مَثَل مؤمن و برادرش

3 حدیث
رسول اللّه صلى الله عليه و آله:مَثَلُ المؤمنِ وأخيهِ كمَثَلِ الكَفَّينِ تُنَقّي أحَدُهُما ۱ الاُخْرى. ۲
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:حكايت مؤمن و برادرش، حكايت دو كفِ دست است كه يكى از آنها ديگرى را تميز مى كند.
۱.كذا في المصدر، والصحيح: «إحداهما».
۲.كنز العمّال: ج 1 ص 154 ح 765 نقلاً عن ابن شاهين عن أنس.
عنه صلى الله عليه و آله:مَثَلُ المؤمنِينَ في تَوادِّهِم وتَراحُمِهِم وتَعاطُفِهِم مَثَلُ الجَسَدِ؛ إذا اشتَكى مِنهُ عُضوٌ تَداعى لَهُ سائرُ الجَسَدِ بالسَّهَرِ والحُمّى. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:حكايت مؤمنان در دوستى و مهربانى با يكديگر و دلسوزى براى يكديگر، حكايت پيكر [آدمى] است كه هر گاه عضوى از آن به درد آيد، ساير اعضاى بدن با شب نخوابيدن و تبدار شدن، با آن همدردى مى كنند.
۱.كنز العمّال: ج 1 ص 149 ح 737 عن النعمان بن بشير.
عنه صلى الله عليه و آله:مَثَلُ مؤمنٍ لا يَرعى حُقوقَ إخوانِهِ المؤمِنينَ كمَثَلِ مَن حَواسُّهُ كُلُّها صَحيحَةٌ، فهُوَ لا يَتأمَّلُ بعَقلِهِ، ولايُبصِرُ بعَينِهِ، ولا يَسمَعُ باُذُنِهِ، ولا يُعَبِّرُ بلِسانِهِ عَن حاجَتِهِ، ولايَدفَعُ المَكارِهَ عَن نَفْسِهِ بالإدلاءِ بحُجَجِهِ، ولا يَبطِشُ لشَيءٍ بيَدَيهِ، ولا يَنهَضُ إلى شَيءٍ برِجْلَيهِ، فذلكَ قِطعَةُ لَحمٍ قد فاتَتهُ المَنافِعُ، وصارَ غَرَضا لكُلِّ المَكارِهِ، فكذلكَ المؤمنُ إذا جَهِلَ حُقوقَ إخوانِهِ فاتَهُ ثَوابُ حُقوقِهِم، فكانَ كالعَطشانِ بحَضرَةِ الماءِ الباردِ فلَم يَشرَبْ حتّى طَفى. فإذا هُو سَليبُ كُلِّ نِعمَةٍ، مُبتلىً بكُلِّ آفَةٍ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مَثَل مؤمنى كه حقوق برادران مؤمن خويش را رعايت نمى كند، مَثَل كسى است كه تمام حواسّ او سالم است؛ امّا با عقلش نمى انديشد، با چشمش نمى بيند، با گوشش نمى شنود، با زبانش مشكل خود را نمى گويد، با بيان دلايلش گزندها را از خود دور نمى كند، با دست خود به چيزى حمله نمى كند، و با پاى خود به طرف چيزى نمى شتابد. چنين كسى يك تكّه گوشت بى خاصيت است و آماج هر گونه گزندى. همچنين است مؤمن، كه هر گاه حقوق برادران خود را ناديده بگيرد، ثواب [رعايت] حقوق آنان را از دست مى دهد و مانند تشنه اى خواهد بود كه در برابرش آب خنكى است و از آن ننوشد تا از بين برود. هر نعمتى از او سلب مى شود و به هر آفتى مبتلا مى گردد.
۱.التفسير المنسوب إلى الإمام العسكري عليه السلام: ص 320 ح 162، بحارالأنوار: ج 74 ص 229 ح 35.