حدیث دربارهآرامش جان

عنه صلى الله عليه و آلهـ لَمّا سُئِلَ عَنِ البِرِّ وَالإِثمِ ـ: البِرُّ حُسنُ الخُلُقِ، وَالإِثمُ ما حاكَ في صَدرِكَ وكَرِهتَ أن يَطَّلِعَ عَلَيهِ النّاسُ. ۱

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ چون از ايشان پرسيدند: نيكى و گناه چيست؟ ـ: نيكى، خوشرفتارى است؛ و گناه، آن است كه در سينه ات اضطرابْ پديد آورد و خوش نداشته باشى كه مردم از آن آگاه شوند.

۱.صحيح مسلم: 4 / 1980 / 14، سنن الترمذي: 4 / 597 / 2389، سنن الدارمي: 2 / 778 / 2687 وفيه «يعلمه» بدل «يطّلع عليه» وفيهما «نفسك» بدل «صدرك»، المستدرك على الصحيحين: 2 / 17 / 2172 كلّها عن نوّاس بن سمعان، كنز العمّال: 3 / 7 / 5163.

کلیدواژه‌ها حکمت نامه پیامبر اعظم در یک نگاه حکمت های مربوط به جهان و انسان خیر شناخت خیر +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:آنچه تو را به ترديد مى افكند، وا گذار و به سوى چيزى رو كن كه در تو ترديد نمى انگيزد؛ چرا كه نيكى، [مايه] اطمينان و آرامش است و بدى، [موجب اضطراب و] ترديد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيكى، آن است كه جان با آن آرام گيرد و دل با آن اطمينان يابد؛ و گناه آن است كه در درون، اضطراب پديد آورد و در سينه، ترديد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نيكى، آن است كه سينه ات براى آن گشاده شود و گناه، آن است كه در دلت اضطراب ايجاد كند، هر چند مردم [بر خلاف آنچه دلت مى فهمد،] اظهارنظر كنند.

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو اُمامه ـ: كسى از پيامبر خدا پرسيد: گناه چيست؟ فرمود: «آن گاه كه چيزى در سينه ات اضطراب ايجاد كرد، آن را وا گذار».

مسند ابن حنبلـ به نقل از ابو ثعلبه خشنى ـ: به پيامبر خدا گفتم: اى پيامبر خدا! مرا از آنچه بر من حلال و حرام است، آگاه ساز. پيامبر صلى الله عليه و آلهنفس عميقى كشيد و به دقّت نگريست و فرمود: «نيكى، آن است كه دل با آن آرام گيرد و قلب با آن اطمينان يابد؛ و گناه، آن است كه جان به آن آرام نشود و قلب با آن اطمينان نيابد، هر چند فتوادهندگانْ تو را [بر خلاف آنچه احساس مى كنى،]فتوا دهند».

الزهدـ به نقل از عبد الرحمان بن معاوية بن حُديج ـ: مردى از پيامبر خدا پرسيد: چه چيز بر من حلال و چه چيز بر من حرام است؟ پيامبر خدا سكوت كرد. وى سؤال خود را سه بار تكرار كرد. پيامبر صلى الله عليه و آله در هر سه بار، سكوت نمود و آن گاه فرمود: «سؤال كننده چه كسى بود؟». گفتم: من، اى پيامبر خدا! پيامبر صلى الله عليه و آله، در حالى كه با دو انگشت خود تلنگر مى زد، فرمود: «آنچه را دلت ناشايسته مى بيند، وا گذار».

المعجم الكبيرـ به نقل از واثلة بن اسقع ـ: در مسجد خَيْف به چشم پيامبر صلى الله عليه و آلهديده شدم. يارانش به من گفتند: اى واثله! از جلوى چشم پيامبر دور شو! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «وا گذاريدش؛ آمده است تا بپرسد». نزديك ايشان شدم و گفتم: پدر و مادرم فدايت، اى پيامبر خدا! به ما دستورى بده كه پس از تو به آن عمل كنيم. فرمود: «دلت يارى ات كند». گفتم: چگونه ممكن است؟ فرمود: «آنچه تو را به ترديد مى افكند، وا گذار و آنچه تو را به شك نمى افكند، انجام بده، هر چند فتوادهندگان، [بر خلاف آنچه مى فهمى،] رأى دهند». گفتم: اين را از كجا بدانم؟ فرمود: «[براى اين كار،] دستت را روى دلت مى گذارى؛ چرا كه قلب، در برابر حلال، آرامش مى يابد؛ ولى براى حرام، آرام نمى شود. همانا مسلمانِ پرهيزگار، گناه كوچك را رها مى كند تا مبادا به گناه بزرگ دچار شود».

مسند ابن حنبلـ به نقل از وابصة بن معبد ـ: خدمت پيامبر خدا رفتم و مى خواستم هيچ نيك و بدى را وا نگذارم، مگر آن كه از ايشان پرسيده باشم. گروهى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله بودند. در حالى كه از ميان مردم رد مى شدم، به سوى ايشان رفتم. مردم گفتند: اى وابصه! دور شو و جلوى پيامبر خدا ميا. گفتم: من وابصه ام. بگذاريد به ايشان نزديك شوم. او از همه مردم برايم محبوب تر است كه نزديكش شوم. پيامبر صلى الله عليه و آله به من فرمود: «نزديك بيا، وابصه! نزديك بيا، وابصه!». به ايشان نزديك گشتم، تا حدّى كه با او زانو به زانو شدم. فرمود: «آيا خبر بدهم كه آمده اى چه بپرسى، يا خودت مى پرسى؟». گفتم: اى پيامبر خدا! بفرماييد. ايشان سه انگشت خود را گِرد آورد و به سينه من تلنگر مى زد و مى فرمود: «اى وابصه! از دلت بپرس. نيكى، آن است كه دل و جانت با آن آرام مى گيرد و گناه، آن است كه در دلت اضطراب ايجاد مى كند و در سينه ات ترديد پديد مى آورد. [آن را وا گذار،] هر چند مردم [بر خلاف آنچه دلت مى فهمد،]اظهار نظر كنند».