حدیث دربارهجلوگيرى از اجراى حد بر وليد
أنساب الأشراف عن مسروقـ في الوَليدِ بنِ عُقبَةَ ـ: إنَّهُ حينَ صَلّى لَم يَرِم ۱ حَتّى قاءَ. فَخَرَجَ في أمرِهِ إلى عُثمانَ أربَعَةُ نَفَرٍ: أبو زَينَبَ، وجُندَبُ بنُ زُهَيرٍ، وأبو حَبيبَةَ الغِفارِيُّ، وَالصَّعبُ بنُ جَثّامَةَ؛ فَأَخبَروا عُثمانَ خَبَرَهُ.
فَقالَ عَبدُ الرَّحمنِ بنُ عَوفٍ: ما لَهُ، أجُنَّ؟! قالوا: لا، ولكِنَّهُ سكرٌ. قالَ: فَأَوعَدَهُم عُثمانُ، وَتَهَدَّدَهُم؛ وقالَ لِجُندَبٍ: أنتَ رَأيتَ أخي يَشرَبُ الخَمرَ؟! قالَ: مَعاذَ اللّهِ، ولكِنّي أشهَدُ أنّي رَأَيتُهُ سَكرانَ يَقلِسُها ۲ مِن جَوفِهِ، وأنّي أخَذتُ خاتَمَهُ مِن يَدِهِ وهُوَ سَكرانُ لا يَعقِلُ.
قالَ أبو إسحاقَ: فَأَتَى الشُّهودُ عائِشَةَ، فَأَخبَروها بِما جَرى بَينَهُم وبَينَ عُثمانَ، وأنَّ عُثمانَ زَبَرَهُم. فَنادَت عائِشَةُ: إنَّ عُثمانَ أبطَلَ الحُدودَ، وتَوَعَّدَ الشُّهودَ.
قالَ الواقِديُّ: وقَد يُقالُ: إنَّ عُثمانَ ضَرَبَ بَعضَ الشُّهودِ أسواطا، فَأَتَوا عَلِيّا فَشَكَوا ذلِكَ إلَيهِ.
فَأَتى عُثمانَ فَقالَ: عَطَّلتَ الحُدودَ، وضَرَبتَ قَوما شَهِدوا عَلى أخيكَ؛ فَقَلَبتَ الحُكمَ، وقَد قالَ عُمَرُ: لا تُحَمِّل بَني اُمَيَّةَ وآلَ أبي مُعَيطٍ خاصَّةً عَلى رِقابِ النّاسِ.
قالَ: فَما تَرى؟!
قالَ: أرى أن تَعزِلَهُ، ولا تُوَلِّيَهُ شَيئا مِن اُمورِ المُسلِمينَ، وَأن تَسأَلَ عَنِ الشُّهودِ؛ فَإِن لَم يَكونوا أهلَ ظِنَّةٍ ولا عَداوَةٍ أقَمتَ عَلى صاحِبِكَ الحَدَّ.
قالَ: ويُقالُ إنَّ عائِشَةَ أغلَظَت لِعُثمانَ، وأغلَظَ لَها، وقالَ: وما أنتِ وهذا!؟ إنَّما اُمِرتِ أن تَقَرَّيَ في بَيتِكِ!! فَقالَ قَومٌ مِثلَ قَولِهِ، وقالَ آخَرونَ: ومَن أولى بِذلِكَ مِنها!! فَاضطَرَبوا بِالنِّعالِ، وكانَ ذلِكَ أوَّلَ قِتالٍ بَينَ المُسلِمينَ بَعدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله. ۳
أنساب الأشرافـ به نقل از مسروق، درباره وليد بن عقبه ـ: او در نماز، بد حال بود، تا بالا آورد. پس چهار نفر (ابو زينب، جندب بن زهير، ابو حبيبه غِفارى، صعب بن جثامه) براى پيگيرى كار او به سوى عثمان به راه افتادند و خبرش را به او دادند.
عبد الرحمان بن عوف پرسيد: او را چه شده؟ آيا ديوانه گشته است؟
گفتند: نه؛ بلكه مست كرده است.
عثمان، آنها را تهديد كرد و ترساند و به جندب گفت: آيا تو ديدى كه برادرم [وليد]، شراب مى نوشد؟
گفت: به خدا پناه مى برم! من گواهى مى دهم كه او را مست ديدم. او شرابْ بالا مى آورد و در همان حال مستى، انگشترش را از دستش بيرون آوردم و نفهميد.
ابو اسحاق [مورّخ] مى گويد: گواهان به نزد عايشه آمدند و او را از ماجراى ميان خود و عثمان و تندى عثمان با آنها آگاه ساختند.
عايشه ندا در داد كه: عثمان، حدود الهى را لغو كرده و گواهان را تهديد نموده است.
واقدى [سيره نويس] مى گويد: گاه گفته مى شود كه عثمان، چند تازيانه به يكى از گواهان زد. آنها نيز نزد على عليه السلام آمدند و از او شكايت كردند.
على عليه السلام نزد عثمان آمد و فرمود: «حدود را تعطيل كرده اى و گروهى را كه بر ضدّ برادرت شهادت داده اند، زده اى. حكومت را دگرسان كرده اى، در حالى كه عمر گفت: بنى اميّه و بويژه خاندان ابو مُعيط را بر گُرده مردم بار نكن».
گفت: چه نظر مى دهى؟
فرمود: «نظر من اين است كه او را بركنار كنى و هيچ كارى از امور مسلمانان را به او وا نگذارى و درباره گواهان بپرسى و اگر مورد تهمت نبودند و [با وليد]دشمنى نداشتند، بر او حد جارى كنى».
گفته مى شود كه عايشه به عثمان درشتى كرد. عثمان نيز به او درشتى نمود و گفت: تو را به اين كار چه؟ تو فرمان يافته اى كه در خانه ات بنشينى! و گروهى، مانند عثمان سخن گفتند و گروهى ديگر گفتند: چه كس از عايشه به آن [اعتراض]، سزاوارتر است؟! پس با كفش به زد و خورد پرداختند و اين، نخستين درگيرى ميان مسلمانان پس از پيامبر صلى الله عليه و آله بود.