرٌ، و عَسى أن يُختَمَ لَهُ بِخَيرٍ، فإذا فَعَلَ ذلكَ فقَد عَلا مَجدُهُ و سادَ أهلَ زَمانِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عزّ و جلّ به چيزى برتر از عقل عبادت نشده است و مؤمن آن گاه عاقل باشد كه ده خصلت در او فراهم آيد: به خير او اميد رود، شرّش به كسى نرسد، اندك كارِ خوب ديگران را زياد شمارد و خوبيهاى فراوان خود را اندك بيند، تا زنده است از آموختن دانش خسته نشود، از اين كه نيازمندان به سوى او آيند به ستوه نيايد، فرو دستى را از فرادستى و زورمندى دوست تر داشته باشد و تهيدستى را از توانگرى. بهره اش از دنيا، خوراك روزانه باشد و دهمين خصلت كه از همه مهمتر است اين كه: هر كه را ببيند بگويد: او از من بهتر و پرهيزگارتر. است. پس، هر گاه كسى را بهتر و پرهيزگارتر از خود ببيند در برابرش فروتنى كند، تا به مرتبه او برسد و هر گاه كسى را بدتر و پست تر از خود ببيند، گويد: اى بسا كه ظاهرش بد اما باطنش خوب باشد و چه بسا كه عاقبتش به خير بينجامد. هر گاه مؤمن چنين باشد، به اوج بزرگى دست يافته و بر هم روزگاران خويش مهترى يافته است.
۱.الخصال: 433/17.