آفرينش خرد و نادانى

پيامبر صلى الله عليه و آله:خداوند تبارك و تعالى، خرد را از نور ذخيره شده و پنهان در علم پيشين خود، آفريد؛ دانشى كه هيچ پيامبر مرسل و فرشته مقرّبى بر آن آگاهى نيافت.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خرد، نخستين آفريده خداوند سبحان است.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خداوند، خرد را آفريد؛ سپس او را به سخن آورد و او پاسخ داد. آن گاه خداوند فرمود: سوگند به عزّت و جلالم كه آفريده اى دوست داشتنى تر از تو نيافريدم؛ به وسيله تو مى گيرم و مى بخشم. به جلالم سوگند كه تو [خرد]را در هر كه دوست بدارم، كامل سازم و در هر كس كه مبغوض بدارم، ناقص بگذارم.

امام على عليه السلام:خداوند عزّوجلّ، در نهاد فرشتگانْ خردى بدون شهوت، نهاد و در چارپايان، شهوتى بدون خرد آفريد؛ امّا در آدميان، خرد و شهوت را با هم نهاد. پس هر آن كس خردش بر شهوتش پيروز گردد، از فرشتگان برتر است و هر آن كس كه شهوتش بر خردش غالب گردد، از چارپايانْ پست تر است.

امام صادق عليه السلام:خداوند، خرد را كه نخستين آفريده روحانى او در سمت راست عرش خود است، از نور خود آفريد. آن گاه بدو گفت: «پشت كن». او نيز پشت كرد. پس فرمود: «روى آور». خرد نيز روى آورد. پس از آن، خداوندِ تبارك و تعالى فرمود: تو را آفريده اى بزرگ آفريدم و بر تمام آفريده هايم ارجمند داشتم. پس از آن، جهل و نادانى را از درياى شور و تاريكْ خلق كرد و بدان فرمود: «پشت كن». او نيز پشت كرد. پس فرمود: «روى آور». پس او رو نياورد. آنگاه به جهل فرمود: «گردنكشى كردى». پس او را لعنت كرد.

امام صادق عليه السلامـ در تفسير آيه «فألهما فجورها وتقواها» ـ: [خداوند] براى عقل روشن ساخت چه كارى انجام دهد و از چه چيزى دورى گزيند.

امام صادق عليه السلامـ در تفسير آيه «ونفس وما سوّاها» ـ: [خداوند] نفس آدمى را آفريد و صورت داد؛ ـ و در تفسير آيه «فالهما فجورها وتقواها» فرمود ـ: [خداوند،] به نفس، خوبى ها و بدى ها را شناساند و الهام كرد. آن گاه مخيّرش كرد و او برگزيد.