حدیث دربارهانكار وفات پيامبر

تاريخ اليعقوبيـ في ذِكرِ وَفاةِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله ـ: خَرَجَ عُمَرُ فَقالَ: وَاللّهِ ما ماتَ رَسولُ اللّهِ ولا يَموتُ، وإنَّما تَغَيَّبَ كَما غابَ موسَى بنُ عِمرانَ أربَعينَ لَيلَةً ثُمَّ يَعودُ، وَاللّهِ لَيَقطَعَنَّ أيدِيَ قَومٍ وأرجُلَهُم. وقالَ أبو بَكرٍ: بَل قَد نَعاهُ اللّهُ إلَينا فَقالَ: «إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُم مَّيِّتُونَ» . فَقالَ عُمَرُ: وَاللّهِ لَكَأَنّي ما قَرَأتُها قَطُّ! ثُمَّ قالَ: لَعَمري لَقَد أيقَنتُ أنَّكَ مَيِّتٌ ولكِنَّما أبدَى الَّذي قُلتُهُ الجَزَعُ ۱

تاريخ اليعقوبىـ در ياد كردِ وفات پيامبر خدا ـ: عمر، بيرون آمد و گفت: به خدا سوگند، پيامبر خدا نمرده است و نمى ميرد. او فقط غايب شده است ـ همان گونه كه موسى بن عمران، چهل شب غايب شد ـ و سپس باز مى گردد و به خدا سوگند، دست ها و پاهاى گروهى را قطع مى كند. ابو بكر گفت: بلكه خداوند، خبر درگذشت او را [در قرآن] به ما داده و گفته است: «تو مى ميرى و آنان نيز مى ميرند» . پس عمر گفت: به خدا سوگند، گويى كه تاكنون اين [آيه] را نخوانده بودم. سپس گفت: به جانم سوگند، يقين داشتم كه تو در گذشته اى ليكن بى تابى باعث شد تا آن سخنان را بگويم و آشكار كنم.

۱.تاريخ اليعقوبي: ج 2 ص 114؛ السيرة النبويّة لابن هشام: ج 4 ص 305 عن أبي هريرة، شرح نهج البلاغة: ج 1 ص 178 و ج 2 ص 43 كلّها نحوه وليس فيها «بيت الشعر».

کلیدواژه‌ها امام علی پس از پیامبر داستان سقیفه انکار وفات پیامبر

احادیث دیگر این موضوع

سنن الدارِمىـ به نقل از عِكْرمه ـ: پيامبر خدا روز دوشنبه وفات يافت؛ ولى بقيّه روز و يك شبانه روز پس از آن نيز نگه داشته شد، تا آن كه شب چهارشنبه به خاك سپرده شد. [برخى] گفتند: پيامبر خدا وفات نيافته است؛ بلكه روحش عروج كرده است، همان گونه كه روح موسى عليه السلام عروج كرد. عمر برخاست و گفت: پيامبر خدا وفات نيافته است؛ بلكه روحش عروج كرده است، همان گونه كه روح موسى عليه السلام عروج كرد و به خدا سوگند، پيامبر خدا نمى ميرد تا آن هنگام كه دست و زبان كسانى را ببُرد. عمر، همچنان سخن گفت، تا آن كه دهانش از تهديد و سخن گفتن، كف كرد. پس، عبّاس برخاست و گفت: بى گمان، پيامبر خدا وفات يافته است و او نيز انسان است و همانند ديگر انسان ها دگرگونى و زوال مى پذيرد. اى قوم من! يارتان را به خاك بسپاريد كه او نزد خدا، گرامى تر از آن است كه وى را دو بار بميرانَد. آيا هريك از شما را يك بار و او را دو بار مى ميراند، در حالى كه او نزد خدا، گرامى تر از اين است؟! اى قوم من! يارتان را به خاك بسپاريد، كه اگر آن گونه باشد كه شما مى گوييد، براى خدا مشكل نيست او را از دل خاك بيرون آورد. به خدا سوگند، پيامبر خدا وفات نيافت تا آن كه مسير [حق] را به صورت راهى روشن، براى ما گذارْد و حلال را حلال و حرام را حرام كرد و ازدواج نمود و طلاق داد و جنگيد و صلح كرد. چوپانى كه در پى گوسفندانش از قلّه كوه ها بگذرد و با چوب دستى اش درختان خاردار را بتكاند و با دست خود، حوض آبى از گل بسازد، از پيامبرى كه در ميان شما بود، سختكوش تر و زحمتكش تر نيست. اى قوم من! يارتان را به خاك بسپاريد.

الطبقات الكبرىـ به نقل از عايشه ـ: چون پيامبر خدا وفات يافت، عمر و مغيرة بن شعبه اجازه خواستند و بر او داخل شدند و پارچه از چهره اش كنار زدند.عمر گفت: چه بيهوشى اى! چه قدر بيهوشى پيامبر خدا شديد است! سپس هر دو برخاستند و چون به در رسيدند، مغيره گفت: اى عمر! به خدا سوگند، پيامبر خدا وفات يافته است! عمر گفت: دروغ مى گويى! پيامبر خدا وفات نيافته است؛ بلكه تو در پى فتنه اى. پيامبر خدا وفات نمى كند تا آن كه منافقان را نابود سازد. سپس ابو بكر آمد و عمر، همچنان براى مردم سخن راند. پس، ابو بكر به وى گفت: ساكت شو! عمر، ساكت شد و ابو بكر بالا رفت و پس از حمد و ثناى الهى، آيه: «بى گمان، تو [اى پيامبر!]مى ميرى و آنان نيز مى ميرند» را قرائت كرد و پس از آن [، آيه]: «و محمّد، جز پيامبرى نيست كه پيش از او هم پيامبرانى بوده اند. آيا اگر بميرد يا كشته شود، [از دين او] باز مى گرديد؟» را خواند تا آن كه از آيه فارغ گشت. سپس گفت: هر كس محمّد را مى پرستد، [بداند كه]محمّد در گذشت و هر كس كه خدا را مى پرستد، پسْ خدا زنده است و نمى ميرد. عمر گفت: آيا اين، در كتاب خداست؟ [ابو بكر] گفت: آرى. عمر گفت: اى مردم! اين، ابو بكر و ريش سفيد مسلمانان است. پس با او بيعت كنيد. مردم نيز بيعت كردند.

صحيح البخارىـ به نقل از عايشه ـ: پيامبر خدا در گذشت، در حالى كه ابو بكر در سُنْح (عاليه) سُنح يا همان عاليه، جايى در نزديكى مدينه است كه خانه ابو بكر در آن جا بوده است (تاج العروس: ج 4 ص 96 ماده «سنح»). بود. پس، عمر برخاست و گفت: به خدا سوگند، پيامبر خدا وفات نيافته است. نيز گفت: به خدا سوگند، جز اين، چيز ديگرى را باور ندارم و بى گمان، خداوند، او را بر مى انگيزد و دست و پاى كسانى را مى بُرد. پس، ابو بكر آمد و چهره پيامبر خدا را گشود و او را بوسيد و گفت: پدر و مادرم فداى تو باد! پاكْ زندگى نمودى و پاك در گذشتى. سوگند به آن كه جانم در دست اوست، هرگز خداوند، مرگ را دو بار به تو نمى چشانَد. سپس بيرون آمد و گفت: اى سوگندخورنده! آرام تر. چون ابو بكر به سخن در آمد، عمر نشست. پس، ابو بكر به حمد و ثناى الهى پرداخت و گفت: آگاه باشيد! هر كس محمّد را مى پرستد، [بداند كه]محمّد در گذشته و هر كس خدا را مى پرستد، پس، خداوندْ زنده است و نمى ميرد. و گفت: «تو مى ميرى و آنان نيز مى ميرند» و گفت: «و محمّد، جز پيامبرى نيست كه پيش از او هم پيامبرانى بوده اند. آيا اگر بميرد يا كشته شود، [از دين او] باز مى گرديد؟ و هر كس از عقيده اش باز گردد، هرگز به خداوند، زيانى نمى رساند و زودا كه خداوند، سپاسگزاران را پاداش دهد!» . پس، مردم، هق هق كنان گريستند.

دلائل النبوّة، بيهقىـ به نقل از عُروه، در ياد كردِ وفات پيامبر خدا ـ: عمر بن خطّاب برخاست و با مردم، سخن گفت. او هر كس را كه مى گفت: «پيامبر، در گذشته است»، به قتل و قطع [دست و پا] تهديد مى نمود و مى گفت: پيامبر خدا در بيهوشى است و اگر برخيزد، مى بُرد و مى كُشد. عمرو بن قيس بن زائدة بن اصم بن اُمّ مكتوم، در انتهاى مسجد ايستاده بود و [اين آيه را] مى خواند: «و محمّد، جز پيامبرى نيست كه پيش از او هم پيامبرانى بوده اند. و زودا كه خداوند، سپاس گزاران را پاداش دهد!» . مردم، مسجد را پر كرده بودند و مى گريستند و آشفته بودند و گوش نمى كردند. پس، عبّاس بن عبد المطّلب به سوى مردم آمد و گفت: اى مردم! آيا نزد كسى از شما عهد و سفارش خاصّى از پيامبر خدا درباره وفاتش موجود است تا براى ما باز گويد؟ گفتند: نه. [عبّاس] گفت: اى عمر! آيا تو آگاهى خاصّى دارى؟ گفت: نه. [عبّاس] گفت: اى مردم! گواهى اى مى دهم كه هيچ كس گواهى نمى دهد كه سفارش خاصّى از پيامبر صلى الله عليه و آله درباره وفاتش، نزد او باشد. به خدايى كه جز او خدايى نيست، پيامبر خدا مرگ را چشيد. ابو بكر، سوار بر مركبش از سُنح آمد تا بر در مسجد پياده شد. سپس با غم و اندوه، جلو آمد و بر در منزل دخترش عايشه [ايستاد و] اجازه خواست. عايشه به او اجازه داد. او داخل شد، در حالى كه پيامبر خدا بر بسترْ وفات يافته بود و زنان، پيرامونش بودند. پس، چهره هايشان را پوشاندند و خود را از ابو بكر پنهان ساختند، مگر عايشه. ابو بكر، چهره پيامبر خدا را گشود و بر روى او خم شد و در حالى كه او را مى بوسيد و مى گريست، مى گفت: آنچه ابن خطّاب مى گويد، درست نيست. سوگند به آن كه جانم در دست اوست، پيامبر خدا وفات يافته است. رحمت خدا بر تو باد، اى پيامبر خدا! چه پاكْ زندگى نمودى و چه پاك در گذشتى! سپس او را با پارچه پوشاند و شتابان به سوى مسجد آمد. از روى گردن مردم گذشت تا خود را به منبر رساند. چون عمر، او را ديد كه به سويش مى آيد، نشست. ابو بكر در كنار منبر ايستاد و مردم را ندا داد. پس نشستند و گوش سپردند. ابو بكر، هر آنچه از شهادتين مى دانست، بر زبان آورد و گفت: خداوند ـ تبارك و تعالى ـ پيامبرتان را در همان زمان حيات، از وفاتش باخبر ساخت و نيز وفات شما را به شما خبر داد. مرگ، حق است، تا آن هنگام كه كسى جز خداى عز و جل نمانَد. خداوند ـ تبارك و تعالى ـ گفته است: «و محمّد، جز پيامبرى نيست كه پيش از او هم پيامبرانى بوده اند. و زودا كه خداوند، سپاس گزاران را پاداش دهد!» . پس، عمر گفت: اين آيه، در قرآن است؟ به خدا سوگند، تاكنون نمى دانستم كه چنين آيه اى نازل شده است!

صحيح البخارىـ به نقل از اَنَس بن مالك ـ: شنيدم عمر در خطبه دوم خويش، در فرداى وفات پيامبر صلى الله عليه و آله بر منبر نشست و به يگانگى خداوند و رسالت محمّد صلى الله عليه و آله گواهى داد، در حالى كه ابو بكر ساكت بود و سخنى بر زبان نمى آورد. [عمر] گفت: اميد داشتم كه پيامبر خدا زندگى كند، آن قدر كه پس از همه ما از دنيا برود! حال اگر محمّد در گذشته است، خداى متعال، نورى در ميان شما قرار داده كه با آن به سوى همان چيزهايى كه خدا محمّد را هدايت كرد، هدايت مى يابيد. ابو بكر، همراه پيامبر و دومى از دو تن [اهل غار]است و او به امور شما از همه مسلمانانْ اولى است. پس برخيزيد و با او بيعت كنيد. گروهى از مسلمانان، پيش از آن، در سقيفه بنى ساعده با ابو بكر بيعت كرده بودند و بيعت عمومى، بر فراز منبر صورت گرفت.

صحيح ابن حبّانـ به نقل از انس بن مالك ـ: عمر بن خطّاب، فردا [ى وفات پيامبر صلى الله عليه و آله]و هنگام بيعت با ابو بكر در مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله و پس از قرار گرفتن ابو بكر بر منبر پيامبر خدا، برخاست و پيش از ابو بكر، به يگانگى خداوند و رسالت پيامبر صلى الله عليه و آله گواهى داد و سپس گفت: امّا بعد، من ديروز به شما سخنى گفتم كه آن گونه كه گفتم، نبود و به خدا سوگند، [آن را]در كتابِ نازل شده و در سفارشى كه پيامبر خدا به من كرده بود، نيافتم. من اميدوار بودم كه پيامبر صلى الله عليه و آله آن قدر زنده باشد كه پس از همه ما وفات كند؛ امّا خداى بزرگوار و والا، براى پيامبرش آنچه را نزد خود داشت، بر آنچه شما مى خواستيد، ترجيح داد. اين، كتاب خداست كه خداوند، پيامبرش را بدان هدايت نمود. پس، آن را بر گيريد تا بدانچه خدا پيامبرش را هدايت نمود، هدايت يابيد.