کتابخانه حدیث شیعه

حدیث دربارههجوم به خانه فاطمه ، دختر پيامبر

دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۲، ص ۵۱۶، ح ۹۶۱
امام علی علیه‌السلام
هجوم به خانه فاطمه ، دختر پيامبر
تاريخ الطبري عن زياد بن كُلَيب:أتى عُمَرُ بنُ الخَطّابِ مَنزِلَ عَلِيٍّ وَفيهِ طَلحَةُ وَالزُّبَيرُ ورِجالٌ مِنَ المُهاجِرينَ، فَقالَ: وَاللّهِ لَاُحرِقَنَّ عَلَيكُم أَو لَتَخرُجُنَّ إلَى البَيعَةِ. فَخَرَجَ عَلَيهِ الزُّبَيرُ مُصلِتا بِالسَّيفِ، فَعَثَرَ فَسَقَطَ السَّيفُ مِن يَدِهِ، فَوَثَبوا عَلَيهِ فَأَخَذوهُ. ۱
تاريخ الطبرىـ به نقل از زياد بن كليب ـ: عمر بن خطّاب به خانه على عليه السلام كه در آن، طلحه و زبير و مردانى از مهاجران بودند، آمد و گفت: به خدا سوگند، يا [خانه را] با شما آتش مى زنم، يا براى بيعتْ بيرون آييد. زبير با شمشير آخته، به سوى او بيرون دويد؛ امّا [پايش] لغزيد و شمشير از دستش به زمين افتاد. پس بر او ريختند و دستگيرش نمودند.
۱.تاريخ الطبري: ج 3 ص 202، شرح نهج البلاغة: ج 2 ص 56 عن سلمة بن عبد الرحمن و ج 6 ص 48 عن أبي زيد عمر بن شبّه عن رجاله وكلاهما نحوه.
کلیدواژه‌ها امام علی پس از پیامبرداستان سقیفههجوم به خانه فاطمه دختر پیامبر

احادیث دیگر این موضوع

۵
أنساب الأشرافـ به نقل از ابن عبّاس ـ: هنگامى كه على عليه السلام از بيعت با ابو بكر خوددارى ورزيد، ابو بكر، عمر بن خطّاب را به سوى على عليه السلام فرستاد و گفت: او را با شديدترين و سخت ترين شكل، نزد من آر. چون عمر به نزد على عليه السلام آمد، سخنانى ميان آن دو رد و بدل شد و على [به كنايه]فرمود: «شيرى را بدوش كه سهمى از آن براى توست! به خدا سوگند، امروز، اشتياق تو به حكومت ابوبكر، جز براى آن نيست كه فردا تو را امير كند».
أنساب الأشرافـ به نقل از سليمان تَيمى و ابن عون ـ: ابو بكر به دنبال على عليه السلام فرستاد و از او بيعت خواست؛ [امّا]او بيعت نكرد. پس عمر آمد و همراه او شعله اى از آتش بود. فاطمه عليها السلام او را در آستانه در ديد و فرمود: «اى پسر خطّاب! آيا درِ خانه ام را بر روى من آتش مى زنى؟». گفت: آرى، و اين، آنچه را پدرت آورْد، استوارتر مى كند.
تاريخ اليعقوبى:به ابو بكر و عمر خبر رسيد كه گروهى از مهاجران و انصار، در منزل فاطمه (دختر پيامبر خدا)، با على بن ابى طالب عليه السلام گرد آمده اند. پس با گروهى آمدند تا به خانه هجوم برند. آنان، داخل خانه شدند. فاطمه عليها السلام بيرون آمد و فرمود: «به خدا سوگند، يا بيرون رويد، يا موهايم را باز و پريشان مى كنم و به خدا شِكوه مى برم». پس [مهاجمان]بيرون رفتند و هر كس هم درون خانه بود، بيرون آمد و چند روزى بيعت نكردند و سپس يكى پس از ديگرى بيعت كردند، و على عليه السلام بيعت نكرد، مگر پس از شش ماه.
الإمامة و السياسة:ابو بكر، از كسانى كه از بيعتش سر باز زده بودند و نزد على ـ كه خداوندْ او را بزرگ و گرامى بدارد ـ به سر مى بردند، جويا شد و عمر را به دنبال آنان فرستاد. عمر، آنان را، در حالى كه درون خانه على عليه السلام بودند، ندا داد. پس، از بيرون آمدن خوددارى نمودند. عمر، هيزم خواست و گفت: سوگند به كسى كه جان عمر به دست اوست، يا بيرون مى آييد، يا خانه را با هر كه در آن است، مى سوزانم. به او گفته شد: اى ابو حفص! درون اين خانه، فاطمه است! گفت: حتّى اگر [فاطمه درون خانه باشد]. پس بيرون آمدند و بيعت كردند، جز على عليه السلام كه فرمود: «سوگند خورده ام كه بيرون نيايم و ردا بر دوش نيندازم، تا آن كه قرآن را گرد آورم». فاطمه ـ كه خداوند از او خشنود باد ـ بر در خانه ايستاد و فرمود: «در ياد و خاطرم، گروهى بد مَحضرتر از شما نيست. پيكر پيامبر خدا را در ميان ما وا نهاديد و خلافت را براى خود تمام كرديد. از ما نظر نخواستيد و حق را به ما باز نگردانديد». عمر، نزد ابو بكر آمد و به او گفت: چرا اين متخلّف از بيعتت را دستگير نمى كنى؟ ابو بكر به قُنفُذ ـ كه بنده آزاد شده اش بود ـ، گفت: برو و على را فرا بخوان. او نزد على عليه السلام رفت. على عليه السلام به او فرمود: «چه مى خواهى؟». گفت: جانشين پيامبر خدا تو را فرا مى خواند. على عليه السلام فرمود: «چه زود به پيامبر خدا دروغ بستيد [و ابوبكر را خليفه پيامبر خدا خوانديد]!». پس، قُنفُذ باز گشت و پيام را رساند و ابو بكر، زمان درازى گريست. عمر، بار دوم گفت: اين متخلّف از بيعتت را مهلت نده. ابو بكر به قُنفُذ گفت: به سوى او باز گرد و به او بگو: جانشين پيامبر خدا، تو را فرا مى خواند تا با او بيعت كنى. قنفذ به نزد او آمد و آنچه را فرمان يافته بود، رساند. على عليه السلام صدايش را بلند كرد و گفت: «سبحان اللّه! چيزى را ادّعا مى كند كه از آنِ او نيست». قنفذ باز گشت و پاسخ را ابلاغ نمود. ابو بكر، زمان درازى گريست. سپس عمر به پا خاست و گروهى با او به راه افتادند تا به در خانه فاطمه عليها السلام رسيدند و در زدند. چون فاطمه عليها السلام صدايشان را شنيد، با بلندترين صدا فرياد بر آورد: «اى پدر! اى پيامبر خدا! پس از تو چه چيزها كه از پسر خَطّاب و پسر ابو قُحافه نديديم!». چون قوم، صدا و گريه فاطمه عليها السلام را شنيدند، گريه كنان باز گشتند و نزديك بود كه دل هايشان چاك چاك و جگرهايشان پاره پاره شود؛ ولى عمر با گروهى باقى ماند. پس، على عليه السلام را بيرون كشيدند و او را نزد ابو بكر آوردند و به وى گفتند: بيعت كن. فرمود: «اگر نكنم، چه؟». گفتند: در آن صورت، سوگند به خدايى كه جز او خدايى نيست، گردنت را مى زنيم. فرمود: «در آن صورت، بنده خدا و برادر پيامبرش را كُشته ايد». عمر گفت: بنده خدا را آرى؛ امّا برادر پيامبر خدا را نه! و ابو بكر، ساكت بود و سخن نمى گفت. عمر به ابو بكر گفت: آيا فرمانت را درباره او نمى دهى؟ گفت: تا فاطمه در كنار اوست، وى را به چيزى وادار نمى كنم. على عليه السلام نزد قبر پيامبر خدا آمد و صيحه مى زد و مى گريست و ندا مى داد: «اى پسر مادرم (اى برادر)! اين گروه، مرا خوار داشتند و نزديك بود كه مرا بكشند» اشاره به آيه 150 از سوره اعراف است كه پاسخ هارون را به مؤاخذه برادرش موسى عليه السلام نقل مى كند: «قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِى وَكَادُواْ يَقْتُلُونَنِى»..
تاريخ اليعقوبىـ به نقل از ابو بكر، اندكى پيش از درگذشتش ـ: جز بر سه چيزْ تأسّف نمى خورم. سه كار كردم و كاش نكرده بودم؛ و سه كار نكردم و كاش كرده بودم؛ و سه چيز كه كاش از پيامبر خدا پرسيده بودم. امّا آن سه كار كه كردم: پس كاش اين خلافت را به گردن نمى گرفتم و عمر را جلو مى انداختم، كه اگر وزير بودم، بهتر از آن بود كه امير باشم؛ و كاش خانه فاطمه، دختر پيامبر خدا را تفتيش و بازرسى نمى كردم و مردان [غريبه] را به خانه اش داخل نمى كردم، هر چند كه درِ خانه را به قصد جنگ بسته بودند؛ و كاش فجائه سَلْمى براى آگاهى از ماجراى فجائه، ر. ك: بحار الأنوار: ج 30 ص 509. را نمى سوزاندم و او را به آسانى مى كشتم و يا به آسودگى رهايش مى نمودم. براى اطّلاع بيشتر از منابع تاريخى اين واقعه، ر.ك: الهجوم على بيت فاطمة، عبد الزهراء مهدى (بيروت، دار الزهراء)؛ مَأساة الزهراء، جعفر مرتضى عاملى (بيروت، دار السيرة). (م)
حدیث 960 موضوع حدیث 962