كلّياتى درباره آدابِ معامله

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس فروش و خريد مى كند، بايد از پنج خصلت به دور باشد، وگرنه هرگز نبايد بفروشد و بخرد: رباخوارى، سوگند خوردن، عيب پوشى، بازارگرمى به هنگام فروش، و بر سرِ مال زدن به هنگام خريد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:همانا پاكيزه ترين پيشه، پيشه بازرگانانى است كه چون سخن گويند، لب به دروغ نمى گشايند؛ هر گاه امين شمرده شوند، خيانت نمى ورزند؛ زمانى كه وعده دهند، پيمان نمى شكنند؛ چون بخرند، بر سرِ مال نمى زنند؛ چون بفروشند، بازارگرمى نمى كنند؛ هر گاه مديون شوند، [در پرداخت دين] امروز و فردا نمى كنند؛ و هر گاه طلبكار شدند، [بر بدهكار]تنگ نمى گيرند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس چهار ويژگى داشته باشد، كسب و كارش پاكيزه است: به هنگام خريد، بر سرِ مال نزند؛ به هنگام فروش، بازارگرمى نكند؛ عيب را نپوشاند؛ و در ميانه اين كارها سوگند نخورَد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:ساكن شهر يا روستا نبايد به باديه نشين چيزى بفروشد. ۲ بگذاريد تا خداوند، روزى برخى از مردم را به دست برخى ديگر دهد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سواران، خريد و فروش نكنند؛ هيچ يك از شما بر معامله ديگرى در نيايد؛ قيمت كالا را در رقابت با هم بالا نبريد؛ ساكن شهر يا روستا براى باديه نشين، چيزى نفروشد؛ به هنگام فروش شتر يا گوسفند، شير را در پستان وى گِرد نياوريد [تا مشترى فريفته نشود]، كه هر كس چنين حيوانى را بخرد، بعد از اين كه آن را دوشيد، مختار است كه يكى از اين دو كار را بكند: اگر پسنديد، آن را نگاه دارد؛ و اگر نپسنديد، بازش گردانَد و يك من خرما بدهد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس، چيزى عيبدار را بفروشد و عيبش را نگويد، همواره در عذاب خداست و فرشتگان، پيوسته لعنتش مى كنند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مسلمان، برادرِ مسلمان است و براى مسلمان، سزاوار نيست كه به برادرش چيزى معيوب بفروشد و عيبش را به وى نگويد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اين كه فروشنده، عيب آنچه را مى فروشد پنهان كند، فريبكارى است. بر مسلمان روا نيست كه به برادرش چيزى بفروشد كه عيبش را مى داند، مگر اين كه آن عيب را به مشترى بنمايانَد؛ و [نيز] بر غيرِ فروشنده روا نيست كه اگر آن عيب را مى داند و مى بيند كه مشترى نادانسته آن چيز را مى خرد، عيب را به او نگويد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:اى مردم! [اينها را] به خاطر بسپاريد: احتكار نكنيد، در رقابت با يكديگر، قيمت را بالا نبريد، و كالا را [با بازارگرمى]عرضه نكنيد.

صحيح البخارىـ به نقل از ابو هريره ـ: پيامبر خدا، نهى فرمود كه ساكن شهر يا روستا، به باديه نشين چيزى بفروشد و [فرمود:] «در رقابت با يكديگر، قيمت را بالا نبريد؛ و كسى بر معامله برادر [مسلمان]خود در نيايد».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:فريفته شده [در معامله]، نه ستوده است و نه پاداش دارد.