جهاد با نفس

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:مجاهد [ـِ حقيقى]، كسى است كه به خاطر خدا، با نفْس خود مبارزه كند.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ به اصحابش ـ: خوش آمديد! و از جهاد اصغر، پاى به ميدان جهاد اكبر گذاشتيد؛ جهاد بنده با هواى نَفْسش.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:برترين جهاد، اين است كه به خاطر خداوند متعال، با نفْس و هواهاى نفسانى ات جهاد كنى.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آلهـ در پاسخ به سؤال ابو ذر از برترين جهاد ـ: مبارزه انسان با نفْس و هواهاى نفسانى اش.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:برترين جهاد، جهاد كسى است كه با نفْسِ نهفته در ميان دو پهلوى خود مبارزه كند.

الفقه المنسوب للإمام الرضا عليه السلام:روايت مى كنيم كه سَرور ما پيامبر خدا، يكى از اصحاب خود را ديد كه از مأموريتى [جنگى] كه او را فرستاده بود، برگشته و با موهاى ژوليده و غبار سفر بر سر و صورت مانده و جنگْ افزارش، به سوى منزل خود مى رود. پس فرمود: «از جهاد اصغر، براى جهاد اكبر برگشته است». گفته شد: آيا جهادى بالاتر از جهاد با شمشير هم هست؟! فرمود: «آرى، جهاد انسان با نفْس خود».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دشمن ترين دشمن تو، نفْسى است كه ميان دو پهلويت قرار دارد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:سوگند به آن كه جانم در دست اوست، براى انسان هيچ دشمنى دشمن تر از خشم و شهوت [ـِ خودش]وجود ندارد. پس آن دو را سركوب كنيد و مقهورشان سازيد و آتش آنها را فرو نشانيد.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله:دشمن تو، آن كسى نيست كه اگر تو او را بكشى، برايت مايه روشنايى خواهد بود و اگر او تو را بكشد، به بهشت مى روى؛ بلكه بالاترين دشمن تو، فرزند توست كه از پشتت خارج شده است و پس از آن، بالاترين دشمنت، ثروتى است كه به دست آورده اى.

المحجّة البيضاءـ به نقل از طلحه ـ: يك روز مردى جامه خود را از تن در آورد و در ميان شن هاى داغ، شروع به غلتيدن كرد و با خود مى گفت: بچش، كه عذاب دوزخ داغ تر است. آيا شب [همچون]مُردارى و روز، بيكاره؟! آن مرد در همين حال، چشمش به پيامبر صلى الله عليه و آله افتاد كه در سايه درختى ايستاده بود. پس، خدمت ايشان آمد و گفت: نَفْسَم بر من چيره شد. پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود: «آيا چاره اى جز اين كار نداشتى؟ بدان كه درهاى آسمان براى تو گشوده شد و خداوند عز و جل به وجود تو بر فرشتگانش افتخار كرد». آن گاه به يارانش فرمود: «از برادر خود، توشه بستانيد». اين شد كه هر كس به او مى گفت: فلانى! براى من دعا كن.