حدیث دربارهپاسخ هاى وافىِ امام به آن نامه ها

امام على عليه السلامـ برگرفته از نامه وى به معاويه ـ: امّا بعد؛ همانا دنيا شيرين است و سرسبز، و آراسته و با طراوت. هر كه به آن ميل كند، دنيا او را با آرايش هاى خويش از سودمندى هايش باز مى دارد. ما فرمان يافته ايم كه به آخرت، روى كنيم و به سوى آن برانگيخته شويم. پس اى معاويه! آنچه را فنا مى پذيرد، فرو گذار و براى آنچه پاينده مى ماند، بكوش و برحذر باش از مرگ كه به سوى آن روانى و از محاسبه اى كه كارت به آن مى انجامد. و بدان كه خداوند متعال، هر گاه خير را براى بنده اى بخواهد، او را از ناپسندى ها باز مى دارد و به فرمان بردارى خويش توفيق مى بخشد، و هر گاه براى بنده اى بد بخواهد، او را با دنيا مى فريبد و آخرت را از يادش مى بَرَد و آرزويش را مى گسترد و وى را از آنچه موجب صلاح اوست، باز مى دارد. نامه تو به من رسيد. يافتمت كه به غيرِ هدف خويش تير مى افكَنى، غير گمشده خود را مى جويى، در نابينايى خطا مى كنى، در گمگشتگى سرگردانى، به دليل هاى واهى چنگ مى زنى و به خُردترين شبهه پناه مى جويى. و امّا اين كه مى خواسته اى تا تو را وا گذارم و حكومت شام را به تو سپارم؛ اگر مى خواستم امروز چنين كنم، ديروز مى كردم. و امّا اين كه گفته اى عُمَر تو را به حكومت شام برگزيد؛ وى با اين كار، آن كس را كه همتاى پيشينش حكومت بخشيده بود، عزل كرد، همان سان كه عثمان نيز واليانِ عمر را بر كنار نمود. هيچ رهبرى براى مردم منصوب نمى شود، جز اين كه صلاح امّت را كه براى رأى پيشينيان آشكار بود و يا عيبش بر آنان پوشيده بود در نظر مى گيرد. از پسِ هر كارى، امرى نو پديد مى آيد و براى هر زمامدارى رأى و اجتهادى است. سبحان اللّه كه چه سخت پايبند هوس هاى نوپديد وسرگشتگى فرا كِشنده خود شده اى و همراه آن، حقايق را تباه ساخته اى و رشته هاى قابل اعتماد را گسسته اى؛ همان ها را كه مطلوب خدا و حجّت براى بندگان اوست! و امّا اين كه درباره عثمان و كُشندگانش سخت به جدل برخاسته اى؛ تو عثمان را آن گاه يارى كردى كه يارى كردن به سود خودت بود و آن گاه كه يارى به سود او بود، او را وا گذشته اى. والسّلام!