حدیث دربارهمشورت امام با يارانش درباره ناكثين

الإمام عليّ عليه السلامـ لَمّا اُشيرَ عَلَيهِ بِأَلّا يَتَّبِعَ طَلحَةَ وَالزُّبَيرَ ولا يَرصُدَ لَهُمَا القِتالَ ـ: وَاللّهِ لا أكونُ كَالضَّبُعِ؛ تَنامُ عَلى طولِ اللَّدمِ ۱ حَتّى يَصِلَ إلَيها طالِبُها، ويَختِلَها راصِدُها، ولكِنّي أضرِبُ بِالمُقبِلِ إلَى الحَقِّ المُدبِرَ عَنهُ، وبِالسّامِعِ المُطيعِ العاصِيَ المُريبَ أبدا حَتّى يَأتيَ عَلَيَّ يَومي. فَوَاللّهِ ما زِلتُ مَدفوعا عَن حَقّي مُستَأثَرا عَلَيَّ مُنذُ قَبَضَ اللّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه و آله حَتّى يَومِ النّاسِ هذا. ۲
امام على عليه السلامـ آن گاه كه به وى پيشنهاد شد كه طلحه و زبير را تعقيب نكند و درصدد جنگ با آنان نباشد ـ: به خدا سوگند، چون كفتار نخواهم بود كه با ضرباهنگ مداوم و آرام، به خواب رود تا جوينده اش به وى رسد و شكارچى اش او را فريب دهد؛ بلكه من همواره به كمك حق جويان با حق گريزان مى جنگم و به كمك شنونده مطيع با نافرمانِ شكّاك، ستيز مى كنم تا اجلم فرا رسد. به خدا سوگند، از آن زمان كه خداوند پيامبرش را قبض روح كرد تا امروز، هميشه از حقّ خود بر كنار بوده ام [و ديگران]بر من مقدّم بوده اند.
۱.أي ضَرْب جُحرها بحجر، إذا أرادوا صَيْد الضَّبُع ضربوا جُحْرها بحَجر، أو بأيديهم، فتحسبُه شيئا تصيده، فتخرج لتأخذه، فتُصطاد (النهاية: ج 4 ص 246 «لدم»).
۲.نهج البلاغة: الخطبة 6، بحار الأنوار: ج 32 ص 135 ح 110.

احادیث دیگر این موضوع

۲
تاريخ الطبرىـ به نقل از محمّد و طلحه ـ: على عليه السلام براى قيس بن سعد، عثمان بن حُنَيف و ابو موسى نامه نوشت كه مردم را براى جنگ با شام، روانه سازند و خود به آماده سازى و فراهم آوردن ابزار جنگ پرداخت. ايشان براى مردم مدينه سخنرانى كرد و آنان را به برخاستن براى جنگ با تفرقه اندازان فرا خواند و فرمود: «. براى جنگ با گروهى كه مى خواهند اتّحاد و همبستگى شما را به تفرقه كشانند، به پا خيزيد. اميد است كه خداوند به واسطه شما، آنچه را ديگران تباه كرده اند، سامان بخشد و شما بتوانيد آنچه را بر عهده تان است، به جاى آوريد». در اين ميان كه مردم در حال آماده شدن [براى نبرد با معاويه] بودند، از اهل مكّه خبر ديگرى آمد كه آنان به مخالفت برخاسته اند. امام على عليه السلام با شنيدن اين خبر، در ميان مردم ايستاد و فرمود: «. بدانيد كه طلحه و زبير و اُمّ المؤمنين (عايشه)، بر ناخشنودى از حكومت من، هم داستان شده اند و مردم را براى اصلاحْ فرا خوانده اند و من تا زمانى كه از وحدت شما اطمينان داشته باشم، مقاومت مى كنم و اگر آنان دست بردارند، من هم دست برمى دارم و با آنان كارى ندارم و به همان گزارش هايى كه از آنان به من مى رسد، اكتفا مى كنم».
الجمل:وقتى گروهى [از مردم] بر مخالفت با اميرمؤمنانْ يك سخن و آماده حركت به سمت بصره شدند و خبرش به او رسيد و نامه اى به او رسيد كه از آن گروه گزارش مى داد، ابن عبّاس، محمّد بن ابى بكر، عمّار بن ياسر و سهل بن حنيف را فرا خواند و آنان را از نامه و حركت آن گروه به سوى بصره، آگاه ساخت. محمّد بن ابى بكر گفت: اى اميرمؤمنان! آنان چه مى خواهند؟ تبسّمى كرد و فرمود: «خونخواه عثمان شده اند». محمّد گفت: به خدا سوگند كه عثمان را كسى جز آنان نكُشت! آن گاه اميرمؤمنان فرمود: «در اين باره، نظر مشورتى خود را با من در ميان گذاريد». عمّار بن ياسر گفت: نظر من حركت به سمت كوفه است؛ زيرا مردمانش پيروان ما هستند و اين گروه به سوى بصره روانه شده اند. ابن عبّاس گفت: اى اميرمؤمنان! نظر من آن است كه فردى را به سمت كوفه روانه كنى تا كوفيان با تو بيعت كنند و نامه اى براى [ابوموسى]اشعرى بنويسى كه برايت بيعت بگيرد. سپس حركت كنيم و به كوفه ملحق شويم و پيش از آن كه آنان وارد بصره شوند، كارشان را بسازى، و نامه اى به اُمّ سلمه بنويسى كه به همراهت بيرون آيد، زيرا او براى تو مايه قوّت است. اميرمؤمنان فرمود: «[نه؛] خودم و همراهانم در تعقيب آنان حركت مى كنيم. اگر در راهْ آنان را يافتيم، دستگيرشان مى كنيم و اگر از دست رفتند، به كوفه نامه مى نويسم و از شهرها [ى ديگر]درخواست لشكر مى كنم و به سمت آنان مى روم؛ و امّا بيرون آوردن امّ سلمه را از خانه اش، آن گونه كه آن دو (طلحه و زبير) عايشه را بيرون آوردند، به صَلاح نمى دانم». در حالى كه آنان در اين گفتگو بودند، اُسامة بن زيد بن حارثه وارد شد و به اميرمؤمنان گفت: پدر و مادرم فدايت! اين مسير را يكسره طى مكن. [نخست]به سوى يَنبُع برو و با همه امكانات در آن جا مستقر شو و فردى را در مدينه به جاى خويش بگمار؛ زيرا اعراب در آغاز، هياهويى مى كنند و سپس [سر به فرمانْ]سوى تو مى آيند. ابن عبّاس به وى گفت: اى اُسامه! اگر اين رأىْ بدون شائبه از دلت برخاسته باشد، در آن، اشتباه كرده اى و رأى انسانِ آگاه نيست. به خدا سوگند، اين كار به سان [كار]كفتاران است به هنگام يورش. اسامه گفت: پس رأى درست چيست؟ ابن عبّاس گفت: آنچه من بدان اشاره كردم يا آنچه اميرمؤمنان، خود، صلاح مى داند. آن گاه اميرمؤمنان در ميان مردم ندا در داد: «براى حركت، آماده شويد كه طلحه و زبير، بيعت را شكسته اند و پيمان را نقض كرده اند. آنها عايشه را از خانه اش بيرون كشيده اند و براى به پا كردن فتنه و ريختن خون اهل قبله، قصد رفتن به بصره را دارند». آن گاه، دستانش را به سوى آسمانْ بلند كرد و گفت: «بار خدايا! اين دو مرد بر من ستم كردند و عهد مرا شكستند و پيمان مرا نقض كردند و بدون آن كه حقّى داشته باشند، بر من جفا كردند. بار خدايا! آنان را به خاطر ستمى كه بر من كردند، بگير و بر آنان پيروزم گردان و مرا بر آنان يارى فرما!».