فضيلت گمنامى و آثار آن
15 حدیث
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند نيكوكاران بى نام و نشانِ خدا ترس را دوست دارد؛ كسانى كه هرگاه غايب باشند كسى جويايشان نمى شود، و وقتى حضور دارند، كسى از آنان دعوت نمى كند و شناخته شده نيستند. دلهايشان چراغ هدايت است، [و]از هر تاريكى و ظلمتى خارج مى گردند.
عنه صلى الله عليه و آله:أحَبُّ العِبادِ إلى اللّهِ تعالى الأتْقِياءُ الأخْفِياءُ، الّذين إذا غابُوا لَم يُفْتَقَدوا، و إذا شَهِدوا لَم يُعْرَفوا، اُولئكَ أئمَّةُ الهُدى ومَصابيحُ العِلْمِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:محبوبترين بندگان نزد خداوند متعال پرهيزگاران گمنامند؛ همانان كه هرگاه غايب باشند كسى جويايشان نمى شود و وقتى حضور دارند نا شناخته اند. آنان پيشوايان هدايتند و چراغهاى دانش.
۱.كنز العمّال: 5929.
عنه صلى الله عليه و آله:ما قَرُبَ عَبدٌ مِن سُلطانٍ إلاّ تَباعَدَ مِن اللّهِ تعالى، ولا كَثُرَ مالُهُ إلاّ اشْتَدَّ حِسابُهُ، ولا كَثُرَ تَبَعهُ إلاّ كَثُرَ شَياطينُهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هيچ بنده اى به فرمانروايى نزديك نشد، مگر آن كه از خداوند متعال دور گشت، و ثروتش فراوان نشد، مگر آن كه حسابش سخت گشت، و مريدانش زياد نشدند، مگر آن كه شيطانهايش افزون گشتند.
۱.بحار الأنوار: 72/67/27.
عنه صلى الله عليه و آله:ألاَ إنّ خَيرَ عِبادِ اللّهِ التَّقيُّ النّقيُّ الخَفيُّ، و إنّ شَرَّ عِبادِ اللّهِ المُشارُ إلَيهِ بالأصابِعِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هان! بهترين بندگان خدا كسى است كه با تقوى و پاك و گمنام باشد و بدترين بندگان خدا كسى است كه انگشت نما باشد.
۱.بحار الأنوار: 70/111/12.
عنه صلى الله عليه و آله:لا يَزالُ العَبدُ بخَيرٍ ما لَم يُعْرَفْ مَكانُهُ، فإذا عُرِفُ مَكانُهُ لَبِسَتْهُ فِتْنَةٌ لا يَثْبُتُ لَها إلاّ مَن ثَبَّتهُ اللّهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بنده تا زمانى كه جايگاهش دانسته نباشد، در خير و خوشى به سر مى برد، اما همين كه جايگاهش شناخته شد، فتنه اى به سراغش آيد كه بر آن پايدارى نتواند، مگر آن كس كه خداوند پايدارش بدارد.
۱.كنز العمّال: 5950.
عنه صلى الله عليه و آله:رُبَّ ذي طِمْرَيْنِ لا يُؤْبَهُ لَهُ، لَو أقْسَمَ على اللّهِ لأبَرّهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:بسا يك لا قباىِ ژنده پوشى كه كسى به او اعتنا نمى كند، اما اگر خدا را سوگند دهد، خداوند سوگندش را بپذيرد [و دعا يا نفرينش را مستجاب كند].
۱.المحجّة البيضاء: 6/109 وانظر التوحيد: 400/2.
الإمامُ عليٌّ عليه السلام:تَبَذَّلْ ولا تُشهَّرْ، وأخْفِ شَخْصَكَ لِئلاّ تُذْكَرَ وتُعْلَمَ، واكْتُمْ واصْمُتْ تَسْلَمْ ـ وأوْمأَ بِيَدِهِ إلى صَدرِهِ ـ تَسُرُّ الأبْرارَ، وتَغيظُ الفُجّارَ ـ وأومَأَ بِيَدِهِ إلى العامَّةِ ـ. ۱
امام على عليه السلام:ساده پوش باش و خود را شهره مكن و خود را پنهان دار، تا ياد تو نكنند و زبانزد نشوى، و راز دار باش و خاموش تا سالم و در امان بمانى ـ سپس با دست خود به سينه اش اشاره كرد و ادامه داد ـ تا نيكان را شادمان كنى و نابكاران را ـ با دستش به عامّه (مخالفان) اشاره فرمود ـ به خشم آورى.
۱.الأمالي للمفيد: 209/44.
عنه عليه السلام:تَبذّلْ لا تَشْتَهِرْ، ولا تَرْفَعْ شَخْصَكَ لِتُذْكَرَ بعِلْمٍ، واسْكُتْ واصْمُتْ تَسْلَم، تَسُرُّ الأبْرارَ وتَغيظُ الفُجّارَ. ۱
امام على عليه السلام:ساده پوش باش تا شهره نشوى و خودت را عَلَم نكن تا مشهور و شناخته شوى. سكوت و خاموشى گزين تا سالم مانى، نيكان را شاد سازى و نابكاران را به خشم آورى.
۱.شرح نهج البلاغة: 2/181.
عنه عليه السلام ـ لكُمَيلِ بنِ زِيادٍ ـ:رُوَيْدَكَ لا تُشْهَرْ، وأخْفِ شَخْصَكَ لاتُذْكَرْ، تَعلَّمْ تَعْلَمْ. ۱
امام على عليه السلامـ به كميل بن زياد ـفرمود: آرام باش، و خود را شهره مساز، خويش را پنهان دار تا ياد تو نكنند، علم بياموز تا دانا شوى.
۱.بحار الأنوار: 78/57/120.
عنه عليه السلام ـ في وصف آخر الزمان ـ: وذلكَ زَمانٌ لا يَنْجو فيهِ إلاّ كُلُّ مؤمنٍ نُوَمَةٍ، إنْ شَهِدَ لَم يُعْرَفْ، و إنْ غابَ لَم يُفْتَقَدْ، اُولئكَ مَصابيحُ الهُدى وأعْلام السُّرى. ۱
امام على عليه السلامـ در توصيف آخر الزمان ـفرمود: زمانى مى رسد كه هيچ كس در آن زمان نجات نمى يابد، مگر مؤمن حق پرستِ بى نام و نشان كه اگر حضور داشته باشد، كسى او را نمى شناسد و اگر غايب باشد، كسى به جستجويش نمى آيد. اين افراد چراغهاى هدايتند و نشانه هاى روشن براى شب روان.
۱.نهج البلاغة: الخطبة 103.
عنه عليه السلام:إنَّ في الخُمولِ لَراحَةً. ۱
امام على عليه السلام:براستى كه آسايش در گمنامى است.
۱.غرر الحكم: 3375.
امام على عليه السلام:دانسته هاى بسيار مايه رنج و محنت است و آميزش زياد با مردم موجب فتنه.
الإمامُ الصّادقُ عليه السلام:إنْ قَدَرْتُم أنْ لا تُعْرَفوا فافْعَلوا، وما علَيكَ إنْ لَم يُثْنِ علَيكَ النّاسُ؟! وما علَيكَ أنْ تكونَ مَذْموما عِندَ النّاسُ؟! إذا كنتَ عِندَ اللّهِ مَحْمودا؟! ۱
امام صادق عليه السلام:اگر توانستيد ناشناخته بمانيد، چنين كنيد؛ وقتى نزد خدا ستوده باشى نگران نباش كه مردم ستايشت نكنند و نگران نباش كه در نظرشان نكوهيده اى.
۱.بحار الأنوار: 73/121/110.
عنه عليه السلام:مَن أرادَ أنْ يُرْفَعَ ذِكْرُهُ فلْيُخْمِلْ أمْرَهُ. ۱
امام صادق عليه السلام:هركه خواهد نامش بلند شود، بايد گمنامى پيشه كند.
۱.بحار الأنوار: 78/264/170.