حدیث دربارهنشانه هاى كمال عقل

خردگرایی در قرآن و حدیث، ص ۲۰۴، ح ۶۰۷

امام علی علیه‌السلام

نشانه هاى كمال عقل

عنه عليه السلام:بِتَركِ ما لا يَعنيكَ يَتِمُّ لَكَ العَقلُ ۱.

امام على عليه السلام:با كنار نهادن كارهاى بى سود، خردت كمال يابد.

۱.(690 ـ) غرر الحكم: 7202، 2006، 6375، 4464، 4291.

کلیدواژه‌ها بهشت نام های بهشت خرد عوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

پيامبر صلى الله عليه و آله:خرد، سه قسمت شده است. هر كس كه اين سه جزء در او باشد، عقلش كامل است و هر كه در او هيچ نباشد، خردمند نيست: شناختى نيكو از خداوند عزّوجلّ، پيروى نيكو از او، و پايدارى شايسته بر فرمانش.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خداوند با چيزى شايسته تر از عقل، عبادت نشد و مؤمن خردمند نيست، مگر آنكه ده فضيلت در او جمع شود: خوبى از او اميد رود و بدى از او انتظار نرود؛ خوبى كم ديگران را زياد شمرد و خوبى هاى بسيار خود را كم شمرد؛ در سراسر زندگى اش از دانش طلبى خسته نگردد؛ از رفت و آمد نيازمندان نزد خود، دلتنگ نشود؛ خوارى نزد او دوست داشتنى تر از عزّت است و فقر را بهتر از ثروتمندى دوست مى دارد؛ بهره او از دنيا تنها اندكى غذاست؛ و امّا دهم و چيست دهم؟ كسى را نبيند، جز آنكه گويد: او از من بهتر و پارساتر است. همانا مردمان دو دسته اند: دسته اى كه از او بهتر و پارساترند و دسته اى ديگر، بدتر از او و پايين تر از وى اند. پس هنگامى كه بهتر و پارساتر از خود را ديده باشد، در برابر او فروتنى كند تا به او برسد و هنگامى كه بدتر و پايين تر از خود را ديده باشد، گويد: شايد خوبى اش پنهان است و بدى اش آشكار، و شايد پايان كارش به خير و خوبى ختم شود. هرگاه چنين كند، عظمتش افزايش يابد و سرور مردمان زمانش شود.

امام على عليه السلام:خداوند با چيزى برتر از خرد عبادت نشد، و عقل كسى كامل نشود، مگر در او خصلتهايى باشد: گمراهى و بدى از او انتظار نمى رود، و رشد و خوبى در او اميد مى رود؛ زيادى ثروتش را مى بخشد و زيادى سخن خود را نگه مى دارد؛ بهره او از دنيا تنها اندكى غذاست؛ در طول زندگى از دانش سير نشود؛ خوارى با خداوند بودن را از عزّت با ديگران بودن، بيشتر دوست مى دارد؛ فروتنى نزد او دوست داشتنى تر از شرف و بزرگى است؛ خوبىِ كم ديگران را بسيار شمرد و خوبى بسيار خود را كم مى شمرد؛ همه مردم را از خودش بهتر داند و خود را بدتر از همه مى داند، و اين، مهمترين خصلت است.

امام على عليه السلام:از كمال خردمندى ات آن است كه با خردتْ خود را استوار دارى.

امام على عليه السلام:آنكه عقلش نيرومند باشد، بسيار عبرت آموزد.

امام على عليه السلام:آنكه عقلش كامل باشد، رفتار و نگاهش به دين، نيكو شود.

امام على عليه السلامـ در حكمتهاى منسوب به ايشان ـ: انسان خردمند، مانند جسم سخت و پُر است، به كُندى داغ شود و حرارتش در زمانى طولانى تر از ميان رود.

امام على عليه السلام:آنكه عقلش كامل باشد، شهوتها را سبك شمارد.