نَسَب عمرو بن عاص
4 حدیث
ربيع الأبرار:كانَتِ النّابِغَةُ ـ اُمُّ عَمرِو بنِ العاصِ ـ أمَةَ رَجُلٍ مِن عَنَزَةَ، فَسُبِيتَ، فَاشتَراها عَبدُ اللّهِ بنُ جَدعانَ، فَكانَت بَغِيّا، ثُمَّ عُتِقَت. ووَقَعَ عَلَيها أبو لَهَبٍ، واُمَيَّةُ بنُ خَلَفٍ، وهِشامُ بنُ المُغيرَةِ، وأبو سفيانَ بنُ حَربٍ، وَالعاصُ بنُ وائِلٍ، في طُهرٍ واحِدٍ، فَوَلَدَت عَمرا!!
فَادَّعاهُ كُلُّهُم، فَحَكَمَت فيهِ اُمُّهُ فَقالَت: هُوَ لِلعاصِ؛ لِأَنَّ العاصَ كانَ يُنفِقُ عَلَيها!
وقالوا: كانَ أشبَهَ بِأَبي سُفيانَ، وفي ذلِكَ يَقولُ أبو سُفيانَ بنُ الحارِثِ بنِ عَبدِ المُطَّلِبِ:
أبوكَ أبو سُفيانَ لاشَكَّ قَد بَدَت
لَنا فيكَ مِنهُ بَيِّناتُ الشَّمائِلِ ۱
ربيع الأبرار:نابغه (مادر عمرو بن عاص)، كنيز مردى از قبيله عَنزه بود. وى به اسارت گرفته شد و او را عبد اللّه بن جَدعان خريد و در اين دوران، بدكاره بود. سپس از بردگى آزاد شد و ابو لهب، اُمية بن خلف، هشام بن مغيره، ابو سفيان بن حرب و عاص بن وائل در يك دوره كه از حيض پاك بود، با او زنا كردند و عمرو را به دنيا آورد. هر يك از اين مردان، مدّعى فرزندى عمرو شدند. مادرش (نابغه) را به داورى گرفتند و او گفت: «اين، فرزند عاص بن وائل است»؛ زيرا عاص به وى نفقه مى داد و گفته اند كه به ابو سفيان بن حرب، شبيه تر بود و در اين باره، ابو سفيان بن حارث بن عبد المطّلب سروده است:
پدر تو، بدون شك، ابو سفيان بود
و براى ما نشانه هايى از شكل و شمايل او در تو آشكار گشت.
۱.ربيع الأبرار: ج 3 ص 548.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرشناخت نامه کسانی که مورد نفرین قرار گرفته اند +2 مورد دیگر
العقد الفريد عن عبد اللّه بن سليمان المدني وأبي بكر الهذلي:إنَّ أروى بِنتَ الحارِثِ بنِ عَبدِ المُطَّلِبِ دَخَلَت عَلى مُعاوِيَةَ؛ وهِيَ عَجوزٌ كَبيرَةٌ، فَلَمّا رَآها مُعاوِيَةُ قالَ: مَرحَبا بِكِ وأهلاً ياعَمَّةُ، فَكَيفَ كُنتِ بَعدَنا؟ فَقالَت: يَابنَ أخي، لَقَد كَفَرتَ يدَ النِّعمَةِ، وأسَأتَ لِابنِ عَمِّكَ الصُّحبَةَ، وتَسَمَّيتَ بِغَيرِ اسمِكَ، وأخَذتَ غَيرَ حَقِّكَ، مِن غَيرِ بَلاءٍ كانَ مِنكَ، ولا مِن آبائِكَ، ولا سابِقَةٍ فِي الإِسلامِ، بَعدَ أن كَفَرتُم بِرَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله.
فَقالَ لَها عَمرُو بنُ العاصِ: كَفى أيَّتُها العَجوزُ الضّالَّةُ، وأقصِري مِن قَولِكِ مَعَ ذَهابِ عَقلِكِ؛ إذ لا تَجوزُ شَهادَتُكِ وَحدَكِ؟ فَقالَت لَهُ: وأنتَ يَابنَ النّابِغَةِ!! تَتَكَلَّمُ
العقد الفريدـ به نقل از عبد اللّه بن سليمان مدنى و ابو بكر هُذَلى ـ: اَروى دختر حارث بن عبد المطّلب نزد معاويه رفت. او پير زنى كهن سال بود. معاويه چون او را ديد، گفت: آفرين بر تو و خوش آمدى، اى عمّه! پس از ما چگونه بودى؟
گفت: اى برادر زاده! دست نعمت دهنده را ناسپاسى نمودى و نسبت به پسر عمويت رفتار بدى كردى و خود را به نامى كه شايسته اش نبودى، ناميدى و چيزى را كه حقّ تو نبود، ستاندى، بى آن كه تو و پدرانت سختى كشيده باشيد و بى آن كه در اسلام، داراى سابقه اى باشيد، پس از آن كه به پيامبر خدا كفر ورزيديد.
آن گاه، عمرو بن عاص به اروى گفت: بس كن، اى پيرزنِ گم راه! سخنت را كوتاه كن كه عقل از سرت پريده است. تو زنى و گواهى تو به تنهايى كافى نيست.
اروى به وى گفت: و تو، اى پسر نابغه! سخن مى گويى
۱.العقد الفريد: ج 1 ص 346.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرشناخت نامه کسانی که مورد نفرین قرار گرفته اند +2 مورد دیگر
بلاغات النساء عن أنس بن مالك:قالَ عَمرُو بنُ العاصِ [لِأَروى بِنتِ الحارِثِ]: أيَّتُهَا العَجوزُ الضّالَّةُ! أقصري مِن قَولِكِ، وغُضّي مِن طَرفِكِ!
قالَت: ومَن أنتَ لا اُمَّ لَكَ؟ قالَ: عَمرُو بنُ العاصِ.
قالَت: يَابنَ اللَّخناءِ النّابِغَةِ! أ تُكَلِّمُني؟ اِربَع عَلى ظَلعِكَ، ۱ وَاعنَ بِشَأنِ نَفسِكَ، فَوَاللّهِ ما أنتَ مِن قُرَيشٍ فِي اللُّبابِ مِن حَسَبِها، ولا كَريمِ مَنصِبِها، ولَقَدِ ادَّعاكَ سِتَّةٌ مِن قُرَيشٍ كُلُّ واحِدٍ يَزعُمُ أنَّهُ أبوكَ.
ولَقَد رَأَيتُ اُمَّكَ ـ أيّامَ مِنى ـ بِمَكَّةَ مَعَ كُلِّ عَبدٍ عاهِرٍ ـ أي فاجِرٍ ـ فَائتَمَّ بِهِم؛ فَإِنَّكَ بِهِم أشبَهُ. ۲
بلاغات النساءـ به نقل از اَنَس بن مالك ـ: عمروبن عاص به اَروى دختر حارث گفت: اى پيرزنِ گم راه! سخنت را كوتاه كن و چشمت را فرو بند.
اروى گفت: تو ديگر كيستى، اى بى مادر؟
گفت: عمرو بن عاص.
اروى گفت: اى فرزند نابغه زناكار! تو با من سخن مى گويى؟! تو ديگر با آن عيب هايى كه دارى، ساكت باش و به وضع خودت بنگر. به خدا سوگند، تو از قريش نيستى. نه در خردمندى از نژاد آنهايى و نه در بزرگوارى در مقام آنها. تو را شش نفر از قريشيان به نام خود خواندند و هريك ادّعا مى كردند كه پدر توانَد. به درستى كه مادر تو را در ايّام مِنا در مكّه با غلامى زناكار ديده ام. به آنان اقتدا كن كه به همان ها شبيه ترى.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرشناخت نامه کسانی که مورد نفرین قرار گرفته اند +2 مورد دیگر
شرح نهج البلاغة عن أبي عبيدة معمّر بن المثنّى في كتاب الأنساب:إنَّ عَمرا اختَصَمَ فيهِ يَومَ وِلادَتِهِ رَجُلانِ: أبو سُفيانَ بنُ حَربٍ، وَالعاصُ بنُ وائِلٍ، فَقيلَ: لِتَحكُم اُمُّهُ. فَقالَت اُمُّهُ: إنَّهُ مِنَ العاصِ بنِ وائِلٍ.
فَقالَ أبوسُفيانَ: أما إنّيلا أشُكُّ أنّي وَضَعتُهُ فيرَحِمِ اُمِّهِ. فَأَبَت إلَا العاصَ.
فَقيلَ لَها: أبو سُفيانَ أشرَفُ نَسَبا! فَقالَت: إنَّ العاصَ بنَ وائِلٍ كَثيرُ النَّفَقَةِ عَلَيَّ، وأبو سُفيانَ شَحيحٌ. ۱
شرح نهج البلاغةـ به نقل از ابو عبيده مَعمَر بن مُثَنّى (در كتاب الأ نساب) ـ: در روز ولادت عمرو، دو نفر درباره او نزاع كردند: يكى ابو سفيان بن حرب و ديگرى عاص بن وائل. گفته شد: مادرش داورى كند. مادرش گفت: او فرزند عاص بن وائل است.
ابو سفيان گفت: بدانيد كه من ترديد ندارم كه نطفه او را من در زهدان مادرش نهاده ام؛ ولى اين زن، همه را به جز عاص، انكار كرد.
به مادرش گفته شد: نسب ابو سفيان كه برتر است. گفت:
ولى عاص بن وائل، خوب خرج مى كند و ابو سفيان، بخيل و چشمْ تنگ است.
۱.شرح نهج البلاغة: ج 6 ص 284؛ بحار الأنوار: ج 33 ص 230 ح 516.
کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاهحکمت های عبادیدعا و ذکرشناخت نامه کسانی که مورد نفرین قرار گرفته اند +2 مورد دیگر