حدیث دربارهويژگيهاى نادانان

خردگرایی در قرآن و حدیث، ص ۳۰۴، ح ۹۷۶

امام علی علیه‌السلام

ويژگيهاى نادانان

عنه عليه السلام:رَأيُ الجاهِلِ يُردي.

امام على عليه السلام:انديشه و رأى نادان، نابود گرداند.

کلیدواژه‌ها نادانی یاد کردن و فراموش کردن خدا آفت های یاد خدا نشانه های نادانی +1 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

پيامبر صلى الله عليه و آله:پروردگارت را اطاعت كن تا خردمند ناميده شوى، و او را نافرمانى مكن كه نادان ناميده شوى.

پيامبر صلى الله عليه و آله:نادان كسى است كه نافرمانى خدا كند، گرچه زيبا چهره و [داراى] موقعيتى بزرگ باشد.

پيامبر صلى الله عليه و آلهـ در پاسخ كسى كه از خُلق و خوى نادان پرسيده بود ـ: اگر با او همنشين شوى، تو را خسته كند و اگر از او كناره گيرى كنى، تو را دشنام دهد، اگر چيزى به تو بخشد، منّت گذارد و اگر چيزى را به او ببخشى، ناسپاسى كند؛ اگر رازى در اختيارش گذارى، خيانت كند، و اگر رازى در اختيار تو نهد، تو را [به افشاى آن] متّهم سازد؛ اگر بى نياز شود، ناسپاسى كند، و سرسخت و خشن باشد، و اگر تنگدست شود، بى پروا نعمتهاى خدا را انكار كند؛ اگر شاد باشد، زياده روى كند و طغيان ورزد، و اگر غمين باشد، نااميد گردد؛ اگر بخندد، قهقهه زند واگر گريه كند، درهم شكسته شود؛ خود را داخل نيكان مى كند، با آنكه خدا را دوست نمى دارد و در رفتارش او را نمى يابد؛ از خداوند، حيا نكند و به ياد او نباشد؛ اگر او را خشنود كنى، تو را بستايد و آنچه از خوبى ها در تو نيست، به تو نسبت دهد، و اگر ناراضى باشد، ستايش نكند و آنچه از بدى در تو نيست، به تو نسبت دهد؛ اين روش نادان است.

پيامبر صلى الله عليه و آله:دنيا سراى كسى است كه سرا ندارد، و ثروت كسى است كه ثروت ندارد، و براى دنيا گردآورى كند، آنكه خردمند نيست. شهوتهاى دنيايى را طلب كند، آنكه فهميده نيست، و براى دنيا دشمنى كند، آنكه عالِم نيست، و براى دنيا حسادت ورزد، آنكه فهم ندارد، و براى دنيا تلاش كند، آنكه اهل يقين نيست.

پيامبر صلى الله عليه و آله:ويژگى نادان آن است كه بر كسى كه با او رفت وآمد دارد، ستم مى كند؛ بر زيردستان، تجاوز روا مى دارد؛ در برابر بالادستان، گردنكشى مى كند؛ سخن او بدون انديشه است؛ اگر سخن گويد، گناه كند و اگر خاموش باشد، غفلت ورزد؛ اگر فتنه و بحرانى برايش پيش آيد، به سويش بشتابد و به دست آن هلاك شود؛ و اگر فضيلتى را ببيند، از آن رو گرداند و كُند شود؛ از گناهان گذشته اش هراس ندارد و در باقى مانده عمر، از گناهان دست نكشد؛ در كار نيك سُستى كند و كناره گيرد؛ و بر خوبى هايى كه از دستش رفته يا آنها را ضايع گردانده، اندوهگين نباشد. اينها ده خصلت از ويژگى هاى نادان است كه از نعمت خرد، محروم است.

پيامبر صلى الله عليه و آله:شش خصلت در نادان يافت شود: خشم بدون [زمينه] بدى، سخنِ بيهوده، بخشش در غير جايگاهش، آشكار ساختن رازها، اعتماد به هر كس، و دوستش را از دشمنش باز نشناسد.

پيامبر صلى الله عليه و آله:نادان تنها بدى ها را آشكار كند، گرچه در ميان مردمان، دور انديش و خوش محضر باشد.

امام على عليه السلام:بر خداوند جرأت نكند، مگر نادان بدبخت.