حدیث دربارهتشويق به شناخت تاريخ

رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله:عَلَى العاقِلِ أن يَكونَ بَصيرا بِزَمانِهِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خردمند، بايد زمان خود را بشناسد.
۱.الخصال: 525 / 13، معاني الأخبار: 334 / 1، الأمالي للطوسي: 540 / 1163، مكارم الأخلاق: 2 / 383 / 2661 كلّها عن أبي ذرّ، بحار الأنوار: 71 / 279 / 19؛ صحيح ابن حبّان: 2 / 78 / 361 عن أبي ذرّ، كنز العمّال: 16 / 133 / 44157.

احادیث دیگر این موضوع

۲
امام على عليه السلامـ در سفارش به فرزندش حسن عليه السلام ـفرمود: دلت را با موعظه، زنده بدار. و اخبار گذشتگان را بر آن عرضه كن و به آنچه بر سرِ پيشينيان تو آمده است، اندرزش ده! در سرزمين ها و آثار بر جاى مانده از آنان بِگرد و بنگر كه چه كردند و از چه جدا شدند و به كجا منتقل شدند و در چه سرايى فرود آمدند. خواهى ديد كه از دوستان [خود]، جدا شده اند و در سراى غربت، فرود آمده اند و گويا تو نيز به زودى، چونان يكى از آنان خواهى شد. پس جايگاه [ابدى]خويش را آباد كن و آخرتت را به دنيايت مفروش. فرزندم! من اگر چه به اندازه عمرِ [مجموعِ]پيشينيان، عمر نكرده ام، اما در كردارهاى آنان نگريسته ام، و در اخبار و سرگذشتشان انديشيده ام، و در آثارشان سير كرده ام تا آن جا كه چونان يكى از آنان شده ام و بلكه با مطالعه تاريخ آنان، گويا پا به پاى اوّلين تا آخرين آنها عمر كرده ام. پس حوادث زلال را از تيره، و سود آنها را از زيانشان بازشناختم. پس، از هر چيزى، ناب آن را برايت برگزيدم و زيبايش را برايت جستم، و نا شناخته هايش را از تو دور ساختم، و چونان پدرى مهربان، به كار تو همّت گماشتم و عزم تربيت تو كردم؛ زيرا كه تو در آغاز زندگى قرار دارى و تازه به روزگارْ روى آورده اى و از نيّتى پاك و اندرونى بى پيرايه، برخوردارى.