حدیث دربارهآخرين كارى كه به قتل عثمان انجاميد
مروج الذهبـ بَعدَ ذِكرِ حَلِّ اختِلافِ المِصرِيِّينَ مَعَ عُثمانَ وَانصِرافِهِم ـ: فَلَمّا صاروا إلَى المَوضِعِ المَعروفِ بِحِسمى ۱، إذا هُم بِغُلامٍ عَلى بَعيرٍ وهُوَ مُقبِلٌ مِنَ المَدينَةِ، فَتَأَمَّلوهُ فَإِذا هُوَ وَرشٌ غُلامُ عُثمانَ، فَقَرَّروهُ فَأَقَرَّ وأظهَرَ كِتابا إلَى ابنِ أبي سَرحٍ صاحِبِ مِصرَ وفيهِ: إذا قَدِمَ عَلَيكَ الجَيشُ فَاقطَع يَدَ فُلانٍ، وَاقتُل فُلانا، وَافعَل بِفُلانٍ كَذا، وأحصى أكثَرَ مَن فِي الجَيشِ، واُمِرَ فيهِم بِما اُمِرَ.
وعَلِمَ القَومُ أنَّ الكِتابَ بِخَطِّ مَروانَ، فَرَجَعوا إلَى المَدينَةِ، وَاتَّفَقَ رَأيُهُم ورَأيُ مَن قَدِمَ مِنَ العِراقِ، ونَزَلُوا المَسجِدَ وتَكَلَّموا، وذَكَروا ما نَزَلَ بِهِم مِن عُمّالِهِم، ورَجَعوا إلى عُثمانَ فَحاصَروهُ في دارِهِ. ۲
مروج الذهبـ پس از يادكردِ حلّ اختلاف مصريان با عثمان و بازگشت آنان ـ: چون به محلّى به نام حِسمى ۳ رسيدند، به غلامى بر خوردند كه سوار بر شتر از مدينه مى آمد. چون به دقّت در او نگريستند، ديدند كه او وَرْش، غلام عثمان، است. پس، او را به اقرار وا داشتند. او نيز اقرار و اعتراف كرد و نامه اى را كه به ابن ابى سرح، كارگزار مصر، نوشته شده بود، آشكار نمود.
متن آن چنين بود: با ورود اين گروه بر تو، دست فلانى را قطع كن و فلانى را بكش و با فلان كس اين گونه كن. و بيشتر كسانى كه در [رأس] آن گروه بودند، شمرده شده بودند و فرمانى درباره هر يك داده شده بود.
آن گروه، پى بردند كه نوشته به خطّ مروان است. پس به مدينه باز گشتند و نظر آنان و نظر كسانى كه از عراق آمده بودند، يكى شد. در مسجدْ منزل كردند و سخن گفتند و آنچه را كارگزاران بر سر آنها آورده بودند، ياد كردند و به سوى عثمان باز گشته، او را در خانه اش محاصره كردند.