منع كارگزاران از پذيرش هديه
3 حدیث
امام على عليه السلام:هر زمامدارى كه از نيازمندى هاى مردم، خود را پنهان سازد، خداوند از او و خواسته هايش در رستاخيز، پنهان شود و اگر زمامدار، هديه بپذيرد، خيانتكار باشد و اگر رشوه قبول كند، پس او مشرك است.
أخبار القُضاة عن عليّ بن ربيعة:إنَّ عَلِيّا اِستَعمَلَ رَجُلاً مِن بَني أسَدٍ يُقالُ لَهُ: ضُبَيعَةُ بنُ زُهَيرٍ، فَلَمّا قَضى عَمَلَهُ أتى عَلِيّا بِجِرابٍ فيهِ مالٌ، فَقالَ: يا أميرَ المُؤمِنينَ، إنَّ قَوما كانوا يُهدونَ لي حَتَّى اجتَمَعَ مِنهُ مالٌ فَهاهُوَ ذا، فَإِن كانَ لي حَلالاً أكَلتُهُ، وإن كانَ غَيرَ ذاكَ فَقَد أتَيتُكَ بِهِ. فَقالَ عَلِيٌّ: لَو أمسَكتَهُ لَكانَ غُلولاً. فَقَبَضَهُ مِنهُ وجَعَلَهُ في بَيتِ المالِ. ۱
أخبار القضاةـ به نقل از على بن ربيعه آورده است ـ: به درستى كه على عليه السلام، مردى از قبيله بنى اسد به نام ضبيعة بن زهير را به كار گرفت. وقتى مأموريتش پايان گرفت، با انبانى از اموال، نزد على عليه السلام آمد و گفت: اى امير مؤمنان! مردمانى برايم هديه مى آوردند و اين، همان هديه هاست. اگر براى من حلال است، از آن استفاده كنم و اگر چنين نيست، نزد تو آوردم.
على عليه السلام فرمود: «اگر آنها را نگه مى داشتى، خيانت بود».
آن گاه اموال را از او گرفت و در بيت المال قرار داد.
۱.أخبار القضاة: ج 1 ص 59.
الإمام عليّ عليه السلامـ في خُطبَةٍ ذَكَرَ فيها تَعامُلَهُ مَعَ عَقيلٍ عِندَما طَلَبَ مِن بَيتِ المالِ، ثُمَّ قالَ ـ: وأعجَبُ مِن ذلِكَ طارِقٌ طَرَقَنا بِمَلفوفَةٍ في وِعائِها، ومَعجونَةٍ شَنِئتُها، كَأَنـَّما عُجِنَت بِريقِ حَيَّةٍ أو قَيئِها، فَقُلتُ: أ صِلَةٌ، أم زَكاةٌ، أم صَدَقَةٌ؟ فَذلِكَ مُحَرَّمٌ عَلَينا أهلَ البَيتِ! فَقالَ: لا ذا ولا ذاكَ، ولكِنَّها هَدِيَّةٌ، فَقُلتُ: هَبِلَتكَ الهَبولُ! ۱ أ عَن دينِ اللّهِ أتَيتَني لِتَخدَعَني؟ أ مُختَبِطٌ أنتَ أم ذو جِنَّةٍ، أم تَهجُرُ؟
وَاللّهِ لَو اُعطيتُ الأَقاليمَ السَّبعَةَ بِما تَحتَ أفلاكِها، عَلى أن أعصِيَ اللّهَ في نَملَةٍ أسلُبُها جُلبَ شَعيرَةٍ ما فَعَلتُهُ، وإنَّ دُنياكُم عِندي لَأَهوَنُ مِن وَرَقَةٍ في فَمِ جَرادَةٍ تَقضَمُها. ما
امام على عليه السلامـ از سخنرانى وى كه در آن، برخوردش را با عقيل بيان مى كرد، هنگامى كه او از بيت المال، تقاضاى مال داشت ـ: و شگفت تر از آن، اين كه شبْ هنگام، كسى با ما ديدار كرد و ظرفى سرپوشيده آورد، با معجونى. چنان آن را ناخوش دانستم كه گويى آب دهانِ مار بدان آميخته، يا از دهانى بيرون ريخته. گفتم: صله است؟ يا زكات؟ يا صدقه؟ ـ كه گرفتن اينها بر ما حرام است ـ.
گفت: نه اين است و نه آن؛ بلكه ارمغان است.
گفتم: مادرت بر تو بگريد! آمده اى مرا از دين خدا بگردانى؟! آيا خِرَدْ آشفته اى يا ديوانه اى يا هذيان مى گويى؟
به خدا اگر هفت اقليم را با آنچه زير آسمان هاست، به من دهند، تا خدا را نافرمانى نمايم و پوست جوى را از مورچه اى به ناروا بربايم، چنين نخواهم كرد. به درستى كه دنياى شما نزد من