حدیث دربارهالف) دانش و حكمت

خردگرایی در قرآن و حدیث، ص ۱۳۰، ح ۲۷۹

امام علی علیه‌السلام

الف) دانش و حكمت

عنه عليه السلام:العَقلُ أصلُ العِلمِ وداعِيَةُ الفَهمِ ۱.

امام على عليه السلام:خرد، پايه دانش و دعوت كننده به فهم است.

۱.غرر الحكم: 1959 و473 وفيه «العقل داعي الفهم».

کلیدواژه‌ها بهشت نام های بهشت خرد عوامل بهشتی شدن +2 مورد دیگر

احادیث دیگر این موضوع

۸

سليمان بن خالد:از امام صادق عليه السلام درباره آيه «هر كه به او حكمت عطا شود، خير فراوان نصيبش شده است» سؤال كردم. فرمود: «حكمت، همان شناخت و فقيه شدن در دين است. هر كس از شما كه فقيه گردد، او حكيم است».

امام كاظم عليه السلامـ در سفارش به هشام بن حكم ـ: اى هشام! خداوند متعال در كتابش فرموده است: «قطعا در اين [عقوبتها] براى هر صاحبدل و حق نيوشى كه خود به گواهى ايستد، عبرتى است» ؛ يعنى [براى] كسى كه خرد دارد؛ و فرموده است: «و به راستى، لقمان را حكمت داديم» . فرمود: «يعنى فهم و خرد [داديم]». اى هشام! خداوند، پيامبران و رسولانش را مبعوث نكرد؛ مگر بدان جهت كه از خداوند دركى پيدا كنند. بهترين كسانى كه دعوتِ پيامبران را پاسخ گفتند، آنانى هستند كه از معرفت و شناختِ نيكويى برخوردارند؛ و كسانى داناتر به دستوراها و شئون الهى اند كه از خردى نيكوتر بهره مندند؛ و آنانى كه از خردى كاملتر برخوردار باشند، به جايگاهى برجسته تر در دنيا و آخرت دست خواهند يافت. اى هشام! چگونه كارهايت نزد خداوند پاكيزه باشد و رشد كند، با آنكه دلت از شئون الهى، دورى جُسته و با پيروى از هواها او را بر عقلت پيروز كرده اى. اى هشام! حق براى فرمانبرى از خداوند است و رستگارى، تنها در گرو پيروى است، و پيروى، جز با دانش حاصل نگردد، و دانش با آموختن به دست آيد، و آموختن، به عقل گره مى خورد. دانش را بايد از عالم ربّانى آموخت و شناخت آن با عقل است. كسى كه از خداوند دركى ندارد، از او نخواهد ترسيد؛ و آنكه از خداوند، معرفت و شناختى به دست نياورد، دلش در گرو معرفتى استوار كه حقيقتِ آن را بيابد، نخواهد شد و از چنين معرفتى بهره مند نخواهد گشت؛ مگر آنكه سخنش كارش را تصديق كند و درونش با آشكارش موافق باشد؛ چرا كه خداوند مبارك نام، ظاهر را نشانه باطن پنهان و سخنگوى آن قرار داد.

امام كاظم عليه السلامـ در سفارشى به هشام ـ: اى هشام! به درستى كه خرد، همراه دانش است؛ [چنانكه] خداوند فرمود: «اين مَثَلها را براى مردم مى زنيم و جز دانشوران، آن را در نيابند».

امام على عليه السلام:خرد و دانش، همپاى يكديگرند و به يك رَسَن بسته اند؛ از هم جدا نشوند و ستيز نكنند.

پيامبر صلى الله عليه و آله:خرد، بازدارنده از نادانى است و نفس به سان پليدترين چهارپاست كه اگر مهار نگردد، سرگردان شود. پس خرد، مهار نادانى است.

امام على عليه السلام:آنكه خردمند شود، آگاه گردد.

امام على عليه السلام:با عقلها قله دانشها به دست آيد.

امام على عليه السلام:خرد، وسيله حركت دانش و دانش، وسيله حركت بردبارى است.