حدیث دربارهويژگيهاى نادانان

عنه صلى الله عليه و آله:صِفَةُ الجاهِلِ: أن يَظلِمَ مَن خالَطَهُ، ويَتَعَدّى عَلى مَن هُوَ دونَهُ، ويَتَطاوَلَ عَلى مَن هُوَ فَوقَهُ، كَلامُهُ بِغَيرِ تَدَبُّرٍ، إن تَكَلَّمَ أثِمَ، وإن سَكَتَ سَها، وإن عَرَضَت لَهُ فِتنَةٌ سارَعَ إلَيها فَأَردَتهُ، وإن رَأى فَضيلَةً أعرَضَ وأبطَأَ عَنها، لا يَخافُ ذُنوبَهُ القَديمَةَ ولا يَرتَدِعُ فيما بَقِيَ مِن عُمُرِهِ مِنَ الذُّنوبِ، يَتَوانى عَنِ البِرِّ ويُبطِئُ عَنهُ، غَيرُ مُكتَرِثٍ لِما فاتَهُ مِن ذلِكَ أو ضَيَّعَهُ. فَتِلكَ عَشرُ خِصالٍ مِن صِفَةِ الجاهِلِ الَّذي حُرِمَ العَقلَ ۱.
پيامبر صلى الله عليه و آله:ويژگى نادان آن است كه بر كسى كه با او رفت وآمد دارد، ستم مى كند؛ بر زيردستان، تجاوز روا مى دارد؛ در برابر بالادستان، گردنكشى مى كند؛ سخن او بدون انديشه است؛ اگر سخن گويد، گناه كند و اگر خاموش باشد، غفلت ورزد؛ اگر فتنه و بحرانى برايش پيش آيد، به سويش بشتابد و به دست آن هلاك شود؛ و اگر فضيلتى را ببيند، از آن رو گرداند و كُند شود؛ از گناهان گذشته اش هراس ندارد و در باقى مانده عمر، از گناهان دست نكشد؛ در كار نيك سُستى كند و كناره گيرد؛ و بر خوبى هايى كه از دستش رفته يا آنها را ضايع گردانده، اندوهگين نباشد. اينها ده خصلت از ويژگى هاى نادان است كه از نعمت خرد، محروم است.
۱.تحف العقول: 29.

احادیث دیگر این موضوع

۸
پيامبر صلى الله عليه و آلهـ در پاسخ كسى كه از خُلق و خوى نادان پرسيده بود ـ: اگر با او همنشين شوى، تو را خسته كند و اگر از او كناره گيرى كنى، تو را دشنام دهد، اگر چيزى به تو بخشد، منّت گذارد و اگر چيزى را به او ببخشى، ناسپاسى كند؛ اگر رازى در اختيارش گذارى، خيانت كند، و اگر رازى در اختيار تو نهد، تو را [به افشاى آن] متّهم سازد؛ اگر بى نياز شود، ناسپاسى كند، و سرسخت و خشن باشد، و اگر تنگدست شود، بى پروا نعمتهاى خدا را انكار كند؛ اگر شاد باشد، زياده روى كند و طغيان ورزد، و اگر غمين باشد، نااميد گردد؛ اگر بخندد، قهقهه زند واگر گريه كند، درهم شكسته شود؛ خود را داخل نيكان مى كند، با آنكه خدا را دوست نمى دارد و در رفتارش او را نمى يابد؛ از خداوند، حيا نكند و به ياد او نباشد؛ اگر او را خشنود كنى، تو را بستايد و آنچه از خوبى ها در تو نيست، به تو نسبت دهد، و اگر ناراضى باشد، ستايش نكند و آنچه از بدى در تو نيست، به تو نسبت دهد؛ اين روش نادان است.