حدیث دربارهجوان بودن

دانشنامه امیرالمؤمنین(ع) ج ۲، ص ۵۷۰، ح ۱۰۱۰

الإمامة والسياسة:قالَ أبو عُبَيدَةَ بنُ الجَرّاحِ ـ بَعدَ بَيعَةِ أبي بَكرٍ ـ لِعَلِيٍّ كَرَّمَ اللّهُ وَجهَهُ: يَابنَ عَمِّ، إنَّكَ حَديثُ السِّنِّ، وهؤُلاءِ مَشيخَةُ قَومِكَ، لَيسَ لَكَ مِثلُ تَجرِبَتِهِم ومَعرِفَتِهِم بِالاُمورِ، ولا أرى أبا بَكرٍ إلّا أقوى عَلى هذَا الأَمرِ مِنكَ، وأشَدَّ احتِمالاً وَاضطِلاعا بِهِ، فَسَلِّم لِأَبي بَكرٍ هذَا الأَمرَ؛ فَإنَّكَ إن تَعِش ويَطُل بِكَ بَقاءٌ فَأَنتَ لِهذَا الأَمرِ خَليقٌ، وبِهِ حَقيقٌ، في فَضلِكَ، ودينِكَ، وعِلمِكَ، وفَهمِكَ، وسابِقَتِكَ، ونَسَبِكَ، وصِهرِكَ. ۱

الإمامة و السياسة:ابو عبيدة بن جرّاح، پس از بيعت ابو بكر، به على ـ كه خدا گرامى اش بدارد ـ گفت: اى پسر عمو! تو كم سن و سال هستى و اينان، پيرمردان قوم تواند و تو در كارها تجربه و شناخت آنان را ندارى. [من] براى اين كار، ابوبكر را از تو قوى تر و پرطاقت تر و باتحمّل تر مى بينم. پس، كار را به ابو بكر بسپار، كه چنانچه تو زنده بمانى وعمرت به درازا كشد، به خاطر فضيلت، دين، علم، فهم، سابقه، خويشى ات با پيامبر صلى الله عليه و آله و نسبت دامادى ات [با او]، شايسته اين امارت و سزاوار آن هستى.

۱.الإمامة والسياسة: ج 1 ص 29، شرح نهج البلاغة: ج 6 ص 12 عن سعيد بن كثير الأنصاري.

کلیدواژه‌ها امام علی پس از پیامبر داستان سقیفه دستاویزهای اهل سقیفه جوان بودن

احادیث دیگر این موضوع

شرح نهج البلاغة:ابو بكرِ انبارى در كتاب الأمالىاش روايت كرده است: در مسجد، على عليه السلام كنار عمر نشست و در كنار او چند نفر ديگر هم بودند. چون برخاست، كسى نام او را برد و به او نسبت خودْبزرگ بينى و خودپسندى داد. عمر گفت: مانند اويى، حق دارد كه بزرگى كند. به خدا سوگند، اگر شمشير او نبود، ستون خيمه اسلام، راست نمى شد. افزون بر آن، او داناترين قاضى امّت و سابقه دارترين و شرافتمندترين فرد اين امّت است. گوينده آن سخن گفت: اى امير مؤمنان! پس چرا خلافت را از او دريغ داشتيد؟ عمر گفت: او را به خاطر جوانى اش و نيز محبّتش (گرايشش) به بنى عبد المطّلب، ناپسند داشتيم».

تاريخ دمشقـ به نقل از ابن عبّاس ـ: هنگامى كه در يكى از راه هاى مدينه، دست در دست عمر مى رفتيم، به من گفت: اى ابن عبّاس! بى گمان، سَرور تو (على) را مظلوم مى دانم. گفتم: اى امير مؤمنان! پس، حقِّ به ستم بُرده شده اش را به او باز گردان. دستش را از دستم بيرون كشيد و زير لب، چيزى گفت و از من دور شد. سپس ايستاد تا به او رسيدم و به من گفت: اى ابن عبّاس! بى گمان، مردم، سَرور تو را كوچك دانستند! گفتم: به خدا سوگند، پيامبر خدا، هنگامى كه او را روانه كرد و به وى فرمان داد كه [آيات] برائت را از ابو بكر بگيرد و بر مردم بخوانَد، او را كم سن و سال نشمارْد. پس عمر، ساكت شد.

محاضرات الاُدباءـ به نقل از ابن عبّاس ـ: شبى با عمر بن خطّاب، راه مى پيموديم و عمر بر استر و من بر اسب بودم. عمر، آيه اى خواند كه در آن، يادى از على بن ابى طالب عليه السلام بود. پس گفت: هان! اى زادگان عبد المطّلب! در ميان شما، على از من و ابو بكر به اين امر، سزاوارتر بود. پيش خود گفتم: خداوند از من نگذرد، اگر از او بگذرم. گفتم: اى امير مؤمنان! تو اين را مى گويى، در حالى كه تو و يارت، بر اين كار پريديد و مانع ما گشتيد [و حكومت را از دستمان در آورديد]، نه مردم! [عمر] گفت: اى زادگان عبد المطّلب! دور شويد. [بدانيد كه]شما، تحت امر عمر بن خطّاب هستيد. پس، كمى عقب كشيدم و او لحظه اى جلو افتاد و گفت: بيا. نمى روم، و گفت: سخنت را دوباره برايم بگو. گفتم: از چيزى ياد كردى و من هم پاسخش را دادم و اگر ساكت مى ماندى، ساكت مى مانديم. گفت: به خدا سوگند، آنچه كرديم، از سر دشمنى نبود؛ بلكه او را كوچك دانستيم و ترسيديم كه عرب و قريش، بر او اتّفاق نكنند، از آن رو كه خونشان را ريخته بود. خواستم بگويم: پيامبر خدا او را مى فرستاد تا سركردگان دشمن را از پاى در آورَد و او را كوچك نمى دانست و تو و يارت او را كوچك مى شمريد، كه گفت: ناگزير، همان گونه كه مى بينى، به خدا سوگند، ما بدون او تصميمى نمى گيريم و تا از او اجازه نگيريم، كارى نمى كنيم.

أخبار الدولة العبّاسيّة:عمر به عبد اللّه بن عبّاس گفت: آيا مى دانى چه چيزْ مردم را باز داشت كه اين كار را به پسر عمويت بسپارند؟ گفت: نمى دانم. عمر گفت: به سبب كمى سن و جوان بودنش بود. ابن عبّاس گفت: در جنگ بدر، [على عليه السلام] كم سن ترينِ مسلمانان بود. او را در سختى ها پيش مى اندازند و در امامت، عقب مى زنند! ابو عمر و احمد بن عبد اللّه براى ما [اين گونه]خوانده و به راويان پيشين چنين نسبت داده اند كه: عمر از كنار على عليه السلام گذشت و على عليه السلام با مردم از پيامبر خدا سخن مى گفت. على عليه السلام فرمود: «اى امير مؤمنان! به كجا؟». گفت: مى خواهم به باغم بروم. فرمود:«آيا ابن عبّاس را همراهت كنم [تا تنها نباشى]؟». عمر گفت: آن گاه، تو بدون او تنها مى مانى. على عليه السلام فرمود: «من، تو را بر خود، مقدّم مى دارم. اى ابن عبّاس! برخيز و با او هم صحبت شو». پس برخاست و با او به راه افتاد. پس، عمر [به عبداللّه بن عبّاس] گفت: اين يار شما، چه با كمال است، اگر نبود.! عبد اللّه گفت: اگر چه چيز نبود؟ عمر گفت: اگر كمى سنّش و دل بستگى به خاندانش و [نيز]دشمنى قريش با او نبود. عبد اللّه بن عبّاس گفت: آيا اجازه پاسخ دادن به من مى دهى؟ عمر گفت: پاسخ ده. گفت: امّا [در مورد]كمى سنّش: كسى كه خداوند، وى را براى پيامبرش برادر و براى مسلمانانْ ولى قرار داد، كوچك شمرده نمى شود. و امّا دل بستگى اش به خاندانش: سرپرست كارى نشد كه [در آن،] خاندانش را بر رضايت خداوندْ مقدّم بدارد. و امّا دشمنى قريش با او: از چه كسى انتقام مى گيرند؟ از خدا، هنگامى كه پيامبرى در ميانشان بر انگيخت؟ يا از پيامبرش، هنگامى كه پيام را رساند؟ يا از على كه در راه خدا با آنان جنگيد؟ عمر گفت: اى ابن عبّاس! تو از دريا بر مى گيرى و از صخره مى تراشى.