كسى كه دعايش مستجاب نمى شود
11 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:خَمسَةٌ لا يُستَجابُ لَهُم: رَجُلٌ جَعَلَ اللّهُ بِيَدِهِ طَلاقَ امرَأَتِهِ فَهِيَ تُؤذيهِ وعِندَهُ ما يُعطيها، ولَم يُخَلِّ سَبيلَها، ورَجُلٌ أبَقَ مَملوكُهُ ثَلاثَ مَرّاتٍ ولَم يَبِعهُ، ورَجُلٌ مَرَّ بِحائِطٍ مائِلٍ وهُوَ يُقبِلُ إلَيهِ ولَم يُسرِعِ المَشيَ حَتّى سَقَطَ عَلَيهِ، ورَجُلٌ أقرَضَ رَجُلاً مالاً فَلَم يُشهِد عَلَيهِ، ورَجُلٌ جَلَسَ في بَيتِهِ وقالَ: اللّهُمَّ ارزُقني ولَم يَطلُب. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دعاى پنج كس مستجاب نمى شود: مردى كه خداوند، طلاق زنش را در اختيار او قرار داده است و زنش او را مى آزارد و او [آن مقدار]دارد كه مهريه اش را بدهد، امّا طلاقش نمى دهد [و به نفرين روى مى آورد]؛ مردى كه غلامش سه بار گريخته، امّا او را نفروخته است؛ مردى كه از كنار ديوار كجى بگذرد و تند رد نشود تا ديوار بر او فرود آيد؛ مردى كه پولى به كسى قرض دهد و بر آن گواه نگيرد؛ مردى كه در خانه اش بنشيند و بگويد: «بار خدايا! مرا روزى ده» و در طلب آن بر نيايد.
۱.الخصال: ص 299 ح 71 عن محمّد بن حمّاد الحارثي عن الإمام الصادق عليه السلام، بحار الأنوار: ج 93 ص 356 ح 10.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سه كس اند كه خدا را مى خوانند و پاسخ نمى گيرند: مردى كه همسر بدى دارد و طلاقش نمى دهد؛ مردى كه [از كسى] پولى طلبكار است و بر آن گواه نگرفته است؛ و مردى كه مالَش را به شخص نادان سپرده است، در حالى كه خداوند عز و جل فرموده است: «و اموالتان را به نادانان ندهيد» .
عنه صلى الله عليه و آله:مَن لَم يَطلُب طُعمَهُ فَلا عَلَيهِ أن لا يُكثِرَ الدُّعاءَ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:كسى كه دنبال روزى اش نمى رود، بر او گناهى نيست كه بسيار دعا نكند. ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:من بيزارم از آن مردى كه دهان خود را به سوى پروردگارش بگشايد و بگويد: «به من روزى ده» و در طلب روزى برنيايد.
الكافي عن عليّ بن عبدالعزيز:قالَ لي أبو عَبدِ اللّهِ عليه السلام: ما فَعَلَ عُمَرُ بنُ مُسلِمٍ؟
قُلتُ: جُعِلتُ فِداكَ! أقبَلَ عَلَى العِبادَةِ، وتَرَكَ التِّجارَةَ.
فَقالَ: وَيحَهُ! أما عَلِمَ أنَّ تارِكَ الطَّلَبِ لا يُستَجابُ لَهُ؟ إنَّ قَوما مِن أصحابِ رَسولِ اللّهِ صلى الله عليه و آله لَمّا نَزَلَت: «وَ مَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ» ۱ أغلَقُوا الأَبوابَ وأقبَلوا عَلَى العِبادَةِ، وقالوا: قَد كُفينا.
فَبَلَغَ ذلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه و آله فَأَرسَلَ إلَيهِم، فَقالَ: ما حَمَلَكُم عَلى ما صَنَعتُم؟ قالوا: يا رَسولَ اللّهِ، تُكُفِّلَ لَنا بِأَرزاقِنا، فَأَقبَلنا عَلَى العِبادَةِ.
فَقالَ: إنَّهُ مَن فَعَلَ ذلِكَ لَم
الكافىـ به نقل از على بن عبد العزيز ـ: امام صادق عليه السلام به من فرمود: «عمر بن مسلم، چه مى كند؟».
گفتم: فدايت شوم! به عبادت رو آورده و كسب و تجارت را رها كرده است.
فرمود: «واى از او! مگر نمى داند كه هر كس طلب روزى را وا نهد، دعايش مستجاب نمى شود؟ گروهى از ياران پيامبر خدا، وقتى آياتِ «و هر كس از خدا پروا كند، خداوند، برايش راه خروجى قرار مى دهد و او را از جايى كه گمان نمى برَد، روزى مى رساند» نازل شد، درها [ى دكان هايشان]را بستند و به عبادت روى آوردند و گفتند: روزى مان مى رسد.
اين خبر به پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد. ايشان در پى آنان فرستاد و فرمود: چه باعث شد كه به اين كار دست بزنيد؟.
گفتند: اى پيامبر خدا! روزى ما، برايمان تضمين شده است. از اين رو، به عبادت روى آورديم.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سه كس اند كه پروردگارت عز و جل دعايشان را اجابت نمى كند: مردى كه در خانه اى ويرانه فرود آيد؛ مردى كه در گذرگاه فرود آيد؛ و مردى كه چارپايش را رها سازد [و نبندد]و سپس دعا كند كه خداوند آن را نگه دارد.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن زَوَّجَ كَريمَتَهُ بِفاسِقٍ، نَزَلَ عَلَيهِ كُلَّ يَومٍ ألفُ لَعنَةٍ، ولا يَصعَدُ لَهُ عَمَلٌ إلَى السَّماءِ، ولا يُستَجابُ لَهُ دُعاؤُهُ، ولا يُقبَلُ مِنهُ صَرفٌ ولا عَدلٌ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس دخترش را به مردى فاسق شوهر دهد، روزى هزار لعنت بر او فرود مى آيد و هيچ عملى از او به آسمان بالا نمى رود و دعايش مستجاب نمى گردد و فديه و توبه اى از او پذيرفته نمى شود.
۱.إرشاد القلوب: ص 174.
عنه صلى الله عليه و آله:مَن ضَحِكَ عَلى جِنازَةٍ، أهانَهُ اللّهُ يَومَ القِيامَةِ عَلى رُؤوسِ الأَشهادِ، ولا يُستَجابُ دُعاؤُهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:هر كس به جنازه اى بخندد، روز قيامت، خداوند او را در برابر همگان خوار مى گردانَد و دعايش نيز مستجاب نمى شود.
۱.إرشاد القلوب: ص 175، بحار الأنوار: ج 81 ص 264 ح 18.
عنه صلى الله عليه و آله:لا يَقبَلُ اللّهُ دُعاءَ المُرائي، ولَا اللّاعِبِ، ولا يَقبَلُ إلَا الدُّعاءَ مِنَ الدَّعّاءِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند، دعاى رياكار و بازيگر ۲ را نمى پذيرد و دعا را جز از كسى كه بسيار دعا مى كند، قبول نمى كند.
عنه صلى الله عليه و آله:إنَّ اللّهَ عز و جل يَستَجيبُ لِلمَظلومينَ، ما لَم يَكونوا أكثَرَ مِنَ الظّالِمينَ، فَإِذا كانوا أكثَرَ مِنَ الظّالِمينَ فَلا يَستَجيبُ لَهُم. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل دعاى ستم ديدگان را مى پذيرد، مادام كه از ستمكاران بيشتر نباشند. هر گاه شمارشان از ستمكاران بيشتر باشد، ديگر دعايشان را نمى پذيرد.
۱.الفردوس: ج 1 ص 149 ح 538 عن جرير بن عبد اللّه.
عنه صلى الله عليه و آله:يَقولُ اللّهُ عز و جل: مَن لَم يَقبَل مِن عِبادِي المَيسورَ، ولَم يَدَعِ المَعسورَ، لَم اُنَفِّس كُربَتَهُ، ولَم أسمَع دُعاءَهُ، ولَم أستَجِب لَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:خداوند عز و جل مى فرمايد: «هر كه آسان را از بندگان من نپذيرد و از دشوار نگذرد، اندوه او را نمى زدايم و دعايش را نمى شنوم و اجابتش نمى كنم».
۱.الفردوس: ج 5 ص 241 ح 8072 عن أنس.