حدیث دربارهچند صفت ديگر

عنه صلى الله عليه و آلهـ في حَديثٍ لَهُ مَعَ جَبرَئيلَ عليه السلام ـ: قُلتُ: يا جَبرَئيلُ فَما تَفسيرُ الزُّهدِ؟ قالَ: الزّاهِدُ يُحِبُّ مَن يُحِبُّ خالِقُهُ، ويُبغِضُ مَن يُبغِضُ خالِقُهُ، ويَتَحَرَّجُ مِن حَلالِ الدُّنيا ولا يَلتَفِتُ إلى حَرامِها؛ فَإِنَّ حَلالَها حِسابٌ وحَرامَها عِقابٌ، ويَرحَمُ جَميعَ المُسلِمينَ كَما يَرحَمُ نَفسَهُ، ويَتَحَرَّجُ مِنَ الكَلامِ كَما يَتَحَرَّجُ مِنَ المَيتَةِ الَّتي قَدِ اشتَدَّ نَتنُها، ويَتَحَرَّجُ عَن حُطامِ الدُّنيا وزينَتِها كَما يَتَجَنَّبُ النّارَ أن تَغشاهُ، وأن يُقَصِّرَ أمَلَهُ وكَأَنَّ بَينَ عَينَيهِ أجَلَهُ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در نقل گفتگوى خود با جبرئيل عليه السلام ـ: گفتم: اى جبرئيل! معناى زهد چيست؟ گفت: «زاهد، كسى را كه آفريدگارش دوست دارد، دوست مى دارد، و كسى را كه آفريدگارش او را ناخوش دارد، ناخوش مى دارد، و از حلال دنيا مى پرهيزد و به حرام آن، توجّه نمى كند؛ زيرا حلال آن، حساب دارد و حرامش كيفر. [زاهد،]همچنان كه به خويشتن رحم مى كند، به همه مسلمانان، رحم مى كند و همان گونه كه از لاشه گنديده بسيار بدبو دورى مى كند، از سخن [بى جا] مى پرهيزد و همان گونه كه از آتش دورى مى كند كه مبادا او را فرا گيرد، از كالاى دنيا و زرق و برق آن نيز دورى مى كند. آرزويش كوتاه است، انگار كه مرگ خود را پيش چشم دارد».
۱.معاني الأخبار: ص 261 ح 1، بحار الأنوار: ج 69 ص 373 ح 19؛ كنز العمّال: ج 3 ص 208 ح 6191 نقلاً عن الديلمي عن أبي هريرة.

احادیث دیگر این موضوع

۶
پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ از سفارش هاى ايشان به على عليه السلام ـ: اى على! پيوسته آخرت را در دلت مجسّم بدار و مرگ را پيش چشمان خود، قرار ده. حضورت را در پيشگاه خداوند، فراموش مكن و از خدا ترسان باش و نعمت هاى خدا را به ياد داشته باش. از حرام هاى خدا، باز ايست، هَوَست را به دور افكن و از دودلى و طمع و آزمندى، كناره گير. فروتنى و خويشتندارى و خوش خويى و نرمگويى را در پيش بگير و پيرو سخن حق باش، از هر كه باشد. از بخل و دروغ و ريا و خودپسندى، دورى كن و نعمت خدا را كوچك مشمار و همواره، شكر آن را به جاى آور و هميشه به ياد خدا باش و در همه حال، او را ستايش گوى. از كسى كه به تو ستم كرده است، در گذر و با كسى كه از تو بُريده است، پيوند برقرار كن و به كسى كه از تو مضايقه كرده است، عطا كن. سكوتت توأم با انديشيدن باشد و گفتارت، ذكر خدا و نگاه كردنت عبرت آموختن. تا مى توانى، دوستى بوَرز و با مردم به خوبى رفتار كن و در مصائبِ سخت، صبور باش و مصيبت ها را دست كم مگير. درباره قيامت، بسيار انديشه كن و به بهشت، شوق بورز و از آتش، به خدا پناه ببر. امر به معروف و نهى از منكر كن و در راه خدا، سرزنش هيچ سرزنشگرى در تو اثر نكند. از حلال ـ هر گاه برايت فراهم شد ـ، هر اندازه كه خواستى، [بدون اسراف و تبذير] استفاده كن. به اخلاص و توكّل، چنگ در زن و گمان را رها كن و بر شالوده [ى يقين]، بنا بگذار. با حق باش، هر جا كه بود. آنچه را بر تو مشتبه مى شود، با كمك عقلت تميز بده؛ زيرا عقل، حجّت خدا بر تو و سپرده اى [الهى] در وجود توست و برايت بركت ها دارد. اينهاست نشانه هاى زهد و راه و روش آن، و عاقبت، از آنِ پرهيزگاران است.