حدیث دربارهدرخواست مزد
عنه صلى الله عليه و آله:عُلَماءُ هذِهِ الاُمَّةِ رَجُلانِ: رَجُلٌ آتاهُ اللّهُ عِلما فَبَذَلَهُ لِلنّاسِ، ولَم يَأخُذ عَلَيهِ طُعما، ولَم يَشرِ بِهِ ثَمَنا، فَذلِكَ يَستَغفِرُ لَهُ حيتانُ البَحرِ، ودَوابُّ البَرِّ، وَالطَّيرُ في جَوِّ السَّماءِ، ويَقدَمُ عَلَى اللّهِ سَيِّدا شَريفا حَتّى يُرافِقَ المُرسَلينَ.
ورَجُلٌ آتاهُ اللّهُ عِلما فَبَخِلَ بِهِ عَن عِبادِ اللّهِ، وأخَذَ عَلَيهِ طُعما، وشَرى بِهِ ثَمَنا، فَذلِكَ يُلجَمُ يَومَ القِيامَةِ بِلِجامٍ مِن نارٍ، ويُنادي مُنادٍ: هذَا الَّذي آتاهُ اللّهُ عِلما فَبَخِلَ بِهِ عَن عِبادِ اللّهِ، وأخَذَ عَلَيهِ طُعما، وَاشتَرى بِهِ ثَمَنا. وكَذلِكَ حَتّى يَفرُغَ مِنَ الحِسابِ. ۱
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:عالمان اين امّت، دو تن اند: يكى آن كه خداوند به او دانشى ارزانى داشته و او آن را به مردم بذل مى كند و براى آن، مزدى نمى گيرد و آن را به بهايى نمى فروشد. اين، كسى است كه ماهيان دريا و چارپايان خشكى و پرنده در آسمان، براى او طلب بخشش مى كنند و با سَرورى و شرافت، نزد خداوند مى آيد تا آن كه همنشين پيامبران مى شود.
ديگرى، كسى است كه خداوند به او دانشى داده؛ امّا او در بذل آن به بندگان خدا بخل مى ورزد و براى آن، مزد مى گيرد و آن را به بهايى مى فروشد. بر دهان چنين كسى در روز قيامت، از آتشْ لگام مى زنند و شخصى آواز مى دهد: «اين، كسى است كه خداوند به او دانش داده؛ امّا او در بذل آن به بندگان خدا بخل كرده و براى آن، مزد گرفته و آن را به بهايى فروخته است!». اين چنين خواهد بود تا از حسابْ فارغ شود.
۱.منية المريد: ص 136، بحار الأنوار: ج 2 ص 54 ح 25؛ المعجم الأوسط: ج 7 ص 171 ح 7187 عن ابن عبّاس.