حدیث دربارهخبردادن پيامبر از فتنه هاى پس از خود

شرح نهج البلاغةـ في شَرحِ قَولِهِ عليه السلام: فَلَمّا نَهَضتُ بِالأَمرِ نَكَثَت طائِفَةٌ، ومَرَقَت اُخرى، وفَسَقَ آخَرونَ ـ: فَأَمَّا الطّائِفَةُ النّاكِثَةُ فَهُم أصحابُ الجَمَلِ، وأمَّا الطّائِفَةُ الفاسِقَةُ فَأَصحابُ صِفّينَ، وسَمّاهُم رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله القاسِطينَ، وأمَّا الطّائِفَةُ المارِقَةُ فَأَصحابُ النَّهرَوانِ. وأشَرنا نَحنُ بِقَولِنا: «سَمّاهُم رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله القاسِطينَ» إلى قَولِهِ عليه السلام: «سَتُقاتِلُ بَعدِي النّاكِثينَ وَالقاسِطينَ وَالمارِقينَ»، وهذَا الخَبَرُ مِن دَلائِلِ نُبُوَّتِهِ صلى الله عليه و آله؛ لِأَنَّهُ إخبارٌ صَريحٌ بِالغَيبِ، لا يَحتَمِلُ التَّمويهَ وَالتَّدليسَ كَما تَحتَمِلُهُ الأخبارُ المُجمَلَةُ، وصَدَّقَ قولَهُ صلى الله عليه و آله: «وَالمارِقينَ» قَولُه أوَّلاً فِي الخَوارِجِ: «يَمرُقونَ مِنَ الدّينِ كَما يَمرُقُ السَّهمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ». وصَدَّقَ قولَهُ عليه السلام: «النّاكِثينَ» كَونُهُم نَكَثُوا البَيعَةَ بادِئَ بَدءٍ، وقَد كانَ عليه السلام يَتلو وَقتَ مُبايَعَتِهِم لَهُ: «فَمَن نَّكَثَ فَإِنَّمَا يَنكُثُ عَلَى نَفْسِهِ» ۱. وأمّا أصحابُ صِفّينَ فَإِنَّهُم عِندَ أصحابِنا مُخَلَّدونَ فِي النّارِ؛ لِفِسقِهِم، فَصَحَّ فيهِم قَولُهُ تَعالى: «وَ أَمَّا الْقَـسِطُونَ فَكَانُواْ لِجَهَنَّمَ حَطَبًا» ۲. ۳
شرح نهج البلاغةـ در شرح اين سخن امام على عليه السلام كه فرمود: «آن گاه كه كار [حكومت]را به دست گرفتم، گروهى بيعت شكستند، و گروهى [از دين]بيرون رفتند، و گروهى ديگر ستم ورزيدند» ـ: امّا گروه بيعت شكن، جَـمَليان اند؛ و امّـا گروه ستمگر، اهـل صِفّين اند كـه پيامبر خدا آنان را قاسطين ناميد؛ و امّا بيرون روندگان [از دين]، همان نهروانيان اند. با اين سخن كه «پيامبر خدا، آنان را قاسطين ناميد»، به اين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله اشاره داريم [كه فرمود]: «پس از من با ناكثين، قاسطين و مارقين خواهى جنگيد» و اين خبر، از نشانه هاى نبوّت پيامبر خداست؛ چرا كه به صراحت، خبردادن از غيب است و هيچ گونه ترديد و شبهه اى در آن راه ندارد، آن گونه كه در گزارش هاى مجملْ راه دارد. سخن پيامبر خدا [در حديث ياد شده درباره جنگ با]مارقين، سخن نخست او را درباره خوارج، تأييد مى كند كه فرمود: «آنان از دينْ بيرون مى روند، چنان كه تير از چلّه كمان بيرون مى رود» و سخن او [درباره جنگ با] ناكثين، گواهى مى دهد كه آنان در ابتداى امر، بيعت شكستند و على عليه السلام به هنگام بيعت آنان با او اين آيه را تلاوت مى كرد: «پس هركه پيمان شكنى كند، تنها به زيان خود پيمان مى شكند» ». و امّا اهل صفّين، پس آنان در نظر علماى معتزله، به جهت ستمگرى شان، در آتشْ جاودان اند و اين سخن خداوند درباره شان صادق است: «ولى ستمگران، هيزم جهنّم خواهند بود» .
۱.الفتح: 10.
۲.الجنّ: 15.
۳.شرح نهج البلاغة: ج 1 ص 200.

احادیث دیگر این موضوع

۸
امام على عليه السلام:آن گاه كه خداوند سبحان، اين آيه را نازل كرد: «الف، لام، ميم. آيا مردم پنداشتند كه تا گفتند: ايمان آورديم، رها مى شوند ومورد آزمايش قرار نمى گيرند؟» ، دانستم تا زمانى كه پيامبر خدا در ميان ماست، فتنه ها [و بحران ها]بر ما فرود نمى آيد. گفتم: اى پيامبر خدا! اين چه فتنه اى است كه خداوند متعال به تو خبر داده است؟ فرمود: «اى على! امّت من پس از من آزمايش مى شوند». گفتم: اى پيامبر خدا! آيا در روز جنگ اُحُد، آن گاه كه گروهى از مسلمانان به شهادت رسيدند و شهادت نصيب من نشد و اين بر من گران آمد، به من نفرمودى: «تو را مژده باد كه شهادت به دنبال توست»؟ پيامبر خدا فرمود: «اين چنين است كه مى گويى. حال در آن هنگام، صبر تو چگونه است؟». گفتم: اى پيامبر خدا! اين از موارد صبر نيست؛ بلكه از موارد مژده و سپاس گزارى است. و [پيامبر خدا] فرمود: «اى على! مردمان با ثروتشان آزموده مى شوند و با ديندارى خود بر پروردگارشان منّت مى گذارند، و رحمت خدا را آرزو مى كنند و از قهر او، خود را در امان مى دانند. حرام خدا را با شبهههاى دروغ و هوس هاى غفلت زا، حلال مى شمارند، خمر را به نام نبيذ، حلال مى شمارند و رشوه را با نام هديه، و ربا را با نام خريد و فروش». گفتم: اى پيامبر خدا! در آن روزگار، آنان را در چه جايگاهى قرار دهم: در جاى ارتداد يا آزمايش؟ فرمود: «[جايگاه] آزمايش».
المناقب، خوارزمىـ بـه نـقل از عبد اللّه [بـن عـبّاس] ـ: پيامبر خدا از منزل [همسرش]زينب بنت جَحْش بيرون آمد و به منزل اُمّ سلمه رفت. آن روز، نوبت اُمّ سلمه بود. زمانى نگذشت كه على عليه السلام آمد و در را آهسته كوبيد. پيامبر خدا، در شنيدن صداى در، ترديد داشت و امّ سلمه، شنيدن صداى در را انكار كرد. پيامبر خدا به اُمّ سلمه فرمود: «برخيز و در را باز كن». امّ سلمه گفت: اى پيامبر خدا! اين كيست كه به چنين جايگاه بلندى رسيده كه من بايد برايش در باز كنم و خود به پيشوازش بروم با آن كه ديروز در منزلتِ من آيه اى از قرآن نازل شد؟! پيامبر خدا، به سان خشمگينان به وى فرمود: «پيروى پيامبر، پيروى خداست و آن كه پيامبر را نافرمانى كند، خدا را نافرمانى كرده است. بر آستان در، مردى سبك مايه و سُبك مغز نيست. او خدا و پيامبرش را دوست مى دارد و خداوند و پيامبر نيز او را دوست مى دارند». [امّ سلمه مى گويد:] در را گشودم. او دو طرف چارچوب در را گرفت و آن هنگام كه صدا [ى پا]و حركتى نشنيد و من حجاب خود را پوشيدم، اجازه خواست و داخل شد. سپس پيامبر خدا فرمود: «او را مى شناسى؟». گفتم: آرى. اين، على بن ابى طالب است. فرمود: «درست گفتى. پوست او از پوست من، گوشت او از گوشت من، و خون او از خون من است و او ظرف دانش من است. بشنو و گواه باش! او پس از من جنگ كننده با ناكثين، قاسطين و مارقين است. بشنو و گواه باش! به خدا سوگند، او زنده كننده روش من است. بشنو و گواه باش! اگر بنده اى هزار سال از پس هزار سال ميان ركن و مقام [ابراهيم] خدا را بپرستد، سپس خداوند را ملاقات كند، در حالى كه دشمن على است، خداوندْ او را با بينى در آتش مى افكند».