حدیث دربارهچند صفت ديگر

مكارم الأخلاق عن أبي ذرّ:قُلتُ: يا رَسولَ اللّه، مَن أزهَدُ النّاسِ؟ فَقالَ صلى الله عليه و آله: مَن لَم يَنسَ المَقابِرَ وَالبِلى ۱، وتَرَكَ فَضلَ زينَةِ الدُّنيا، وآثَرَ ما يَبقى عَلى ما يَفنى، ولَم يَعُدَّ غَدا مِن أيّامِهِ، وعَدَّ نَفسَهُ فِي المَوتى. ۲

مكارم الأخلاقـ به نقل از ابو ذر ـ: گفتم: اى پيامبر خدا! زاهدترينِ مردم كيست؟ فرمود: «كسى كه قبرستان و پوسيده شدن را فراموش نكند؛ از مازاد زيور دنيا، چشم بپوشد؛ آنچه را كه ماندنى است، بر آنچه از بين رفتنى است، ترجيح دهد؛ فردا را از روزهاى [عمر]خود نشمارد و خويشتن را در شمارِ مردگان به حساب آورد».

۱.بَلِيَ الميّتُ: أفنَته الأرض (المصباح المنير: ص 62 «بَلي»).

۲.مكارم الأخلاق: ج 2 ص 369 ح 2661 عن أبي ذرّ، بحارالأنوار: ج 77 ص 80 ح 3؛ كنز العمّال: ج 3 ص 188 ح 6092 نقلاً عن شُعب الإيمان عن الضحّاك.

کلیدواژه‌ها زهد به دنیا نشانه های زهد چند صفت دیگر

احادیث دیگر این موضوع

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:نشانه زاهد، ده تاست: به حرام ها بى رغبت است؛ خويشتندار است؛ واجبات پروردگارش را به جا مى آورد؛ اگر مملوك است، فرمان بُردار خوبى است؛ اگر مالك است، مِلكدار خوبى است؛ تندخو و كينه توز نيست؛ به كسى كه به او بدى كرده است، خوبى مى كند؛ به كسى كه به او زيان زده است، سود مى رساند؛ از كسى كه به او ستم كرده است، گذشت مى كند؛ و در برابر حقّ خداوند، فروتن است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در سفارش به ابو ذر ـ: اى ابو ذر! خوشا به حال دل بُريدگان از دنيا و دل دادگان به آخرت؛ آنان كه زمين خدا را فرش خود قرار داده اند و خاكش را بستر خود و آبش را شربت گوارا؛ كتاب خدا را [چونان]جامه زيرين خود گرفتند و دعا به درگاه خدا را جامه رويين، علّامه محمّدباقر مجلسى مى گويد: [يعنى] ملازمت با قرآن و دعا دارند، چنان كه لباس انسان، مدام با انسان است (بحار الأنوار: ج 69 ص 276). و دنيا را به كلّى پشتِ سر انداختند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ از سفارش هاى ايشان به على عليه السلام ـ: اى على! پيوسته آخرت را در دلت مجسّم بدار و مرگ را پيش چشمان خود، قرار ده. حضورت را در پيشگاه خداوند، فراموش مكن و از خدا ترسان باش و نعمت هاى خدا را به ياد داشته باش. از حرام هاى خدا، باز ايست، هَوَست را به دور افكن و از دودلى و طمع و آزمندى، كناره گير. فروتنى و خويشتندارى و خوش خويى و نرمگويى را در پيش بگير و پيرو سخن حق باش، از هر كه باشد. از بخل و دروغ و ريا و خودپسندى، دورى كن و نعمت خدا را كوچك مشمار و همواره، شكر آن را به جاى آور و هميشه به ياد خدا باش و در همه حال، او را ستايش گوى. از كسى كه به تو ستم كرده است، در گذر و با كسى كه از تو بُريده است، پيوند برقرار كن و به كسى كه از تو مضايقه كرده است، عطا كن. سكوتت توأم با انديشيدن باشد و گفتارت، ذكر خدا و نگاه كردنت عبرت آموختن. تا مى توانى، دوستى بوَرز و با مردم به خوبى رفتار كن و در مصائبِ سخت، صبور باش و مصيبت ها را دست كم مگير. درباره قيامت، بسيار انديشه كن و به بهشت، شوق بورز و از آتش، به خدا پناه ببر. امر به معروف و نهى از منكر كن و در راه خدا، سرزنش هيچ سرزنشگرى در تو اثر نكند. از حلال ـ هر گاه برايت فراهم شد ـ، هر اندازه كه خواستى، [بدون اسراف و تبذير] استفاده كن. به اخلاص و توكّل، چنگ در زن و گمان را رها كن و بر شالوده [ى يقين]، بنا بگذار. با حق باش، هر جا كه بود. آنچه را بر تو مشتبه مى شود، با كمك عقلت تميز بده؛ زيرا عقل، حجّت خدا بر تو و سپرده اى [الهى] در وجود توست و برايت بركت ها دارد. اينهاست نشانه هاى زهد و راه و روش آن، و عاقبت، از آنِ پرهيزگاران است.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در نقل گفتگوى خود با جبرئيل عليه السلام ـ: گفتم: اى جبرئيل! معناى زهد چيست؟ گفت: «زاهد، كسى را كه آفريدگارش دوست دارد، دوست مى دارد، و كسى را كه آفريدگارش او را ناخوش دارد، ناخوش مى دارد، و از حلال دنيا مى پرهيزد و به حرام آن، توجّه نمى كند؛ زيرا حلال آن، حساب دارد و حرامش كيفر. [زاهد،]همچنان كه به خويشتن رحم مى كند، به همه مسلمانان، رحم مى كند و همان گونه كه از لاشه گنديده بسيار بدبو دورى مى كند، از سخن [بى جا] مى پرهيزد و همان گونه كه از آتش دورى مى كند كه مبادا او را فرا گيرد، از كالاى دنيا و زرق و برق آن نيز دورى مى كند. آرزويش كوتاه است، انگار كه مرگ خود را پيش چشم دارد».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:زهدورزى نسبت به دنيا، پوشيدن لباس زِبْر و خوردنِ غذاى خشك و نامطبوع نيست؛ بلكه زهدورزى نسبت به دنيا، كوتاه كردنِ آرزوست.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:زهد در دنيا، به حرام كردن حلال و يا نابود كردن مال نيست؛ بلكه زهد در دنيا، آن است كه به آنچه در دست توست، مطمئن تر از آنچه در دست خداست، نباشى و به ثواب مصيبتى كه به تو مى رسد، چندان راغب باشى كه آرزو كنى آن مصيبت برايت باقى بماند.