توسعه آموزش و پرورش

امام على عليه السلام:بر پيشواست كه به مردمان تحت حكومتش، حدود اسلام و ايمان را بياموزد.

امام على عليه السلام:به درستى كه مردمان، به ادبِ شايسته، نيازمندترند از طلا و نقره.

امام على عليه السلام:اى مردم! به درستى كه مرا بر شما حقّى است و شما را نيز بر من حقّى است. امّا حقّ شما بر من، خيرخواهى براى شما، زيادكردن ثروت هايتان و آموزش دادنتان است تا در نادانى نمانيد، و پرورش شما، تا آگاه شويد.

امام باقر عليه السلام:هنگامى كه على عليه السلام نماز صبح به جا مى آورد، در حال تعقيب نماز بود تا خورشيد طلوع مى كرد. هنگام طلوع خورشيد، تهى دستان و مستمندان و ديگر قشرهاى مردم، نزد او جمع مى شدند و او به آنان، دين شناسى و قرآن مى آموخت و در ساعتى خاص، از اين جلسه برمى خاست.

إرشاد القلوب:گزارش شده كه هر گاه على عليه السلام از نبردْ فراغت پيدا مى كرد، به آموزش مردم و داورى در ميان آنان مى پرداخت.

الطبقات الكبرىـ به نقل از علباء بن احمر ـ: على بن ابى طالب عليه السلام، سخنرانى كرد و فرمود: «چه كسى دانشى را به يك درهم مى خرد؟». حارث اَعوَر (يك چشم) چند صفحه را به يك درهم خريد و آن را نزد على عليه السلام آورد و ايشان، برايش دانش هاى بسيارى نوشت. پس از آن، على سخنرانى كرد و فرمود: «اى مردم كوفه! نيمه مردى بر شما پيروز گشت».

الغاراتـ به نقل از سالم بن ابى جعد ـ: على عليه السلام براى كسانى كه قرآن قرائت مى كردند، دو هزار دو هزار، مقرّرى تعيين كرد؛ و پدرم از قاريان قرآن بود.

شرح نهج البلاغة:غالب بن صعصعه، بر على عليه السلام وارد شد و فرزندش فَرَزدَق ۳ با او بود. على عليه السلام به وى فرمود: «كيستى؟». گفت: غالب، فرزند صعصعه مجاشعى. فرمود: «. اى ابو اخطل! اين جوانِ همراهت كيست؟». گفت: فرزندم، و او شاعر است. فرمود: «به وى قرآن بياموز كه برايش از شعر، بهتر است».

امام على عليه السلامـ از نامه وى به قُثَم بن عباس كه كارگزار وى در مكّه بود ـ: پس از حمد خدا؛ حج را براى مردم به پا دار و به آنان روزهاى خداوند را يادآورى كن، و بامداد و شامگاه برايشان بنشين، به استفتاكنندگان فتوا ده، نادان را تعليم كن، و با دانشمند، مذاكره نما.

امام على عليه السلامـ در پاسخ پرسش كننده اى كه از مشكلى پرسيده بود ـ: براى فهميدن بپرس، نه براى چون و چرا كردن، كه نادانِ آموزنده، همانند داناست، و داناى بيرون از انصاف، همانند نادانِ پُر چون و چراست.

امام على عليه السلامـ در پاسخ مردى كه از او خواست تا ايمان را برايش معرّفى كند ـ: چون فردا شود، نزد من آى تا در حضور مردم، برايت بازگويم كه اگر سخنم را فراموش كردى، ديگرى آن را به خاطر بسپارد؛ زيرا كه سخن، چون شكارِ رَمَنده است. يكى آن را به دست آرَد و ديگرى از دست دهد.