جايگاه مصلحت نظام اسلامى در صدور حكم
2 حدیث
الغارات عن شُرَيح:بَعَثَ إلَيَّ عَلِيٌّ عليه السلام أن اقضِ بِما كُنتَ تَقضي حَتّى يَجتَمِعَ أمرُ النّاسِ. ۱
الغاراتـ به نقل از شريح ـ: على عليه السلام نزد من فرستاد كه همان گونه كه در گذشته قضاوت مى كردى، قضاوت كن تا وحدت و هماهنگى امور مردم، حفظ شود.
۱.الغارات: ج 1 ص 123.
شرح نهج البلاغةـ في شَرحِ قَولِهِ عليه السلام: «لَو قَدِ استَوَت قَدَمايَ مِن هذِهِ المَداحِضِ لَغَيَّرتُ أشياءَ» قالَ ـ: لَسنا نَشُكُّ أنَّهُ كانَ يَذهَبُ في الأَحكامِ الشَّرعِيَّةِ وَالقَضايا إلى أشياءَ يُخالِفُ فيها أقوالَ الصَّحابَةِ، نَحوَ قَطعِهِ يَدَ السّارِقِ مِن رُؤوسِ الأَصابِعِ، وبَيعِهِ اُمَّهاتِ الأَولادِ، وغَيرِ ذلِكَ، وإنَّما كانَ يَمنَعُهُ مِن تَغَيُّرِ أحكامِ مَن تَقَدَّمَهُ اشتِغالُهُ بِحَربِ البُغاةِ وَالخَوارِجِ، وإلى ذلِكَ يُشيرُ بِالمَداحِضِ الَّتي كان يُؤَمِّلُ استِواءَ قَدَمَيهِ مِنها، ولِهذا قالَ لِقُضاتِهِ: «اِقضوا كَما كُنتُم تَقضونَ حَتّى يَكونَ لِلنّاسِ جَماعَةٌ»، فَلَفظَةُ «حَتّى» ـ هاهُنا ـ مُؤَذِّنَةٌ بِأَنَّهُ فَسَحَ لَهُم في اتِّباعِ عادَتِهِم في القَضايا
شرح نهج البلاغةـ در شرح سخن على عليه السلام كه «اگر پاهايم در اين لغزشگاه استوار مانَد، امورى را دگرگون سازم» گويد ـ: ترديدى نداريم كه او در پاره اى احكام شرعى و رخدادها به سويى مى رفت كه با اقوال صحابيان مخالف بود، مانند بريدن دست دزد از سرِ انگشت ها و فروش كنيزان فرزنددار و مانند آن؛ و آنچه او را باز مى داشت كه احكام گذشتگان را دگرگون سازد، درگيرى اش در جنگ با ياغيان و خوارج بود و به همين مطلب با واژه «مَداحض (لغزشگاه ها)» اشاره مى كند كه آرزو دارد در آنها پايش استوار گردد و از همين رو، به قاضيانش دستور داد «همان گونه كه در گذشته قضاوت مى كرديد، قضاوت كنيد تا وحدت مردم، حفظ گردد». پس واژه «حتى» اشاره دارد كه به آنان اجازه داد كه از عادات گذشته در داورى و از احكامى كه مردم بدانها خو گرفته
۱.شرح نهج البلاغة: ج 19 ص 161.